Yargıtay 4. Ceza Dairesi · E. 2021/35289 · K. 2022/3230 · 20.01.2022
Daha önce kesinleşmiş HAGB kararı bulunan sanık hakkında yeniden HAGB kararı verilip verilemeyeceği
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 20.01.2022 tarihli kararında (E. 2021/35289, K. 2022/3230) şu meseleyi çözdü: daha önce kesinleşmiş HAGB kararı bulunan sanık hakkında yeniden HAGB kararı verilip verilemeyeceği. Sanığın adli sicil kaydında kesinleşmiş HAGB kararı bulunması ve denetim süresi içinde yeni suç işlemesi halinde, HAGB şartları oluşmadığından yeniden HAGB kararı verilemez.
Özet güncelleme:
Mahkemenin vardığı sonuç
Sanığın adli sicil kaydında kesinleşmiş HAGB kararı bulunması ve denetim süresi içinde yeni suç işlemesi halinde, HAGB şartları oluşmadığından yeniden HAGB kararı verilemez.
Kararın sonucu: Bozma
Belirleyici olgular
- Sanığın adli sicilinde kesinleşmiş HAGB kaydı bulunmaktadır.
- Yargılamaya konu yeni suç denetim süresi içinde işlenmiştir.
- Mahkemece HAGB şartları oluşmadığı halde HAGB kararı verilmiştir.
Karardan
“hükmün açıklanmasının geri bırakılması şartları oluşmadığı halde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi durumunda, kanun yararına bozma yoluna başvurulabileceği”
İlgili mevzuat
CMK m. 231 · CMK m. 309 · ÇKK m. 23 · Anayasa m. 174 · CMK m. 223 · CMK m. 40 · CMK m. 251 · 6545 sayılı Kanun m. 72
Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu karardan sonra değişen maddeler
Kararın dayandığı 3 madde karar tarihinden (20.01.2022) sonra değişti:
- CMK m. 231: Anayasa Mahkemesince iptal edildi, yürürlük 30.09.2026 (AYM E.2024/98 K.2025/149); karardan sonra toplam 4 değişiklik
- ÇKK m. 23: ekleme yapıldı, yürürlük 18.08.2026 (7593 sayılı Kanun)
- CMK m. 251: Anayasa Mahkemesince iptal edildi, yürürlük 10.03.2025 (Anayasa Mahkemesi kararı); karardan sonra toplam 2 değişiklik
Kararı emsal olarak kullanmadan önce maddenin güncel metnine bakın.
Bu karara atıf
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/35289, K. 2022/3230, T. 20.01.2022
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Karar metni
Kaynak: Yargıtay Karar Arama
KARAR
Tehdit suçundan sanık ...’in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 106/1-2, 43/2-1, 62/1, 52 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 251/3. maddeleri uyarınca 920,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair, ..... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 09/03/2021 tarihli ve 2020/435 esas, 2021/167 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
İstem yazısında;
"Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 11/03/2014 tarihli ve 2013/14-102 esas, 2014/128 sayılı kararında belirtildiği üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması şartları oluşmadığı halde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi durumunda, kanun yararına bozma yoluna başvurulabileceği ve bozma kararının aleyhe sonuç doğuracağı nazara alınarak yapılan incelemede;
Dosya kapsamına göre, sanığın dosya içerisinde bulunan adlî sicil kaydında daha önce işlemiş olduğu suç nedeniyle, ....Asliye Ceza Mahkemesinin 15/01/2019 tarihli ve 2018/601 esas, 2019/29 sayılı kararı ile verilen ve 12/03/2019 tarihinde kesinleşen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kaydın bulunduğu, işbu yargılamaya konu suçun ise anılan kararın denetim süresinde 08/09/2020 tarihinde işlendiği cihetle, 5271 sayılı Kanun’un 231/8. maddesindeki "... Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez.” şeklindeki hükme nazaran, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemeyeceği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 14/06/2021 gün ve 94660652-105-16-11106-2021-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden ihbar ve mevcut evrak tebliğ olunur. " denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:
Sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 sayılı CMK'nın 223. maddesi uyarınca düşürülmesi sonucu doğurduğundan, bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hukukumuzda ilk kez çocuklar hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 23. maddesi ile kabul edilmiş, 19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesine eklenen 5 ila 14. fıkrayla büyükler için de uygulamaya konulmuş, aynı kanunun 40. maddesi ile 5395 sayılı Kanun'un 23. maddesi değiştirilmek suretiyle, denetim süresindeki farklılıklar hariç tutulmak kaydıyla çocuk suçlular ile yetişkin suçlular, hükmün açıklanmasının geri bırakılması açısından aynı şartlara tâbi kılınmıştır.
