Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

AİHM Komite · E. 9413/22 · 14.10.2025

Başvuranların ifade özgürlüğünün (Sözleşme m. 10) ihlal edilip edilmediği

AİHM Komite, 14.10.2025 tarihli kararında (E. 9413/22) şu meseleyi çözdü: başvuranların ifade özgürlüğünün (Sözleşme m. 10) ihlal edilip edilmediği. Mahkeme, başvuranların ifade özgürlüğü haklarının ihlal edildiğine ve Hükümetin başvuranlara manevi tazminat ile yargılama gideri ödemesine karar vermiştir.

Özet güncelleme:

Mahkemenin vardığı sonuç

Mahkeme, başvuranların ifade özgürlüğü haklarının ihlal edildiğine ve Hükümetin başvuranlara manevi tazminat ile yargılama gideri ödemesine karar vermiştir.

Belirleyici olgular

  • Başvuranların ifade özgürlüğü şikayetleri tebliğ edilmiştir.
  • Başvurular Sözleşme'nin 10. maddesi kapsamındadır.
  • Mahkeme başvuruları kabul edilebilir bularak ihlal kararı vermiştir.

Karardan

“Sözleşme’nin 10. maddesi kapsamındaki şikâyetlerin tebliğ edilmesine ve başvuruların geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna dair kararı”

İlgili mevzuat

CMK m. 231 · 3713 SK m. 7 · 2911 sayılı Kanunun 28. maddesi veya 3713 sayılı Kanun m. 7 · 5816 sayılı Kanun m. 1 · 2911 sayılı Kanun m. 28

Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu karardan sonra değişen maddeler

Kararın dayandığı bir madde karar tarihinden (14.10.2025) sonra değişti:

  • CMK m. 231: Anayasa Mahkemesince iptal edildi, yürürlük 30.09.2026 (AYM E.2024/98 K.2025/149); karardan sonra toplam 2 değişiklik

Kararı emsal olarak kullanmadan önce maddenin güncel metnine bakın.

Bu karara atıf

AİHM Komite, E. 9413/22, T. 14.10.2025

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Karar metni

Kaynak: AİHM HUDOC veri tabanı

İKİNCİ BÖLÜM

PARLAS VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE (Başvuru no. 9413/22 ve 57 diğer başvuru– bk. ekli liste)

KARAR

STRAZBURG 14 Ekim 2025

İşbu karar kesin olup bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.

Parlas ve Diğerleri/Türkiye davasında,

Başkan,Jovan Ilievski,Hakimler,Péter Paczolay,Juha Lavapuro, ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Dorothee von Arnim’in katılımıyla Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm) isimleri ekteki tabloda yer alan başvuranlar (“başvuranlar”) tarafından tabloda belirtildiği üzere farklı tarihlerde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Mahkemeye yapılan başvuruları, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi eski Başkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”), Sözleşme’nin 10. maddesi kapsamındaki şikâyetlerin tebliğ edilmesine ve başvuruların geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna dair kararı, tarafların beyanlarını göz önüne alarak, 23 Eylül 2025 tarihinde gerçekleştirilen kapalı müzakereler sonucunda, aynı tarihte aşağıdaki kararı vermiştir:

DAVANIN KONUSU

SEQ level0 \*arabic \r1 1. Başvurular, başvuranların mahkumiyeti ve hakkında verilen hapis cezası ile birlikte hükmün açıklanmasının geri bırakılması tedbirine ilişkindir. Tüm başvuranlar, Sözleşme’nin 10. maddesi kapsamında ifade özgürlüklerinin ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir; bazı başvuranlar ayrıca Sözleşme’nin 11. veya 6. maddelerine dayanmıştır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 2. Başvuranlar, katıldıkları gösteriler veya cenazelerde pankart taşıma veya slogan atmaları ya da bazı sosyal medya paylaşımları nedeniyle suçlanarak hapis cezası almıştır. Söz konusu paylaşımların bazıları, Cumhurbaşkanına yönelik küfürler, onu Adolf Hitler gibi şahsiyetlerle karşılaştıran veya terörist ya da diktatör olarak tanımlayan ifadeler veya görseller ve PKK (Kürdistan İşçi Partisi) ve ona bağlı olduğu iddia edilen diğer örgütler veya militanlarını övdüğü iddia edilen ifadeler veya görseller içermekteydi. Başvuranlar, Ceza Kanunu’nun 125. maddesi, 216. maddesi veya 299. maddesi, 5816 sayılı Kanunun 1. maddesi, 2911 sayılı Kanunun 28. maddesi veya 3713 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca mahkûm edilmişlerdir. Bu maddeler sırasıyla hakaret, halkı kin ve düşmanlığa tahrik, Cumhurbaşkanına hakaret, Atatürk’ün anısına hakaret, toplantı ve gösterilere ilişkin yasakların ihlali ve terör örgütü lehine propaganda yapma suçlarını cezalandırmaktadır. Ardından Asliye Ceza Mahkemesi, her davada Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231 § 5 maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (bu hükmün lafzı için bk. Durukan ve Birol / Türkiye, no. 14879/20 ve 13440/21, § 23, 3 Ekim 2023) ve üç veya beş yıl süreyle denetim süresi uygulanmasına karar vermiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 3. Ağır Ceza Mahkemeleri hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin tartışma konusu kararların usul ve esas açısından hukuka uygun olduğunu belirterek başvuranların temyizini reddetmiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 4. Başvuranlar Sözleşme’nin 10. maddesi kapsamında mahkumiyetlerine ilişkin olarak Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi, Anayasa’da öngörülen temel hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin olmadığı veya müdahalenin ihlal teşkil etmediği sonucuna ulaşarak başvuruların açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 5. Başvuranlar Sözleşme’nin 10. maddesine dayanarak, sosyal medyada eleştirilerini ifade ettikleri için hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarıyla birlikte mahkûm edildiklerini iddia etmiştir.

