Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

AİHM Kabul Edilebilirlik (Komite) · E. 50432/21 · 18.12.2025

AYM bireysel başvuru incelemesinden sonra devam eden yargılama süresinin AİHM tarafından değerlendirilmesi

AİHM Kabul Edilebilirlik (Komite), 18.12.2025 tarihli kararında (E. 50432/21) şu meseleyi çözdü: AYM bireysel başvuru incelemesinden sonra devam eden yargılama süresinin AİHM tarafından değerlendirilmesi. Başvurucunun AYM'ye yeniden bireysel başvuru yapma yükümlülüğü yoktur; AİHM, AYM incelemesinden sonraki süreyi de dahil ederek toplam yargılama süresini değerlendirebilir.

Özet güncelleme:

Mahkemenin vardığı sonuç

Başvurucunun AYM'ye yeniden bireysel başvuru yapma yükümlülüğü yoktur; AİHM, AYM incelemesinden sonraki süreyi de dahil ederek toplam yargılama süresini değerlendirebilir.

Belirleyici olgular

  • Yargılama 23.01.2017 tarihinde başlamıştır.
  • AYM bireysel başvuru kararı sonrasında yargılama devam etmiştir.
  • Toplam yargılama süresi iki dereceli mahkemede 5 yıl 5 ay sürmüştür.

Karardan

“Mahkeme, oy birliğiyle, Başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.”

Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu karara atıf

AİHM Kabul Edilebilirlik (Komite), E. 50432/21, T. 18.12.2025

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Karar metni

Kaynak: AİHM HUDOC veri tabanı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR

Başvuru no. 50432/21 Murat DEMİÇ/Türkiye (bk. ekli tablo)

BaşkanStéphane Pisani, HâkimlerJuha Lavapuro,Hugh Mercer

Ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla 18 Aralık 2025 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 21 Eylül 2021 tarihinde yapılan yukarıda anılan başvuruyu,

Hükümet tarafından ibraz edilen görüşleri ve bu görüşlere karşılık olarak başvuran tarafından ibraz edilen görüşleri dikkate alarak,

Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:

OLAYLAR VE USUL

Başvuran ile ilgili bilgiler ekteki listede yer almaktadır.

Başvuran, Konya Barosuna bağlı Avukat E. Demiç tarafından temsil edilmiştir.

Başvuranın, idare mahkemeleri önündeki hukuk davalarının aşırı uzun süresi hakkında Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası bağlamında ileri sürdüğü şikâyetler Türk Hükümeti’ne (“Hükümet”) bildirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mevcut başvuruda, kendisine sunulan tüm unsurları inceledikten sonra, Mahkeme, aşağıda belirtilen nedenlerle, itiraz edilen hukuk davasının aşırı uzun süresine ilişkin şikâyetin kabul edilemez olduğu kanaatine varmaktadır.

Mahkeme, başvuranın 21 Ağustos 2020 tarihinde Anayasa Mahkemesi önünde bireysel başvuruda bulunduğunu ve idare mahkemesi önündeki yargılamanın aşırı uzun süresinden şikâyet ettiğini kaydetmektedir. Anayasa Mahkemesinin başvuranın şikâyetinin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle reddetmesinin ardından, başvuran mevcut başvuruda bulunmuştur. Hükümet, Anayasa Mahkemesi önünde başvuranın şikâyetinde belirtilen dönemin yalnızca bu mahkeme tarafından incelenebileceğini ileri sürmüştür.

Mahkeme, bir başvuranın, ilk başvurusu üzerine yetkili makamın verdiği kararın etkileri Mahkemenin uyguladığı kriterlere uymaması halinde, normal olarak yargılama süresi hakkında birden fazla kez başvuruda bulunmak durumunda olmadığını yeniden belirtmektedir. Mevcut durumda olduğu gibi örneğin, ulusal makamın, Mahkemenin aksine, söz konusu yargılamanın süresinin aşırı uzun olmadığının sonucuna varması halinde; veya adil tazminat tutarının düşük olduğu durumlarda, gerektiği takdirde, yargılamanın ulusal makamın kararı uyarınca daha sonra hızlandırılıp hızlandırılmaması nedeniyle; ya da söz konusu tazminatın, şikâyetin konusu olan yargılamanın toplam süresini telafi edecek nitelikte olmadığı durumlarda olabilmektedir (bk. örneğin Sukobljević/Hırvatistan, no. 5129/03, § 52, 2 Kasım 2006, Sika/Slovakya, no. 2132/02, § 31, 13 Haziran 2006; Šidlová/Slovakya, no. 50224/99, §§ 49 ve 50, 26 Eylül 2006, Tomláková/Slovakya, no. 17709/04, §§ 34-35, 5 Aralık 2006; ve Becová/Slovakya (k.k., no. 23788/06, 18 Eylül 2007).

