Anayasa Mahkemesi · E. 2025/183 · K. 2025/174 · 10.09.2025
Görevsizlik kararına itiraz kuralının iptali talebinde kuralın davada uygulanacak norm olup olmadığı sorunu
Anayasa Mahkemesi, 10.09.2025 tarihli kararında (E. 2025/183, K. 2025/174) şu meseleyi çözdü: görevsizlik kararına itiraz kuralının iptali talebinde kuralın davada uygulanacak norm olup olmadığı sorunu. Görevsizlik kararına yapılan itirazın merci tarafından kesin karara bağlanmasıyla görev sorunu çözüldüğünden, kuralın davada uygulanma imkanı kalmamıştır.
Özet güncelleme:
Mahkemenin vardığı sonuç
Görevsizlik kararına yapılan itirazın merci tarafından kesin karara bağlanmasıyla görev sorunu çözüldüğünden, kuralın davada uygulanma imkanı kalmamıştır.
Belirleyici olgular
- Mahkeme görevsizlik kararı vermiştir.
- Görevsizlik kararına yapılan itiraz merci tarafından kesin olarak kaldırılmıştır.
- Mahkeme kuralın iptali için AYM'ye başvurmuştur.
Karardan
“başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 10/9/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.”
İlgili mevzuat
CMK m. 5 · 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun m. 40
Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu karara atıf
Anayasa Mahkemesi, E. 2025/183, K. 2025/174, T. 10.09.2025
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Karar metni
Kaynak: Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/183
Karar Sayısı : 2025/174
Karar Tarihi : 10/9/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 26. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının Anayasa’nın 2., 6., 9., 10., 13., 36., 37., 38., 138. ve 141. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Oylamaya hile karıştırılması suçundan açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 5. maddesi şöyledir:
“Görevsizlik kararı verilmesi gereken hâl ve sonucu
Madde 5 – (1) İddianamenin kabulünden sonra; işin, davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.
(2) Adlî yargı içerisindeki mahkemeler bakımından verilen görevsizlik kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir.”
II. İLK İNCELEME 1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Sümeyye KOCAMAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görev alanına giren bir dava bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
3. 5271 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında görevsizlik kararının hangi durumda verileceği, itiraz konusu (2) numaralı fıkrasında ise adli yargı içerisindeki mahkemelerce verilen görevsizlik kararına karşı itiraz yoluna gidilebileceği düzenlenmiştir.
4. Anılan Kanun’un 268. maddesinin (2) numaralı fıkrasında kararına itiraz edilen hâkim veya mahkemenin itirazı yerinde görürse kararını düzelteceği, yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili olan merciye göndereceği ifade edilmiştir. Söz konusu maddenin (3) numaralı fıkrasında itirazı incelemeye yetkili merciler gösterilmiş, Kanun’un 271. maddesinin (4) numaralı fıkrasında da ilk defa merci tarafından verilen tutuklama kararları hariç olmak üzere mercinin itiraz üzerine verdiği kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.
5. Bakılmakta olan davada itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafından görevsizlik kararı verilmiş; bu görevsizlik kararına yapılan itiraz üzerine itiraz mercii görevsizlik kararının kaldırılmasına kesin olarak karar vermiş ve bunun üzerine Mahkeme itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurmuştur.
6. Bakılmakta olan davada görevsizlik kararına itiraz edilmesi üzerine kural, dosyanın itiraz merciine gönderilmesi sırasında uygulanmış ve itiraz incelemesi üzerine görevsizlik kararının kaldırılmasıyla görev sorunu çözülmüştür. Dolayısıyla yargılamanın bulunduğu aşama itibarıyla kuralın bakılmakta olan davada uygulanma imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
7. Açıklanan nedenle kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 10/9/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Bu konudaki diğer kararlar
- HMK m. 353/1-a'daki 'kesin olarak' ibaresinin iptali talebiyle yapılan itiraz başvurusunun incelenmesi
AYM · E. 2025/71 · K. 2025/62 · 06.03.2025
- Somut norm denetimi başvurusunda iptali istenen kuralların davada uygulanacak kural olup olmadığı sorunu
AYM · E. 2025/253 · K. 2025/245 · 11.12.2025
- İtiraz konusu kanun hükmünün somut davada uygulanma imkanının bulunup bulunmadığı sorunu
AYM · E. 2025/251 · K. 2025/247 · 11.12.2025
- HMK m. 107/1'deki 'asgari bir' ibaresinin iptali talebiyle yapılan itiraz başvurusunun incelenmesi
AYM · E. 2025/76 · K. 2025/64 · 06.03.2025
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.