MAHKEME’NİN DEĞERLENDİRMESİ

BAŞVURULARIN BİRLEŞTİRİLMESİ

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 6. Mahkeme, başvuruları, konu bakımından benzer olmaları sebebiyle, tek bir karar kapsamında birleştirerek incelemeyi uygun görmüştür.

SÖZLEŞME’NİN 10. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 7. Tüm başvuranlar Sözleşme’nin 10. maddesine dayanarak mahkumiyetlerinin ve ardından hükmün açıklanmasının geri bırakılması tedbirinin uygulanmasının ifade özgürlüklerini ihlal ettiğinden şikayetçi olmuşlardır. Bazı başvuranlar (35316/22, 35451/22, 37258/22 ve 38702/22 numaralı başvurular) ayrıca Sözleşme’nin 11. maddesine dayanarak, dava konusu eylem ve ifadelerinin hem ifade özgürlüğü hem de barışçıl toplantı özgürlüğü ile ilgili olduğunu ileri sürmüşlerdir. Bir başvuran (no. 12095/23) ayrıca, dava konusu kararların yeterli gerekçe içermediğini ve bu durumun Sözleşme’nin 6. maddesini ihlal ettiğini iddia etmiştir. Mahkeme, söz konusu başvuruların ana odağının başvuranların 10. madde ile korunan görüşlerini ifade etmeleri olduğunu belirtmiştir. Ayrıca, 10. madde bağlamında açıklanması geriye bırakılan kararlarla ilgili gerekçe eksikliğini incelediğini belirtmektedir (bk. Durukan ve Birol / Türkiye, no. 14879/20 ve 13440/21, §§ 64 ve 66, 3 Ekim 2023). Davanın olaylarına ilişkin hukuki nitelendirmeyi yapma yetkisinin kendisinde olduğunu hatırlatan (bk. Radomilja ve Diğerleri / Hırvatistan [BD], no. 37685/10 ve 22768/12, § 126, 20 Mart 2018) Mahkeme tüm başvuruların yalnızca 10. madde kapsamında incelenmesi gerektiğini düşünmektedir.

Kabul Edilebilirlik Hakkında

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 8. Hükümet birçok itirazda bulunmuştur.

