Yargıtay 10. Hukuk Dairesi

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2014/3774 · K. 2014/9857 · 05.05.2014

Hizmet tespiti davasında husumetin doğru işverene yöneltilmesi zorunluluğu

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 05.05.2014 tarihli kararında (E. 2014/3774, K. 2014/9857) şu meseleyi çözdü: hizmet tespiti davasında husumetin doğru işverene yöneltilmesi zorunluluğu. Hizmet tespiti davaları, sigortalıyı fiilen çalıştıran ve hizmet akdinin tarafı olan gerçek veya tüzel kişi işverene karşı yöneltilmelidir.

Özet güncelleme:

Mahkemenin vardığı sonuç

Hizmet tespiti davaları, sigortalıyı fiilen çalıştıran ve hizmet akdinin tarafı olan gerçek veya tüzel kişi işverene karşı yöneltilmelidir.

Kararın sonucu: Bozma

Belirleyici olgular

  • Davacı hayvan çiftliğindeki çalışmalarının tespitini talep etmiştir.
  • Hizmet akdinin tarafı olan gerçek işverenin tespiti gerekmiştir.
  • Mahkemece husumet yöneltilmesi için davacıya mehil verilmemiştir.

Karardan

“maddesi dikkate alınmak suretiyle adı geçene husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli, gösterecekleri bütün deliller toplandıktan sonra, yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgı”

İlgili mevzuat

HMK m. 124 · 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanun m. 6 · 506 sayılı Kanun m. 79 · 506 sayılı Kanun m. 4

Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu karara atıf

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2014/3774, K. 2014/9857, T. 05.05.2014

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Karar metni

Kaynak: Yargıtay Karar Arama

Mahkemesi :Karşıyaka 1. İş Mahkemesi

Tarihi :13.12.2013

No :2011/48-2013/414

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği üzere davanın reddine karar vermiştir.

Hükmü, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 29.09.2009-01.12.2010 tarihler arasında hayvan çiftliğinde geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir. Mahkemece, dava dosyası içinde bulunan belge ve bilgiler ile tanık anlatımları hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının çalıştığını iddia ettiği H... Mah.... Sok.No..... Foça/İzmir adresindeki çiftliğin davalının babası S.. D..’a ait olduğu, davalı R.. D..’ın T..S.. ve S..Ürünleri San. Tic. A.Ş'de sigortalı olarak çalıştığı, adına tescilli işyerinin bulunmadığı ve davalı R.. D..’a husumetin yöneltilmesi mümkün olmadığından davanın reddine dair karar verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

506 sayılı Yasanın 2’nci maddesinde genel bir tanım yapılarak, bir hizmet aktine (iş sözleşmesine) dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların bu kanuna göre “sigortalı” belirtildikten sonra, 3’ncü maddesinde, bu kanun uygulamasında sigortalı sayılmayacak kimseler ile, bazı sigorta kollarının uygulanmayacağı kimseler açıklanmış, 4’ncü maddesinde, bu Kanunun uygulanmasında 2’nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler “işveren” olarak tarif edilmiş, 6.maddede de, çalışanların işe alınmalarıyla kendiliğinden sigortalı olacakları hüküm altına alınmıştır. Anılan kanun kapsamında sigortalı sayılmanın koşulları; iş sözleşmesine göre çalışma, sözleşmede öngörülen edimin (hizmetin) işverene ait işyerinde veya işyerinden sayılan yerlerde görülmesi, 3’ncü maddede belirtilen “sigortalı sayılmayan” kişilerden olunmamasıdır.

506 sayılı Kanunun 4.maddesinde ise; "sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler" işveren olarak tanımlanmıştır. "Çalıştıran" olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen "işvereni" ifade etmektedir. Anılan Yasanın 79/10. maddesine göre, bu tür tespit davalarının sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir.

Bu açıklamalar ışığında, davacının çalışmalarının dava dışı S..D.. yanında geçtiği tespit edildiğine göre, HMK. 124. maddesi dikkate alınmak suretiyle adı geçene husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli, gösterecekleri bütün deliller toplandıktan sonra, yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usule ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 05.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Bu konudaki diğer kararlar

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararlarının tümü →

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Yargıtay Karar Arama kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.