Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

AİHM Komite · E. 3785/16 · 22.01.2026

HSK kararlarına karşı mahkemeye erişim imkanının bulunmamasının hak ihlali oluşturup oluşturmadığı

AİHM Komite, 22.01.2026 tarihli kararında (E. 3785/16) şu meseleyi çözdü: HSK kararlarına karşı mahkemeye erişim imkanının bulunmamasının hak ihlali oluşturup oluşturmadığı. HSK kararlarına karşı yargı yolunun kapalı olması nedeniyle başvuranların mahkemeye erişim hakkı kısıtlanmış olup, Sözleşme'nin 6. maddesinin 1. fıkrası ihlal edilmiştir.

Özet güncelleme:

Mahkemenin vardığı sonuç

HSK kararlarına karşı yargı yolunun kapalı olması nedeniyle başvuranların mahkemeye erişim hakkı kısıtlanmış olup, Sözleşme'nin 6. maddesinin 1. fıkrası ihlal edilmiştir.

Belirleyici olgular

  • Başvuranlar hakkında HSK tarafından nakil veya disiplin cezası verilmiştir.
  • HSK kararlarına karşı iç hukukta mahkemeye erişim imkanı bulunmamaktadır.
  • Başvuranlar adil yargılanma hakkı kapsamında AİHM'e başvurmuştur.

Karardan

“Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) kararlarıyla ilgili olarak bir mahkemeye erişim imkânının bulunmaması nedeniyle Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlal edildiği”

Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu karara atıf

AİHM Komite, E. 3785/16, T. 22.01.2026

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Karar metni

Kaynak: AİHM HUDOC veri tabanı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

ŞAHİN VE DİĞERLERİ/TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 3785/16 ve 8 diğer başvuru – ekteki listeye bakınız)

KARAR

STRAZBURG 22 Ocak 2026

İşbu karar kesin olup bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.

Şahin ve diğerleri/Türkiye davasında,

BaşkanStéphane Pisani HâkimlerJuha Lavapuro,Hugh Mercer, ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 18 Aralık 2025 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından,

Aynı tarihte kabul edilen aşağıdaki kararı vermiştir:

USUL

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 1. Türkiye aleyhine açılan bu davanın temelinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (“Mahkeme”) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca ekli tabloda belirtilen farklı tarihlerde yapılan başvurular bulunmaktadır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 2. Başvurular Türk Hükümeti’ne (“Hükümet”) tebliğ edilmiştir.

OLAYLAR

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 3. Başvuranların listesi ve başvurulara ilişkin ayrıntılar ekteki tabloda yer almaktadır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 4. Başvuranlar, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) kararlarına karşı yargı yolunun bulunmamasından şikâyet etmektedirler. Başvuru 24524/20 ve 41237/20 numaralı davalarda, başvuranlar Sözleşme hükümleri bağlamında başka şikâyetlerde de bulunmuşlardır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

BAŞVURULARIN BİRLEŞTİRİLMESİ

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 5. Mahkeme, başvuruları, konu bakımından benzer olmaları sebebiyle, tek bir karar kapsamında birleştirerek incelemeyi uygun görmektedir.