Bireysel başvuru hakkının kötüye kullanılmasına ilişkin itiraz

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 9. Hükümet, 35316/22, 35451/22, 37258/22 ve 38702/22 numaralı başvuruların Sözleşme’nin 35 § 3 maddesi kapsamında bireysel başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle kabul edilemez ilan edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Başvuru formlarındaki olgular kısmında ilgili başvuranların yanıltıcı ve tutarsız iddialarda bulunduklarını öne sürmüştür. Bu bağlamda, Hükümet, başvuranların şunları yaptığını iddia etmiştir: gösterilere katıldıklarını inkar etmişlerdir (yerel yargılama sırasında aksini beyan etmelerine rağmen); Mahkemeye terör örgütü lehine propaganda yaymak suçlamasıyla göz altına alındıklarını ve tutuklandıklarını bildirmişlerdir, ancak tutuklanmalarının asıl nedeni, somut davada gündeme getirilmeyen, terör örgütü üyeliği şüphesiydi; iç hukuk yargılamasında söz konusu olaylarla ilgili olarak kendilerine yöneltilen suçlamaların şiddet ve terör eylemlerini de içerdiğini belirtmemişler ve iç hukuk mahkemelerinin iddianamelerini veya tam gerekçeli kararlarını Mahkemeye sunmamışlardır. Hükümet, başvuranların başvuruların özüyle ilgili doğru olmayan ve eksik bilgiler sunarak Mahkemeyi yanıltmaya çalıştıklarını ileri sürmüştür.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 10. Başvuranlar, Hükümetin itirazına karşı çıkmıştır. Başvuranlar, ifadelerinin tutarsız olmadığını ve iç hukuk sürecinde bazı gösterilere katıldıklarını kabul ettiklerini ancak diğerlerine katıldıklarını reddettiklerini ileri sürmüştür. Ayrıca, başvuranlar başvuru formlarında terör örgütü lehine propaganda yaptıkları gerekçesiyle tutuklandıklarını veya gözaltına alındıklarını iddia etmediklerini de ileri sürmüştür. Başvuranlar, ek olarak, başvurularını mevcut başvuruların tek konusu olan propaganda suçlamalarıyla ilgili olgularla sınırlı tuttuklarını iddia etmiştir. Ayrıca, söz konusu olaylarla ilgili herhangi bir şiddet eylemi nedeniyle mahkûm edilmediklerini iddia etmişlerdir. Ayrıca, kendilerini mahkûm eden yerel mahkeme kararlarının mevcut şikayetlerle ilgisi olmayan diğer suçlamaları da içerdiğini ve bu nedenle, bu kararların sadece ilgili kısımlarını Mahkemeye sunduklarını iddia etmişlerdir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 11. Mahkeme, Sözleşme’nin 35 § 3 (a) maddesi anlamında bireysel başvuru hakkının kötüye kullanılmasına ilişkin geçerli genel ilkelerin, diğerlerinin yanı sıra, Gross / İsviçre [BD], no. 67810/10, § 28, AİHM 2014 ve Zhdanov ve Diğerleri / Rusya (no. 12200/08 ve diğer 2 dava, §§ 79‑81, 16 Temmuz 2019) davalarında belirtildiğini hatırlatmıştır. Özellikle, eksik ya da yanıltıcı bilgilerin beyan edilmesi, özellikle söz konusu bilgiler davanın özü ile alakalı ve bu bilgileri sağlayamama gerekçesi olarak yeterli açıklama sunulmuyor ise bireysel başvuru hakkının suiistimalini teşkil edebilir (Gross, agy.).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 12. Mevcut davada, Mahkeme, başvuranların söz konusu olaylarla ilgili tüm olguları ve kararları Mahkemeye bildirmemiş olsalar bile, mevcut davanın konusunu oluşturan gösterilere katılma veya slogan atma nedeniyle verilen mahkumiyetlerine ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin ilgili ve yeterli bilgileri ve belgeleri Mahkemeye sunduklarını belirtmektedir. Ayrıca, Hükümet tarafından belirtilen olgular ve kararların, her halükârda, Sözleşme’nin 35 § 3 (a) maddesinin amaçları açısından “davanın özüyle ilgili” oldukları değerlendirilemez.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 13. Bu nedenle, başvuru hakkının kötüye kullanılmasına ilişkin hükümetin itirazı reddedilmelidir.

Konu bakımından bağdaşmazlık itirazı

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 14. Hükümet, başvuran tarafından kullanılan ifadelerin Sözleşme’nin 17. maddesi ile çeliştiğini iddia etmiştir. Özellikle, bazı başvuranların Cumhurbaşkanını hedef alan veya Kürt silahlı grupları veya savaşçıları yücelten ifadeler veya görüntüler kullandıklarına atıfta bulunmuştur. Dolayısıyla, başvuranların şikayetlerinin konu bakımından Sözleşme hükümleriyle bağdaşmadığını ileri sürmüştür.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 15. Mahkeme, benzer bir itirazı daha önce incelemiş ve reddetmiş olduğunu belirtmekte ve mevcut davada farklı bir sonuca varılması için herhangi bir neden görmemektedir (bk. , yukarıda anılan, Durukan ve Birol, §§ 46-47). Mahkeme, başvuruların Sözleşme’nin 17. maddesi kapsamındaki hakların suiistimalini teşkil etmediği ve ilgili başvuruların Sözleşme’nin 10. maddesi tarafından korunma hakkına sahip olduğu sonucuna varmıştır. Dolayısıyla, bu itiraz da reddedilmelidir.

Mağdur sıfatına itiraz

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 16. Hükümet ayrıca, 13977/23 numaralı başvuruda başvuranın mağdur statüsüne itiraz ederek, hükmün açıklanmasının geri bırakılması süresinin dolduğunu ve dolayısıyla başvuranın durumunun mahkumiyetin hukuki sonuçlarının hiç gerçekleşmemiş gibi olduğunu ileri sürmüştür.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 17. Mahkeme, benzer itirazları daha önce incelediğini ve reddettiğini kaydetmiştir (bk., yukarıda anılan, Durukan ve Birol § 43, ve Üçdağ / Türkiye, no. 23314/19, § 58, 31 Ağustos 2021). Bu nedenle söz konusu itirazı aynı gerekçelerle reddetmiştir.

