AİHM Kabul Edilebilirlik (Komite) · E. 80858/12 · 01.10.2024
Sendika üyesi kamu görevlisinin naklen atanmasının örgütlenme özgürlüğünü ihlal edip etmediği
AİHM Kabul Edilebilirlik (Komite), 01.10.2024 tarihli kararında (E. 80858/12) şu meseleyi çözdü: sendika üyesi kamu görevlisinin naklen atanmasının örgütlenme özgürlüğünü ihlal edip etmediği. Başvuranın naklen atanmasının sendikal faaliyetleri nedeniyle yapıldığını ve örgütlenme özgürlüğüne müdahale teşkil ettiğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle başvuru açıkça dayanaktan yoksun bulunmuştur.
Özet güncelleme:
Mahkemenin vardığı sonuç
Başvuranın naklen atanmasının sendikal faaliyetleri nedeniyle yapıldığını ve örgütlenme özgürlüğüne müdahale teşkil ettiğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle başvuru açıkça dayanaktan yoksun bulunmuştur.
Belirleyici olgular
- Başvuranın önceki olumsuz sicil raporları nedeniyle nakledilmesi
- Naklin sendikal faaliyetle ilişkisinin kanıtlanamaması
- Yeni görev yerinde sendikal faaliyete engel bulunmaması
Karardan
“Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle, Başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.”
İlgili mevzuat
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 120
Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu karara atıf
AİHM Kabul Edilebilirlik (Komite), E. 80858/12, T. 01.10.2024
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Karar metni
Kaynak: AİHM HUDOC veri tabanı
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru No. 80858/12Selahattin TÜTMEZ / TÜRKİYE
Başkan
Jovan Ilievski,
Hâkimler
Diana Sârcu,
Gediminas Sagatys ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Dorothee von Arnim’in katılımıyla, 1 Ekim 2024 tarihinde komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 1971 doğumlu bir Türk vatandaşı olan, Sinop’ta ikamet eden ve Ankara Barosuna kayıtlı Avukat D. Demirel tarafından temsil edilen Selahattin Tütmez’in (“başvuran”), 21 Eylül 2012 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca Mahkemeye yapmış olduğu 80858/12 no.lu başvuruyu,
Sözleşme’nin 11. maddesine ilişkin şikâyetin, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi eski Başkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmesine ve başvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna dair kararı,
Tarafların görüşlerini dikkate alarak,
Hükümetin başvurunun bir komite tarafından incelenmesine ilişkin itirazının Mahkeme tarafından reddedildiği kararı dikkate alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
DAVANIN KONUSU
Başvuru, başvuranın geçmişte sendikal faaliyetlere aktif olarak katılması ve sendikacı kimliği nedeniyle aynı işverene bağlı başka bir idari birime naklen atanmasıyla ilgilidir.
Başvuran, İçişleri Bakanlığına bağlı Tunceli İl Sivil Savunma Müdürlüğünde teknisyen olarak görev yapmaktaydı. Ekim 2005 ve Mart 2006 tarihleri arasında verilen üç ayrı nihai kararda, başvuran, iş disiplinine ilişkin çeşitli kuralları ihlal etmekten sorumlu bulunmuştur. Ayrıca, sicili iki kez olumsuz olarak düzenlenmiş ve bunun sonucunda 27 Temmuz 2007 tarihinde Sinop iline atanmıştır.
Hem İdare Mahkemesi hem de Danıştay, başvuranın, nakil için yasal gerekçeler teşkil eden mesleki kusurlu davranış ve düşük çalışma performansı geçmişini öner sürerek naklen atanmasına yaptığı itirazı reddetmiştir (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 120. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir: “İki defa üst üste olumsuz sicil alan memurlar, başka bir sicil amirinin emrine atanırlar ve [tekrar] olumsuz sicil almaları halinde memuriyetle ilişikleri kesilir [...]”). Ulusal mahkemeler, Hükümetin iddia ettiği ve başvuranın da itiraz etmediği üzere, 2006 yılının sonunda başlayan başvuranın sendika üyeliğine ve/veya sendika içindeki faaliyetlerine atıfta bulunmamıştır.
Başvuran, Sözleşme’nin 11. maddesini ileri sürerek, sendikal bağlantıları nedeniyle naklen atanmış olmasının sendika özgürlüğü hakkını ihlal ettiğinden şikâyetçi olmaktadır.
