Yargıtay 4. Ceza Dairesi · E. 2022/1142 · K. 2022/8817 · 29.03.2022
Hakaret suçunda aleniyet koşulları oluşmadan ve ek savunma verilmeden TCK 125/4 uyarınca ceza artırımı yapılması
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 29.03.2022 tarihli kararında (E. 2022/1142, K. 2022/8817) şu meseleyi çözdü: hakaret suçunda aleniyet koşulları oluşmadan ve ek savunma verilmeden TCK 125/4 uyarınca ceza artırımı yapılması. Hakaret sözlerinin başkalarınca algılanabilirliği belirsizken ve iddianamede gösterilmemişken ek savunma tanınmadan TCK 125/4 uyarınca aleniyet artırımı yapılamaz.
Özet güncelleme:
Mahkemenin vardığı sonuç
Hakaret sözlerinin başkalarınca algılanabilirliği belirsizken ve iddianamede gösterilmemişken ek savunma tanınmadan TCK 125/4 uyarınca aleniyet artırımı yapılamaz.
Kararın sonucu: Bozma
Belirleyici olgular
- Hakaret sözlerinin başkalarınca duyulduğunun net olmaması
- İddianamede TCK 125/4 maddesinin yer almaması
- Ek savunma hakkı tanınmadan aleniyet artırımı yapılması
Karardan
“koşulları oluşmadığı halde aleniyet artırımı yapılarak fazla ceza verilmesi hukuka aykırıdır.”
İlgili mevzuat
TCK m. 125 · CMK m. 309 · TCK m. 43 · TCK m. 129 · TCK m. 62 · TCK m. 52
Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu karardan sonra değişen maddeler
Kararın dayandığı 2 madde karar tarihinden (29.03.2022) sonra değişti:
- TCK m. 62: ekleme yapıldı, yürürlük 27.05.2022 (7406 sayılı Kanun); karardan sonra toplam 2 değişiklik
- TCK m. 52: değiştirildi, yürürlük 01.06.2024 (7499 sayılı Kanun)
Kararı emsal olarak kullanmadan önce maddenin güncel metnine bakın.
Bu kararla ilgili hesaplama
- İnfaz ve koşullu salıverilme hesaplama
Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihleri, suç türüne göre. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
Bu karara atıf
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2022/1142, K. 2022/8817, T. 29.03.2022
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Karar metni
Kaynak: Yargıtay Karar Arama
K A R A R
Hakaret suçundan sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125/1, 125/4, 43/1, 129/1, 62/1 ve 52/2. maddeleri gereğince 1.540,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair ... Asliye Ceza Mahkemesinin 18/07/2017 tarihli ve 2014/1533 esas, 2017/633 sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 17/12/2021 gün ve 2021/135037 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:
İstem yazısında;
"1-Dosya kapsamına göre;
5237 sayılı Kanun'un 125/4. maddesindeki “Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.” şeklindeki düzenleme karşısında, sanığın atılı suçu içerir mesajlar atması şeklindeki eylemi nedeniyle hakaret suçunun alenen işlendiğinin kabul edilemeyeceği gözetilmeden, yazılı şekilde sanığın cezasında artırım yapılmasında,
2-Kabule göre de;
Sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 125/1. maddesi gereğince hükmolunan 90 gün adli para cezası üzerinden, anılan Kanun’un 125/4. maddesi gereği 1/6 oranında artırım yapılarak 105 gün adli para cezasına hükmedilmesini müteakip, aynı Kanun’un 43/1. maddesi gereğince 1/4 oranında artırım yapıldığında 131 gün adli para cezasına hükmedilmesi gerektiği halde, sanığa fazla ceza tayini ile 140 gün adli para cezasına hükmedilmesini takiben, anılan Kanun’un 129/1. maddesi gereği 1/3 oranında indirim yapılarak 87 gün adli para cezası yerine, sanığa fazla ceza tayini ile 93 gün adli para cezasına hükmedilmesinde ve sonrasında aynı Kanun'un 62/1. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılarak 72 gün adli para cezasına hükmedilmesi yerine 77 gün adli para cezasına hükmedilmesinden sonra, anılan Kanun'un 52/2. maddesi gereğince günlüğü 20,00 Türk lirası üzerinden yapılan para çevirme işlemi sonunda 1.440,00 Türk lirası yerine, 1.540,00 Türk lirası adlî para cezasına hükmolunmak suretiyle fazla ceza tayin olunmasında, isabet görülmemiştir." denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:
1) 1 numaralı istem yönünden,
5237 sayılı TCK’nın 125. maddesinin 1. fıkrasında; Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ... veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilât ederek işlenmesi gerekir.” hükmüne yer verilmiş, aynı Kanun’un 4. fıkrasında da “Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.” hükmü düzenlenmiştir.