Dört ay süre kuralına uyulmamasına ilişkin itiraz

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 18. Hükümet, 36881/22 ve 42304/22 numaralı başvuruların dört aylık süre sınırının dışında Mahkemeye sunulduğunu iddia etmiştir. Bu bağlamda, Hükümet başvuranlara en son yerel mahkeme kararlarının, yani Anayasa Mahkemesi kararlarının, sırasıyla 18 Şubat 2022 ve 12 Mart 2022 tarihlerinde tebliğ edildiğini, başvuruların ise 7 Temmuz 2022 ve 29 Temmuz 2022 tarihlerinde Mahkemeye sunulduğunu belirtmiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 19. 36881/22 numaralı başvuru ile ilgili olarak, Mahkeme başvuranın başvurusunu 9 Haziran 2022 tarihinde, yani Sözleşme’nin 35 § 1 maddesinde öngörülen dört aylık süre içinde Mahkemeye gönderdiğini, ancak başvurunun teslim edilemeden iade edildiğini belirtmiştir. Mahkeme, başvuranın 7 Temmuz 2022 tarihinde (Hükümetin atıfta bulunduğu tarih – bk. yukarıda REF paragraph00018 \h \* CharFormat \* MERGEFORMAT 18) başvurusunu tekrar gönderdiğini ve başvuruyu ilk olarak 9 Haziran tarihinde gönderdiğini ancak başvurunun kendisine iade edildiğini gösteren kanıtlar sunduğunu belirtmiştir. Başvuran tarafından sunulan belgeler ve açıklamalar dikkate alındığında Mahkeme, 9 Haziran 2022 tarihinde gönderilen başvurunun Mahkemeye ulaşmaması veya daha sonraki gecikmelerin başvurana atfedilebileceği herhangi bir unsur tespit edememiştir (bk. Bu kapsamda ilgili ilkeler için Victoria Cassar / Malta (k.k.), no. 14179/21, §§ 30-33, 18 Haziran 2024). Mahkeme, bu nedenle başvurunun Mahkemeye gönderildiğini ve dolayısıyla 9 Haziran 2022 tarihinde başvuru yapıldığını (Mahkeme İç Tüzüğü’nün 47 § 6 (a) maddesi) kabul etmektedir. Dolayısıyla, dört aylık süre sınırına uyulmuştur.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 20. 42304/22 numaralı başvuruya ilişkin olarak, başvuran tarafından sunulan (Hükümet tarafından itiraz edilmeyen) belgesel deliller ışığında Mahkeme, Anayasa Mahkemesinin kararının 1 Nisan 2022 tarihinde verildiğini ve bu kararın başvurana 7 Nisan 2022 tarihinde tebliğ edildiğini gözlemlemiştir. Bu nedenle, (hükümetin iddia ettiği gibi) 12 Mart 2022 tarihinde başvurana nihai iç hukuk kararı bildirilemezdi çünkü bu tarih kararın verildiği tarihten birkaç hafta önceydi. Buna göre, bu başvuran da 7 Nisan 2022 tarihinden itibaren dört ay içinde, 29 Temmuz 2022 tarihinde başvurusunu yapmıştır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 21. Dolayısıyla, dört aylık süreye uyulmaması konusundaki Hükümet itirazları reddedilmelidir.

Bazı başvuruların açıkça dayanaktan yoksun olmasına ilişkin itiraz

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 22. Hükümet, 35316/22, 35451/22, 37258/22 ve 38702/22 numaralı başvuruların Anayasa Mahkemesi tarafından usulüne uygun olarak incelendiğini ve Anayasa Mahkemesinin (i) başvuranların ifade özgürlüğü ile toplantı ve gösteri yapma haklarına herhangi bir müdahale olmadığını veya (ii) müdahalenin açıkça meşru olduğunu belirttiğini ileri sürmüştür. Hükümet, bu başvuruların açıkça dayanaktan yoksun olduğunu vurgulayarak Mahkemeyi bunların kabul edilemez olduğuna karar vermeye davet etmiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 23. Mahkeme, Hükümet tarafından bu bağlamda ileri sürülen argümanların, kabul edilebilirlik incelemesinden ziyade, Sözleşme’nin 10. maddesi kapsamındaki şikâyetin esasının incelenmesini gerektiren hususları gündeme getirdiği kanaatindedir (bk., yukarıda anılan, Durukan ve Birol/Türkiye, § 45, ve burada yapılan atıflar).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 24. Mahkeme, başvuruların Sözleşme’nin 35 § 3 (a) maddesi anlamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve başka herhangi bir kabul edilemezlik gerekçesiyle de bağdaşmadığı kanaatindedir. Dolayısıyla, şikâyetlerin kabul edilebilir olduğu beyan edilmelidir.

Esas Hakkında

Tarafların beyanları

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 25. Başvuranlar, kendilerine karşı açılan ceza davasının konusu olan ve hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasıyla sonuçlanan eylemlerinin eleştirel görüşlerini ifade etmek amacıyla yapıldığını ileri sürmüştür. Dolayısıyla, Sözleşme’nin 10. maddesi kapsamındaki haklarına yönelik bir ihlal bulunduğunu iddia etmiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 26. Hükümet, başvuranların ifade özgürlüğüne müdahale edilmediğini öne sürmüş, hükmün açıklanması geri bırakıldığı için sabıka kayıtlarına bir hüküm eklenmediğini vurgulamıştır. Bu nedenle, başvuranlar hakkındaki ceza yargılamaları veya mahkumiyetlerinden kaynaklanan herhangi bir olumsuz yasal sonuç veya caydırıcı etki bulunmadığını iddia etmiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 27. Hükümet, Mahkeme herhangi bir müdahale olduğunu tespit etse bile, söz konusu müdahalenin ilgili yasal hükümlere uygun olduğunu (bk. yukarıda REF paragraph00002 \h \* CharFormat \* MERGEFORMAT 2), ve açıklık, erişilebilirlik ve öngörülebilirlik kriterlerini karşıladığını ileri sürmüştür.