Mahkemenin Değerlendirmesi
Hükümet, başvurunun Sözleşme hükümleriyle konu bakımından (ratione materiae) uyumsuz olduğu, iç hukuk yollarının tüketilmediği, altı aylık süre sınırına uyulmadığı, başvuru hakkının kötüye kullanıldığı ve başvuranın şikâyetlerinin açıkça dayanaktan yoksun olduğu gibi bir dizi kabul edilemezlik itirazında bulunmaktadır. Hükümete göre, disiplin soruşturmasının devam ettiği süre boyunca başvuran hiçbir zaman bir sendikaya üye olmamış ya da başvuranın bir sendikayla bağı olmamıştır. Hükümet ayrıca, başvuranın söz konusu idari yaptırımların sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerinden kaynaklandığını iddia eden bir şikâyette bulunmadığını beyan etmektedir. Bununla birlikte, Mahkeme, başvurunun aşağıdaki nedenlerle açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle, kabul edilemezliğe ilişkin itirazları ayrıca incelemeyi gerekli görmemektedir.
Mahkeme, Sözleşme’nin 11. maddesinin 1. paragrafının sendika özgürlüğünü, örgütlenme özgürlüğünün özel bir şekli veya yönü olarak sunduğunu; sendika üyelerine Devlet tarafından farklı muamelede bulunulmasını ve özellikle de söz konusu üyelerin başka bir yere atanmama hakkını garanti etmediğini hatırlatmaktadır (bk. Metin Turan/Türkiye, no. 20868/02, § 27, 14 Kasım 2006, Akat/Türkiye, no. 45050/98, § 38, 20 Eylül 2005 ve Syndicat national de la police belge- Ulusal Polis Sendikası/Belçika, 27 Ekim 1975, § 38, Seri A no. 38).
Mahkeme, başvuranın, o dönemde çalıştığı yerin valisinin talebi üzerine başka bir yere atandığını gözlemlemektedir. Söz konusu talepte, başvuranın işinin gerekliliklerine uymaması ve işteki uygunsuz davranışlarına dayanan önceki iki olumsuz sicil raporuna atıfta bulunulmuştur.
Başvuran, Mahkeme’ye yaptığı başvuruda, naklen atanmasının kendisi tarafından gerçekleştirilen belirli bir sendikal faaliyete dayandığını iddia etmemektedir. Mahkeme, başvuranın, şikâyet konusu kararların, Sözleşme’nin 11. maddesinde yer alan örgütlenme özgürlüğü hakkına müdahale teşkil ettiğini yeterince ve ikna edici bir şekilde kanıtlayamadığını tespit etmektedir. Mahkemeye göre, dosyadaki bilgi ve belgelere dikkate alındığında, başvuran, bir sendikaya üye olduğu veya sendika tarafından düzenlenen bir etkinliğe katıldığı veya sendikal faaliyetleri kapsamında mesleki hak talebinde bulunduğu için nakledilmemiştir. Mahkeme bu bağlamda, başvuranın görevinde, ilke olarak, başka bir birime veya başka bir şehre naklen atama yapılabileceğinin öngörüldüğünü kaydetmektedir. Mahkeme, ek olarak başvuranın yeni görevinde veya atandığı yerde sendikal faaliyetlerini sürdürmekten alıkonulacağı konusunda da ikna olmamıştır. Öte yandan, başvuran iddiasını herhangi bir şekilde kanıtlayamamaktadır ve şikâyet edilen kararın, yeni görevinde veya naklen atandığı yerde sendikal faaliyetlerde bulunmasını engellediğini ortaya koymamaktadır (bk. aynı bağlamda, yukarıda anılan Akat, §§ 42-45).
Sonuç olarak, yukarıda belirtilenler ışığında, Mahkeme, başvuranın, hakkında verilen naklen atama kararının sendikal faaliyetlerini sürdürme hakkına müdahale teşkil ettiğini kanıtlayamadığı sonucuna varmaktadır (bk. bu davaya uygulanabildiği ölçüde mutatis mutandis, Bulğa ve diğerleri/Türkiye, no. 43974/98, §§ 73 ve 75, 20 Eylül 2005 ve yukarıda anılan Akat, §§ 42 ve 44; ve aksi yönde bir karar için (a contrario) yukarıda anılan Metin Turan, §§ 30-32).
Sonuç olarak, başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve Sözleşme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmaktadır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup 24 Ekim 2024 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Dorothee von Arnim Jovan Ilievski Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan
Bu konudaki diğer kararlar
- Sendika temsilcisinin kamu hizmeti ihtiyacıyla tayin edilmesinin örgütlenme özgürlüğüne ihlal oluşturup oluşturmadığı
AİHM · E. 56782/17 · 06.06.2023
- Cezaevinde reçete edilen tıbbi malzemelerin geç teslim edilmesinin işkence yasağını ihlal edip etmediği
AİHM · E. 40924/19 · 01.07.2025
- Cezaevindeki diş tedavisinin gecikmesinin Sözleşme'nin 3. maddesini ihlal edip etmediği
AİHM · E. 8284/22 · 09.09.2025
- Polis memurunun yakalama sırasında hakaret ettiği iddiasının Sözleşme'nin 3. maddesini ihlal edip etmediği
AİHM · E. 3554/17 · 02.09.2025
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni AİHM HUDOC veri tabanı kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.