Aleniyet hakaret eyleminin herkesin duyabileceği, görebileceği ve sayısı belli olmayan birden fazla kişiler tarafından algılanabilir olması anlamına gelmektedir. Aleniyet nedeniyle artırım yapılmasının amaçlarından biri mağdurun onur ve şöhretinin, fiili başkalarının duyması veya duymasına açık olması nedeniyle daha fazla zarar görmesi diğeri ise hukuka aykırılık teşkil eden fiilin bizatihi aleni olarak icra edilmesidir.
İnceleme konusu somut olayda, sanığın müştekiye telefonla mesaj çekmek suretiyle hakaret ettiği anlaşılmaktadır. Dosya içerisinde yer alan anlatımlara göre hakaret sözlerinin başkalarının muttali olacağı şekilde söylendiğine dair bir açıklık bulunmamaktadır. Bu nedenle sanık hakkında düzenlenen iddianamede TCK'nın 125/4. maddesine yer verilmemesine karşın, yargılama safhasında bu hususta ek savunma hakkı tanınmadan ve koşulları oluşmadığı halde aleniyet artırımı yapılarak fazla ceza verilmesi hukuka aykırıdır.
2) 2 numaralı istem yönünden, kabule göre;
İnceleme konusu somut olayda, sanığın hakaret suçundan mahkumiyetine karar verildiği, TCK’nın 125/1. maddesi uyarınca temel cezasının 90 gün adli para cezası olarak belirlendiği, TCK’nın 125/4. maddesi gereğince 1/6 artırım yapılarak 105 gün adli para cezası belirlenmesinin ardından aynı Kanun’un 43/1. maddesi uyarınca 1/4 oranında artırım uygulanması sırasında 131 gün adli para cezası yerine 140 gün adli para cezasına hükmedildiği, aynı Kanun’un 129/1. maddesi uyarınca da 1/3 oranında indirim yapılarak 87 gün adli para cezası yerine 93 gün adli para cezası, aynı Kanun’un 62/1. maddesi uyarınca ise 1/6 indirim yapılarak 72 gün adli para cezası yerine 77 gün adli para cezası belirlenmesinden sonra aynı Kanun’un 52/2. maddesi uygulaması ile günlüğü 20,00 Tl üzerinden paraya çevrilerek sonuç cezanın 1.440,00 Tl adli para cezası yerine, 1.540,00 Tl adli para cezasına hükmedilmek suretiyle fazla ceza tayin edilmesi hukuka aykırıdır.
Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1- Hakaret suçundan sanık ... hakkında, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 18/07/2017 tarihli ve 2014/1533 esas, 2017/633 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2- Karardaki hukuka aykırılık sanığa daha hafif bir cezanın verilmesini gerektirmekle, aynı Yasa maddesinin 4-d fıkrası uyarınca, mahkemesince cezanın alt sınırdan takdir edildiği de gözetilerek, sanık hakkında TCK’nın 125/1. maddesi gereğince 90 gün karşılığı belirlenen adli para cezasından, TCK’nın 43/1. maddesi uyarınca ¼ artırım yapılarak sanığın 112 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına,
3- TCK’nın 129/1. maddesi uyarınca 1/3 oranında indirim yapılarak 74 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına,
4- TCK’nın 62/1. maddesi uyarınca 1/6 indirim yapılarak 61 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına,
5- TCK'nın 52/2. maddesi gereğince gün üzerinden belirlenen cezanın, mahkemece bir gün karşılığı takdir edilen 20,00 Tl'den paraya çevrilerek, sanığın sonuç olarak 1.220,00 TL adli para cezasıyla CEZALANDIRILMASINA, infazın bu miktar üzerinden yapılmasına, kararın diğer yönlerinin olduğu gibi bırakılmasına, dosyanın Yüksek Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 29/03/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Bu konudaki diğer kararlar
- Sosyal medyadaki paylaşıma yönelik iddianame düzenlenmeden işyerindeki hakarette aleniyet araştırılmadan TCK 125/4 tatbiki
Yargıtay 4. CD · E. 2012/10276 · K. 2013/22804 · 18.09.2013
- Apartman boşluğunda işlenen hakaret suçunda TCK 125/4 uyarınca aleniyet artırımının uygulanıp uygulanmayacağı
Yargıtay 4. CD · E. 2021/466 · K. 2021/11294 · 29.03.2021
- İddianamede talep edilmeyen suçtan ek savunma verilmeden mahkûmiyet kararı verilmesi
Yargıtay 4. CD · E. 2019/3491 · K. 2019/11767 · 25.06.2019
- Sosyal medya/alenî ortamda hakaret suçunda TCK 125/4 uyarınca aleniyet unsurunun gerçekleşme koşulları
Yargıtay 4. CD · E. 2023/4548 · K. 2025/10782 · 04.06.2025
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Yargıtay Karar Arama kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.