Mahkemenin Değerlendirmesi

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 28. Mahkeme, başvuranların üç veya beş yıllık denetim süresi de dahil olmak üzere hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıyla birlikte toplantılarda pankart taşımak ve slogan atmaktan ya da sosyal medya paylaşımlarından dolayı mahkum edilmesinin, bu tedbirlerin caydırıcı etkisi göz önünde bulundurulduğunda, ifade özgürlüğü hakkının kullanılmasına yönelik bir müdahale teşkil ettiği kanaatindedir (bk., yukarıda anılan, Üçdağ § 75; Vedat Şorli / Türkiye, no. 42048/19, § 41, 19 Ekim 2021; ve, yukarıda anılan, Durukan ve Birol, § 56).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 29. Mahkeme mevcut davada öncelikle, başvuranların mahkumiyetlerinin yasal bir dayanağı olduğu konusunda taraflar arasında bir anlaşmazlık olmadığını kaydeder. Ayrıca, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesinin mevcut davada bir müdahale teşkil eden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının yasal dayanağı olduğunu gözlemlemektedir (bk. yukarıda REF paragraph00002 \h \* CharFormat \* MERGEFORMAT 2 §).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 30. Mahkeme halihazırda Durukan ve Birol (yukarıda anılan, §§ 6667) kararında Ceza Muhakemesi Kanununun hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını öngören 231. maddesinin Sözleşme’de güvence altına alınan hakların kamu makamları tarafından keyfi olarak ihlal edilmesine karşı gerekli korumayı sağlamadığını belirtmiştir. Mevcut başvurular, bu karardan ayrılmayı haklı kılan herhangi bir özellik göstermemektedir. Bu sebeple, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasından dolayı başvuranların ifade özgürlüğü haklarına yönelik yapılan müdahale Sözleşme’nin 10 § 2 maddesinin amaçları açısından “kanunla öngörülmüş” değildir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 31. Dolayısıyla, Sözleşme’nin 10. maddesi ihlal edilmiştir.

SÖZLEŞME’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 32. Başvuranlar, maddi ve manevi tazminat ile birlikte yerel mahkemeler ve Mahkeme önündeki masraf ve harcamalar için çeşitli miktarlarda ödeme talep etmişlerdir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 33. Maddi zararlarla ilgili olarak, bazı başvuranlar, söz konusu tedbirler nedeniyle mali kayıplara uğradıklarını ileri sürmüşler; ayrıca, (işsizliğe, işten uzaklaştırılmaya veya işten çıkarılmaya yol açan) tutukluluk, seyahat yasağı ve popüler bir sosyal medya hesabının kaybı gibi başka sonuçların da ortaya çıktığını eklemişlerdir. Bu konuda 1.000 ile 1 milyon avro arasında değişen tutarlar talep etmiş veya tutarı belirtmemişlerdir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 34. Manevi tazminata ilişkin olarak kendilerine karşı gerçekleştirilen eylemler sonucunda sıkıntı çektiklerini belirtmişlerdir. Ekteki tabloda belirtilen tutarları talep etmişlerdir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 35. Masraf ve harcamalara ilişkin olarak, ekteki tabloda belirtilen tutarları talep etmişler ve burada belirtilen çeşitli destekleyici belgeleri sunmuşlardır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 36. Hükümet, başvuranların maddi tazminat taleplerinin mevcut davanın konusuyla alakasız olmasının yanı sıra, dayanaktan yoksun ve aşırı olduğunu iddia etmiştir. Ayrıca, başvuranların maddi ve manevi tazminat talepleri ile iddia edilen ihlal arasında herhangi bir illiyet bağı bulunmadığını belirtmişlerdir. Ayrıca, başvuranların manevi tazminat taleplerinin temelsiz ve aşırı olduğunu ve Mahkemenin benzer davalarda hükmettiği miktarlarla uyuşmadığını ileri sürmüştür. Son olarak, Hükümet başvuranların masraf ve giderlere ilişkin taleplerini desteklemek için geçerli veya ikna edici belgeler sunmadıklarını iddia etmiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 37. Mahkeme, tespit edilen ihlal ile ileri sürülen maddi zarar arasında herhangi bir illiyet bağı görmemektedir. Dolayısıyla, Mahkeme, bu başlık altındaki talepleri reddetmektedir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 38. Manevi zararlar açısından, davanın koşullarını göz önünde bulunduran Mahkeme, zamanında görüş sunmayan 34741/22, 35226/22, 41926/22, 42304/22, 51140/22, 16831/23 ve 20978/23 numaralı başvuruların sahipleri hariç, bu başlık altında miktara yansıtılabilecek vergiler hariç olmak üzere her başvurana 2.000 avro ödenmesine karar vermiştir (bk., yukarıda anılan, Durukan ve Birol, § 73).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 39. Masraf ve giderlere ilişkin olarak elindeki belgeleri göz önünde bulunduran Mahkeme, destekleyici belge sunan başvuranlara, yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere, ekli tabloda belirtilen miktarların ödenmesini makul bulmuş ve taleplerin geri kalanını reddetmiştir.

BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,

Başvuruların birleştirilmesine;

Sözleşme’nin 10. maddesi kapsamındaki şikâyetlerin kabul edilebilir olduğuna;

Sözleşme’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine;

Davalı Devlet tarafından, üç ay içerisinde ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin ulusal para birimine çevrilmek üzere:

34741/22, 35226/22, 41926/22, 42304/22, 51140/22, 16831/23 ve 20978/23 numaralı başvuruların sahipleri hariç her başvurana manevi tazminat olarak, yansıtılabilecek tüm vergiler hariç olmak üzere, 2.000 avro (iki bin avro) ve;

Masraf ve giderler için yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere ekli tabloda belirtilen miktarların ödenmesine;

Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktarlara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz uygulanmasına;

Başvuranların adil tazmine ilişkin diğer taleplerinin reddedilmesine karar vermiştir.

İşbu karar İngilizce tanzim edilmiş olup; Mahkeme İçtüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3. maddesi uyarınca 14 Ekim 2025 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

Dorothee von Arnim Jovan Ilievski Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan

EK

Dava listesi:

Sıra no.

Başvuru no.

Başvuru adı

Dava Tarihi

Başvuranın adıDoğum tarihiİkamet yeriUyruğu

Temsil eden kişi

Manevi tazminat talebi (avro)

Maddi tazminat miktarlar

Diğer masraf ve harcamalar için hükmedilen tutar (avro)

Avukat ücretleri ve diğer masraf ve harcamalar için sunulan destekleyici belgeler

Avukat ücretleri ve diğer masraf ve harcamalar için hükmedilen tutar (avro)

1.

9413/22

Parlas / Türkiye 28/01/2022

Mine PARLAS1988İstanbulTürk

Kemal TORAMAN 5,000 2,000 5,000

-

- 2.

9850/22

İşbilir / Türkiye 25/01/2022

Fehim İŞBİLİR1977İzmirTürk

Nezahat PAŞA 100,000 2,000 5,000

-

- 3.

18934/22

Yeşil / Türkiye 05/04/2022

Cemal YEŞİL1982İstanbulTürk

Raziye ÖZTÜRK 10,000 2,000 5,000

-

- 4.

21097/22

Altuntaş / Türkiye 14/04/2022

Cumali ALTUNTAŞ1993MersinTürk

Mehmet ALTUNTAŞ 10,000 2,000 4,600

-

- 5.

21289/22

Şilto / Türkiye 21/04/2022

Bilal ŞİLTO1992İstanbulTürk

Raziye ÖZTÜRK 10,000 2,000 5,000 262 avro tutarında çeviri hizmetleri için makbuz 262 6.

21388/22

Yel / Türkiye 14/04/2022

Hasan YEL1994MersinTürk

Mehmet ALTUNTAŞ 10,000 2,000 4,600

-

- 7.

21840/22

Tayboğa / Türkiye 19/04/2022

Nazmi TAYBOĞA1973İzmirTürk

Abdulmecit YILDIRIM 10,000 2,000 7,805 920 avro tutarında yasal hizmet sözleşmesi 500 8.

22338/22

Taş / Türkiye 13/04/2022

Ahmet TAŞ1972DiyarbakırTürk

İbrahim AFŞAR 50,000 2,000 2,100

-

- 9.

24309/22

Çelikmakas / Türkiye 20/04/2022

Nazlı ÇELİKMAKAS1987İstanbulTürk

Sevgi KALAN GÜVERCİN 5,000 2,000 12,750 12.750 avro tutarında yasal hizmet sözleşmesi 500 10.

33568/22

Erdoğmuş / Türkiye 10/06/2022

Ümit ERDOĞMUŞ1988İstanbulTürk

Ayşe ACİNİKLİ EROL 10,000 2,000 1,175

-

- 11.

34685/22

İlbars / Türkiye 01/07/2022

Hülya İLBARS1981İstanbulTürk

Raziye ÖZTÜRK 10,000 2,000 5,000

-

- 12.

34741/22

Bingöl / Türkiye 29/06/2022

Abdulcebbar BİNGÖL1979BingölTürk

Mücahit NUSRETOĞLU

Zamanında talep sunulmamıştır

-

-

-

- 13.

35226/22

Ariş / Türkiye 29/06/2022

Berfin ARİŞ1998BingölTürk

Mücahit NUSRETOĞLU

Zamanında talep sunulmamıştır

-

-

-

- 14.

35316/22

İstekli / Türkiye 01/07/2022

Gürkan İSTEKLİ1991İstanbulTürk

Ayşe ACİNİKLİ EROL 10,000 2,000 4,080

-

- 15.

35432/22

Öz / Türkiye 06/07/2022

Ömer ÖZ1999DiyarbakırTürk

Çiğdem KOZAN 10,000 2,000 5,000

-

- 16.

35451/22

Ay / Türkiye 01/07/2022

Raziye AY1990İstanbulTürk

Ayşe ACİNİKLİ EROL 10,000 2,000 4,080

-

- 17.