Anayasa Mahkemesi kararını verdiğinde, tek dereceli yargılama için yargılama süresi yaklaşık dört yıl dört ay sürmüş, ancak esas hakkında herhangi bir karar verilmemiştir. Anayasa Mahkemesi, ayrıca, bu gecikmeyi haklı gösterecek koşulların olup olmadığı konusunu incelemeksizin başvuranın şikâyetini reddetmiştir.

Dolayısıyla, (yukarıda anılan) Becová davasından farklı olarak, mevcut davada Anayasa Mahkemesinin kararı Sözleşme ilkeleriyle uyumlu olarak değerlendirilemez (bk. yukarıda anılan Sukobljević, § 45).

Yukarı belirtilen değerlendirmeler dikkate alındığında, Mahkeme, başvuranın Sözleşme’nin 35. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, Anayasa Mahkemesine yeni bir bireysel başvuru yapmakla yükümlü olmadığına karar vermiştir. Aynı nedenle, Mahkemenin yargılamanın toplam süresini, yani Anayasa Mahkemesinin incelemesinden sonraki süreyi de dahil ederek, değerlendirmesi önünde hiçbir engel bulunmamaktadır.

Dolayısıyla, dikkate alınacak dönem 23 Ocak 2017 tarihinde başlamış ve 29 Haziran 2022 tarihinde, başvuranın temyiz başvurusu kesin olarak reddedildiği tarihte sona ermiştir. Yargılama iki dereceli mahkeme önünde yaklaşık beş yıl beş ay sürmüştür. Yargılamalar olağanüstü hâl koşullarında başlamıştır; daha sonra Covid-19 salgını nedeniyle gerekli hale gelen kısıtlamalardan etkilenmiş ve çok karmaşık bir nitelik kazanmıştır. Mahkeme, ilk derece mahkemesinin üstlendiği öngörülemeyen iş yükünü de dikkate almaktadır. Bu iş yükü, yapısal bir sorundan değil, bu tür istisnai bir durumda ortaya çıkan geçici birikmiş iş yükünden kaynaklanmaktadır (bk. Buchholz/Almanya, 6 Mayıs 1981, A serisi No. 42, § 51). Bu koşullar altında, Mahkeme söz konusu sürenin makul olmadığına karar vermemektedir (örneğin, Predota/Avusturya (k.k.), no. 28962/95, 18 Ocak 2000 ve bu davaya uygulanabildiği ölçüde (mutatis mutandis), Von Maltzan ve diğerleri/Almanya (k.k.) [BD], no. 71916/01 ve diğer 2 başvuru, § 135, AİHM 2005V ve Predota/Avusturya (k.k..), no. 28962/95, 18 Ocak 2000).

Yukarıda belirtilenler dikkate alarak, Mahkeme, başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve Sözleşme’nin 35. maddesinin 3. ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.

Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,

Başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.

İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup; 22 Ocak 2026 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

Viktoriya Maradudina Stéphane PisaniYazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan

EK

Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası kapsamındaki şikâyetlere ilişkin başvuru (Hukuk yargılamalarının aşırı uzunluğu)

Başvuru no.

Başvuru tarihi

Başvuranın adı

Doğum Yılı

Avukatın adı ve görev yaptığı yer

Yargılamaların başlangıç tarihi

Yargılamaların bitiş tarihi

Toplam süre

Yargı aşamaları

Anayasa Mahkemesi kararı (avro cinsinden)

Dosya numarası

Anayasa Mahkemesinin nihai kararı

Tarih 50432/21 21.09.2021

Murat DEMİÇ 1986

Ebubekir Demiç

Konya 23.01.2017

29.06.2022

5 yıl 5 ay 7 gün 2 dereceli yargı 0

2017/599 3.06.2021

Bu konudaki diğer kararlar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının tümü →

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni AİHM HUDOC veri tabanı kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.