SÖZLEŞME’NİN 6. MADDESİNİN 1. FIKRASININ İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 6. Başvuranlar, HSK’ nın kararlarına karşı yargı yolunun bulunmamasından şikâyet etmektedirler. Başvuranlar, açıkça veya özü itibariyle, Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasına dayanmışlardır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 7. Mahkeme, kamu görevlilerinin ancak devletin ulusal mevzuatında söz konusu personel kategorisi için mahkemeye erişim hakkının hariç tutulmuş olması ve bu hariç tutmanın kamu yararına ilişkin nesnel gerekçelerle haklı gösterilmesi halinde, Sözleşme’nin 6. maddesinde öngörülen korumadan yoksun bırakılabileceğini hatırlatmaktadır (bk. Grzęda/Polonya [BD], no. 43572/18, § 261, 15 Mart 2022). Mahkeme, Bilgen/Türkiye davasında (no. 1571/07, §§ 76-81, 9 Mart 2021), HSK’ nın başvuran hâkiminin, kendi rızası dışında daha alt dereceli bir yargı bölgesinde bulunan başka bir mahkemeye atanması kararına Sözleşme’nin 6. maddesinin uygulanacağına hükmettiğini hatırlatmaktadır. Vilho Eskelinen ve diğerleri/Finlandiya ([BD], 63235/00, AİHM 2007-II) davasında belirtilen ikinci koşulun yerine getirilmediğini belirtmiştir. Mahkeme, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun başvuran savcıya uyguladığı disiplin cezası hakkında Eminağaoğlu/Türkiye davasında (no. 76521/12, § 125, 9 Mart 2021) da aynı sonuca varmaktadır. Aynı şekilde, Oktay Alkan/Türkiye davasında (no. 24492/21, § 58, 20 Haziran 2023) Mahkeme, bir yargı adayının yasal seçilebilirlik koşullarını yerine getirmesine rağmen, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun bu adayın Kurula atamasını onaylamama kararına Sözleşme’nin 6. maddesinin uygulanması gerektiği kanaatine varmıştır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 8. Yargı erkinin bağımsızlığını korumaya yönelik güvenceler göz önüne alındığında, Mahkeme, yargı erkinin üyeleri veya yargı görevlerine aday olan kişilerin, devlete ilişkin özel bir sadakat ve güven bağı olduğu gerekçesiyle, atamaları ve istihdam koşullarıyla ilgili konularda Sözleşme’nin 6. maddesinin uygulama alanından çıkarılmasının haklı görülmeyeceği kanaatine varmıştır. Mahkeme bu sonuca ulaşmak için, bir memur ile devlet arasındaki iş ilişkisinin geleneksel olarak yürütme organına karşı güven ve sadakate dayalı bir ilişki olarak tanımlanabileceğini, zira devlet görevlilerinin Hükümet politikalarını uygulamakla yükümlü olduklarını belirtmiş olmakla birlikte, aynı durum, Hükümetin kusurlu eylemlerini ve yetki suistimallerini denetleme görevleri nedeniyle farklı ve daha bağımsız bir rol oynayan yargı mensupları için geçerli değildir (BK. Bilgen, § 79; Eminağaoğlu § 76 ve Oktay Alkan, §§ 57-58, yukarıda belirtilenlerin tamamı). Mahkeme, dolayısıyla, söz konusu başvuranların davalarında HSK kararlarının yargı denetimine tabi tutulmaması nedeniyle, Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlal edildiği sonucuna varmıştır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 9. Mahkeme, kendisine sunulan tüm belgeleri inceledikten sonra, mevcut şikâyetlerin esasıyla ilgili olarak, farklı bir sonuca varmasına yol açabilecek herhangi bir olgu veya argüman tespit etmemiştir. Mahkeme, yargı bağımsızlığının ve hukukun üstünlüğünün korunmasının kamu yararı açısından büyük önem taşıdığını göz önünde bulundurarak, bu davadaki başvuranların davalarında HSK kararlarına yönelik yargı denetiminin tartışmalı bir şekilde bulunmamasının hiçbir meşru amaca hizmet etmediğini ve dolayısıyla başvuranların bir mahkemeye erişim hakkının özünün tehlikeye atıldığını tespit etmektedir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 10. Dolayısıyla bu şikâyetler kabul edilebilir olup, Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlalini ortaya koymaktadır.

YERLEŞİK İÇTİHATLAR BAKIMINDAN İDDİA EDİLEN DİĞER İHLALLER

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 11. Aşağıda belirtilen başvuruların sahipleri: 24524/20 ve 41237/20 numaraları davaların başvuranları, Sözleşme’nin 6. maddesinin 2. fıkrası bağlamında ek şikâyetlerde bulunmuşlardır. Mahkeme, mevcut davada belirtilen başlıca hukuki konuları incelediği kanaatine varmakta olup, başvuranların ileri sürdüğü diğer iddiaların kabul edilebilirliği ve esası hakkında ayrı bir karar verilmesine gerek olmadığını değerlendirmektedir (bk. Valentin Câmpeanu/Romanya adına Hukuki Kaynaklar Merkezi [BD], no. 47848/08, § 156, AİHM 2014).