36881/22

Külekçioğlu / Türkiye 09/06/2022

Mehmet Ali Ecevit KÜLEKÇİOĞLU1977İstanbulTürk

Yıldız İMREK

Miktar Mahkemenin takdirine bırakılmıştır 2,000

Miktar belirtilmemiştir

-

- 18.

37258/22

Kavak / Türkiye 01/07/2022

Ferhat KAVAK1991İstanbulTürk

Ayşe ACİNİKLİ EROL 10,000 2,000 4,080

-

- 19.

38702/22

Okur / Türkiye 01/07/2022

İdris OKUR1990VanTürk

Ayşe ACİNİKLİ EROL 10,000 2,000 4,080

-

- 20.

38875/22

Özdemir / Türkiye 21/07/2022

Mücahit ÖZDEMİR1987İstanbulTürk

Nevroz AKALAN 15,000 2,000 3,200

Avukatın davaya harcadığı saat sayısını gösteren ve toplam 3.200 avro tutarındaki talebi destekleyen tablo 500 21.

41510/22

Aygün / Türkiye 04/08/2022

Şemsettin AYGÜN1978MersinTürk

Abdulselam DURAN 10,000 2,000 3,000

-

- 22.

41926/22

Kızıl / Türkiye 10/08/2022

Mustafa KIZIL1969İstanbulTürk

Atilla BAHÇİVAN

Zamanında talep sunulmamıştır

-

-

-

- 23.

42304/22

Ayaydın / Türkiye 29/07/2022

Mazlum AYAYDIN1999AdanaTürk

Sevil ARACI

Zamanında talep sunulmamıştır

-

-

-

- 24.

51140/22

Yıldız / Türkiye 18/10/2022

Hasan YILDIZ1981AdanaTürk

Serhat ÖKMEN

Zamanında talep sunulmamıştır

-

-

-

- 25.

35/23

Şenel / Türkiye 08/12/2022

Mehmet ŞENEL1979ŞANLIURFATürk

Faruk BEDLEK

Miktar Mahkemenin takdirine bırakılmıştır 2,000

-

-

- 26.

1252/23

Polat / Türkiye 06/12/2022

Kadir POLAT1987MersinTürk

Mehmet ALTUNTAŞ 20,000 2,000 4,600

-

- 27.

2374/23

Altan / Türkiye 29/12/2022

Ahmet ALTAN1972DiyarbakırTürk

Rehşan BATARAY SAMAN 50,000 2,000 5,000

-

- 28.

3425/23

Çelepkolu / Türkiye 15/12/2022

Bahattin ÇELEPKOLU1994SiirtTürk

Cihan TOPRAK 10,000 2,000 3,387

-

- 29.

3918/23

Aslan / Türkiye 06/01/2023

Mehmet Ali ASLAN1995ŞanlıurfaTürk

İbrahim Halil TÜYSÜZ 1,000,000 2,000 5,000

-

- 30.

5347/23

Yıldırım / Türkiye 12/01/2023

Ahmet YILDIRIM1972AnkaraTürk

Mesut BEŞTAŞ 50,000 2,000 5,500

-

- 31.

6005/23

Kurt / Türkiye 17/01/2023

Veysi KURT1996ŞanlıurfaTürk

Lütfiye Berfin GÖKKAN BARAN 15,000 2,000 50

Anayasa Mahkemesine ödenecek bireysel başvuru ücretleri için 50 avro tutarında fatura 50 32.

8920/23

Varçin / Türkiye 15/02/2023

Ömer VARÇIN1970VanTürk

Mahmut KAÇAN 35,000 2,000 36,916

-

- 33.

9775/23

Kaya / Türkiye 07/02/2023

Yakup KAYA1996İzmirTürk

Fuat ŞENGÜL 20,000 2,000 21,186 13.120 avro tutarında yasal hizmet sözleşmesi 500 34.

12095/23

Oğul / Türkiye 03/03/2023

Emre OĞUL1997İstanbulTürk

Sevgi KALAN GÜVERCİN 5,000 2,000 12,750 12.750 avro tutarında yasal hizmet sözleşmesi 500 35.

12328/23

Özkaya Günaydın / Türkiye 06/03/2023

Burcu ÖZKAYA GÜNAYDIN1988HatayTürk

Veysel OK 5,000 2,000 1,875

Avukat tarafından düzenlenmiş 1,875 avro tutarında fatura 500 36.

12523/23

Erkul / Türkiye 06/03/2023

Hatice ERKUL1980İstanbulTürk

Kerami ÖZDEMİR

Miktar Mahkemenin takdirine bırakılmıştır 2,000

-

-

- 37.

12580/23

Arslan / Türkiye 07/03/2023

Ayşe ARSLAN1988İzmirTürk

Türkan ASLAN AĞAÇ 10,000 2,000 6,000

Avukatın davaya harcadığı saat sayısını gösteren ve toplam 6.000 avro tutarındaki talebi destekleyen tablo 500 38.

12657/23

Çelikten / Türkiye 01/03/2023

İbrahim ÇELİKTEN1986GaziantepTürk

Hasan Önder SULU

Miktar Mahkemenin takdirine bırakılmıştır 2,000 5,130 5.000 avro tutarında yasal hizmet sözleşmesi 500 39.