Başlangıçta yalnızca yetişkin sanıklar yönünden ve şikâyete bağlı suçlarla sınırlı olarak hükmolunan, bir yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezaları için kabul edilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması 5728 sayılı Kanun'un 562. maddesi ile 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin 5 ve 14. fıkralarında yapılan değişiklikle, Anayasa'nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlar istisna olmak üzere, iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarına ilişkin tüm suçları kapsayacak şekilde düzenlenmiş, maddenin altıncı fıkrasına, 25/07/2010 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6008 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle "sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez." cümlesi eklenmiş, yine maddenin sekizinci fıkrasına birinci cümlesinden sonra gelmek üzere, 28/06/2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6545 sayılı Kanun'un 72. maddesiyle "Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez" cümlesi eklenmiştir.
5560, 5728, 5739, 6008 ve 6545 sayılı Kanunlarla 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesinde yapılan değişiklikler göz önüne alındığında, hükmün açıklanmasının geri bırakılabilmesi için;
1)Suça ilişkin olarak;
a- Yargılama sonucu hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması, b- Suçun Anayasa'nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp kanunlarında yer alan suçlardan olmaması, 2) Sanığa ilişkin olarak;
a- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, b-Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, c-Mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önüne alınarak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate ulaşılması, d-Sanığın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediğine dair bir beyanının olmaması, e-Sanık hakkında daha önce hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karar verilmemiş olması, şartlarının gerçekleşmesi gerekmektedir.
Tüm bu şartların varlığı halinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek ve onsekiz yaşından büyük olan sanıklar beş yıl, suça sürüklenen çocuklar ise üç yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tâbi tutulacaktır.
6545 sayılı Kanun'un 72. maddesiyle CMK'nın 231/8. maddesinde "Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez..." şeklinde ek düzenleme getirilmiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 11/03/2014 tarih ve 2013/14-102 esas, 2014/128 sayılı kararında belirtildiği üzere; hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının itiraz kanun yoluna tâbi bulunması nedeniyle, gerek itiraz edilerek, gerekse itiraz kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde, olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına bozma konusu yapılabileceğinde şüphe bulunmamaktadır. Kurulan hükmün sanık hakkında hukuksal bir sonuç doğurmamasını ifade eden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, davayı sonuçlandıran ve uyuşmazlığı çözen bir “hüküm” değildir. Bunun sonucu olarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar, 5271 sayılı CMK’nın 223. maddesinde sayılan hükümlerden olmadığından, bu tür kararların kanun yararına bozulması durumunda yargılamanın tekrarlanması yasağına ilişkin kurallar uygulanamayacağı gibi, davanın esasını çözen bir karar bulunmadığı için verilecek hüküm veya kararlarda lehe ve aleyhe sonuçtan da söz edilemeyecektir.
Somut olay incelendiğinde; tehdit suçu nedeniyle dosyaya yansıyan ve talep edilen somut maddi bir zarar bulunmamakta, manevi zarar ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasına engel oluşturmamaktadır. Sanığın işlediği kabul edilen suç, niteliği ve verilen cezanın miktarı itibariyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kapsamında bulunmaktadır. Sanık, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulamasına da yazılı olarak karşı çıkmamıştır. Ancak; sanığın 01/12/2020 tarihli adli sicil kaydına göre, ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin 15/01/2019 tarihli, 2018/601 esas, 2019/29 sayılı kararıyla, sanık hakkında mala zarar verme suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kararın 12/03/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Bahsi geçen kayıt, CMK'nın 231/8. maddesine göre, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel nitelikte olup, inceleme konusu dava kapsamında sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karar verilmesi yasaya aykırı bulunmuştur.
Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Kanun yararına bozma istemine ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen ihbarnamede yer alan düşünce yerinde görüldüğünden, 1-....Asliye Ceza Mahkemesi'nin 09/03/2021 tarihli ve 2020/435 esas, 2021/167 sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 2-Aynı Kanun'un 309/4-a maddesi gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20/01/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Bu konudaki diğer kararlar
- Sanığın adli sicilindeki kasten yaralama mahkumiyetinin HAGB şartlarını engelleyip engellemeyeceği
Yargıtay 4. CD · E. 2012/28143 · K. 2013/17808 · 06.06.2013
- Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi üzerine açıklanan hükümde cezanın değiştirilip değiştirilemeyeceği
Yargıtay 4. CD · E. 2018/4425 · K. 2018/15159 · 20.09.2018
- Denetim süresinde işlenen kesin adli para cezasının HAGB hükmünün açıklanması şartını oluşturup oluşturmadığı
Yargıtay 8. CD · E. 2017/10130 · K. 2018/8820 · 11.09.2018
- Denetim süresinde suç işlenmesi üzerine HAGB kararlarının açıklanmasında usul usulünce uyulması
Yargıtay 4. CD · E. 2023/16150 · K. 2024/103 · 09.01.2024
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Yargıtay Karar Arama kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.