SÖZLEŞME’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 12. Elindeki belgeler ve içtihatları dikkate alındığında, Mahkeme ekteki tabloda belirtilen tutarların ödenmesinin makul olduğuna karar vermiştir (Bk. özellikle Gülcü ve diğerleri/Türkiye [Komite], no. 37013/15 ve diğer 42 başvuru, § 27-28, 23 Nisan 2024)

BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OY BİRLİĞİYLE,

Başvuruların birleştirilmesine;

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) kararlarıyla ilgili olarak bir mahkemeye erişim imkânının bulunmaması hakkında Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası bağlamında, ileri sürülen şikâyetlerin kabul edilebilir olduğuna ve başvuranların diğer şikâyetlerinin incelenmesine gerek olmadığına;

Bu başvuruların, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) kararlarıyla ilgili olarak bir mahkemeye erişim imkânının bulunmaması nedeniyle Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlal edildiğinin ortaya çıktığı kanaatine varmakta olup;

-

Davalı Devlet tarafından üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin ulusal para birimine çevrilmek üzere başvuranlara ekli tabloda belirtilen miktarların ödenmesine; ve

Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktarlara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz uygulanmasına karar vermiştir.

İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiş ve Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 1 ve 2. fıkraları uyarınca 22 Ocak 2026 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

Viktoriya Maradudina Stéphane Pisani

Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan

EK

Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetlere ilişkin başvurular (Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSK) kararlarına ilişkin mahkemeye erişimin bulunmaması)

No:

Başvuru no.

Başvuru tarihi

Başvuranın adı

Doğum Yılı

Avukatın adı ve görev yaptığı yer

Yargı yolu açık olmayan HSYK kararının tarihi

Kararın tebliğ tarihi

HSK kararının konusu

Her bir başvuru bakımından hükmedilen manevi zarar tutarı (avro cinsinden)

Masraf ve giderlere karşılık her bir başvuru için hükmedilen meblağ (avro cinsinden)

3785/16 30.12.2015

İbrahim ŞAHİN 1980

Ömer Faruk ERGÜN

Ankara 24.06.2015 30.06.2015

Tek taraflı nakil (unilateral transfer)

2.000 250

3932/16 22.12.2015

Zeki YALÇIN 1974

Mehmet Yalçın

Konya 23.06.2015 24.06.2015

Tek taraflı nakil (unilateral transfer)

2.000 250

37370/16 9.06.2016

Durmuş Ali GENÇ 1970

Rukiye Coşgun

Karaman 17.02.2016

-

Tek taraflı nakil (unilateral transfer)

2.000 250

24524/20 15.05.2020

Hamit Ali KANDİL 1979

19.02.2020

-

Disiplin cezası 2.000

-

41237/20 27.07.2020

Şevki DAVUT 1980

Mustafa SOYLU

Ankara 7.02.2019 14.05.2020

Disiplin cezası 2.000 250

855/23 12.12.2022

Fatih ARSLAN 1980

Nezaket Arslan

Tokat 19.10.2022 16.11.2022

Disiplin cezası 2.000 250

28245/23 13.07.2023

Suat ÖZCANLI 1971

Tarık Said GÜLDİBİ

İstanbul 15.03.2023 5.04.2023

Disiplin cezası 2.000 250

32344/23 12.07.2023

Fatih ARSLAN 1980

Nezaket Arslan

Tokat 24.05.2023 16.06.2023

Disiplin cezası 2.000 250

9376/24 23.03.2024

Seher Gülnur SARIKAYA 1984

21.11.2023 10.01.2024

Disiplin cezası 2.000

-

Bu konudaki diğer kararlar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının tümü →

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni AİHM HUDOC veri tabanı kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.