13278/23

Keren ve Dikmen / Türkiye 07/03/2023

Recep KEREN1992ManisaTürkErol DİKMEN1992ManisaTürkHaşim KEREN1975ManisaTürk

Türkan ASLAN AĞAÇ 20,000; 20,000; 30,000 2,000;

2,000;

2,000 10,000

Avukatın davaya harcadığı saat sayısını gösteren ve toplam 10.000 avro tutarındaki talebi destekleyen tablo 600 40.

13346/23

Arslan / Türkiye 07/03/2023

Ayşe ARSLAN1988İzmirTürk

Türkan ASLAN AĞAÇ 10,000 2,000 6,000

Avukatın davaya harcadığı saat sayısını gösteren ve toplam 6.000 avro tutarındaki talebi destekleyen tablo 500 41.

13603/23

Aksu / Türkiye 08/03/2023

Turhan AKSU1971İstanbulTürk

Yusuf Kenan ALTAN 20,000 2,000 6,000

Avukat tarafından düzenlenmiş 2,157 avro tutarında fatura 500 42.

13604/23

Kaplan / Türkiye 06/03/2023

Salih KAPLAN1999ŞanlıurfaTürk

Mehmet BARAN 15,000 2,000 38

Anayasa Mahkemesine ödenecek bireysel başvuru ücretleri için 38 avro tutarında fatura 38 43.

13859/23

Sağlam / Türkiye 08/03/2023

Keriman SAĞLAM1962MuğlaTürk

Fatma SAĞLAM

Miktar Mahkemenin takdirine bırakılmıştır 2,000

-

-

- 44.

13876/23

Kurt / Türkiye 06/03/2023

Murat KURT1972ŞanlıurfaTürk

Müslüm BARAN 20,000 2,000

-

-

- 45.

13877/23

Uca / Türkiye 15/03/2023

Vahdettin UCA1976VanTürk

Mahmut KAÇAN 35,000 2,000 1,916

-

- 46.

13977/23

Karataş / Türkiye 10/03/2023

Adnan KARATAŞ1996AdanaTürk

Sevil ARACI 200,000 2,000 11,010

-

- 47.

15446/23

Duran / Türkiye 28/03/2023

Yunus DURAN1998MersinTürk

Abdulselam DURAN 10,000 2,000 3,000

-

- 48.

16666/23

Taş / Türkiye 17/04/2023

Azize TAŞ1973İstanbulTürk

Nevroz AKALAN 15,000 2,000 3,200

Avukatın davaya harcadığı faturalandırılabilir saat sayısını gösteren ve toplam 3.200 avro tutarındaki talebi destekleyen tablo 500 49.

16779/23

Taşkıran / Türkiye 28/03/2023

Ümran TAŞKIRAN1986MersinTürk

Abdulselam DURAN 20,000 2,000 3,000

-

- 50.

16831/23

Toptamur / Türkiye 04/04/2023

İsmail TOPTAMUR2000İstanbulTürk

Atilla BAHÇIVAN

Zamanında talep sunulmamıştır

-

-

-

- 51.

17606/23

Ayna / Türkiye 13/04/2023

Vahdettin AYNA1973DiyarbakırTürk

Serdar ÇELEBİ 15,000 2,000 3,000

-

- 52.

18925/23

Yılmazarslan / Türkiye 25/04/2023

Nilgün Aysel YILMAZARSLAN1995AnkaraTürk

Doğukan Tonguç CANKURT 5,000 2,000 2,550 2.550 avro tutarında yasal hizmet sözleşmesi 500 53.

19659/23

Bayram / Türkiye 27/04/2023

Servet BAYRAM2000GaziantepTürk

Bahri OĞUZ 5,000 2,000 5,000 5.000 avro tutarında yasal hizmet sözleşmesi 500 54.

20628/23

Güneri / Türkiye 28/04/2023

Orhan GÜNERİ1972NeukirchTürk

Hasan Önder SULU

Miktar Mahkemenin takdirine bırakılmıştır 2,000 5,130 5.000 avro tutarında yasal hizmet sözleşmesi 500 55.

20978/23

Koyunsever / Türkiye 20/04/2023

Süleyman KOYUNSEVER1976ŞanlıurfaTürk

Faruk DOĞAN

Zamanında talep sunulmamıştır

-

-

-

- 56.

24475/23

Nas / Türkiye 25/05/2023

Mazlum NAS2001GaziantepTürk

Mehmet ERDEM 25,000 2,000 8,500 7.500 avro tutarında yasal hizmet sözleşmesi 500 57.

26516/23

Kaleci / Türkiye 19/06/2023

Yasin KALECİ1979DiyarbakırTürk

Müzeyyen NERGİZ 20,000 2,000 18,000

-

- 58.

27745/23

Zeyrek / Türkiye 05/07/2023

Yasemin ZEYREK1994AdanaTürk

Sevil ARACI 200,000 2,000 11,010 11.000 avro tutarında yasal hizmet sözleşmesi; 10 avro tutarında posta hizmetleri makbuzu 510

Bu konudaki diğer kararlar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının tümü →

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni AİHM HUDOC veri tabanı kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.