Yargıtay 4. Ceza Dairesi · E. 2024/1155 · K. 2024/6236 · 08.05.2024
Basit yargılama usulünde itiraz üzerine genel hükümlere göre duruşma açılması gerekliliği
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 08.05.2024 tarihli kararında (E. 2024/1155, K. 2024/6236) şu meseleyi çözdü: basit yargılama usulünde itiraz üzerine genel hükümlere göre duruşma açılması gerekliliği. Basit yargılama usulü ile verilen karara süresinde itiraz edilmesi halinde mahkemece duruşma açılarak genel hükümlere göre yargılamaya devam edilmesi gerekir.
Özet güncelleme:
Mahkemenin vardığı sonuç
Basit yargılama usulü ile verilen karara süresinde itiraz edilmesi halinde mahkemece duruşma açılarak genel hükümlere göre yargılamaya devam edilmesi gerekir.
Kararın sonucu: Bozma
Belirleyici olgular
- Basit yargılama usulü uygulanarak adli para cezası verilmiştir.
- Sanık süresi içinde karara itiraz etmiştir.
- İtiraz üzerine duruşma açılması gerekirken usule uyulmamıştır.
Karardan
“Kanun’un 309 uncu maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA”
İlgili mevzuat
TCK m. 61 · CMK m. 252 · CMK m. 231 · CMK m. 251 · CMK m. 309 · TCK m. 52 · TCK m. 62 · TCK m. 125
Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu karardan sonra değişen maddeler
Kararın dayandığı 4 madde karar tarihinden (08.05.2024) sonra değişti:
- CMK m. 252: ekleme yapıldı, yürürlük 01.06.2024 (7499 sayılı Kanun); karardan sonra toplam 2 değişiklik
- CMK m. 231: Anayasa Mahkemesince iptal edildi, yürürlük 30.09.2026 (AYM E.2024/98 K.2025/149); karardan sonra toplam 3 değişiklik
- CMK m. 251: Anayasa Mahkemesince iptal edildi, yürürlük 10.03.2025 (Anayasa Mahkemesi kararı); karardan sonra toplam 2 değişiklik
- TCK m. 52: değiştirildi, yürürlük 01.06.2024 (7499 sayılı Kanun)
Kararı emsal olarak kullanmadan önce maddenin güncel metnine bakın.
Bu kararla ilgili hesaplama
- İnfaz ve koşullu salıverilme hesaplama
Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihleri, suç türüne göre. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
Bu karara atıf
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2024/1155, K. 2024/6236, T. 08.05.2024
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Karar metni
Kaynak: Yargıtay Karar Arama
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2021/1811 Değişik İş
SUÇ : Hakaret
KARAR : İtirazın reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
Hakaret suçundan sanık hakkında basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle yapılan yargılama sonunda, sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 125 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 ve 52 nci maddeleri ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 251 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 1.120,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Kanunu'nun 231 inci maddesinin beşinci fıkrası gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Ankara Batı 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.10.2021 tarihli ve 2021/527 esas, 2021/675 sayılı kararına karşı sanık tarafından yapılan itiraz üzerine mercii Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.11.2021 tarihli ve 2021/1811 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.
... Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 02.01.2024 tarih ve 94660652-105-06-25370-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17.01.2024 tarihli ve KYB-2024/3305 sayılı Tebliğname'si ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
" ...Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 24/11/2021 tarihli ve 2021/1811 değişik iş sayılı kararı ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Ankara Batı 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 14/10/2021 tarihli kararı esastan incelenerek itirazın reddine karar verilmiş ise de;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Basit yargılama usulünde itiraz" başlıklı 252. maddesinin 1. fıkrasında, "251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir." şeklinde, Aynı maddenin 2. fıkrasında " İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223 üncü madde uyarınca hüküm verilebilir. Taraflara gönderilecek davetiyede bu husus yazılır. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır." şeklinde, anılan maddenin 6. fıkrasında "Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru ... bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında;
Ankara Batı 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 14/10/2021 tarihli kararının 05/11/2021 tarihinde sanıkla aynı konutta yaşayan annesine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, itiraz dilekçesinin 11/11/2021 tarihinde verildiği, süresi içinde itiraz edildiğinin anlaşılması karşısında, 5271 sayılı Kanun'un 252/2. maddesinde yer alan ''İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223 üncü madde uyarınca hüküm verilebilir. Taraflara gönderilecek davetiyede bu husus yazılır. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır.'' şeklindeki düzenleme gereğince mahkemesince sanığın itirazı üzerine duruşma açılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilerek, itirazın kabulü ile gereğinin takdir ve ifası için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi yerine, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı yönünden esastan inceleme yapılması suretiyle itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinde;
"(1) Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir.
(2) Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını on beş gün içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilir. Ayrıca, toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilir.
(3) Beyan ve savunma için verilen süre dolduktan sonra mahkemece duruşma yapılmaksızın ve Cumhuriyet savcısının görüşü alınmaksızın, Türk Ceza Kanunu'nun 61. maddesi dikkate alınmak suretiyle, 223. maddede belirtilen kararlardan birine hükmedilebilir. Mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir.
(4) Mahkemece, koşulları bulunması hâlinde; kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya hapis cezası ertelenebilir ya da uygulanmasına sanık tarafından yazılı olarak karşı çıkılmaması kaydıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.
(5) Hükümde itiraz usulü ile itirazın sonuçları belirtilir.
(6) Mahkemece gerekli görülmesi hâlinde bu madde uyarınca hüküm verilinceye kadar her aşamada duruşma açmak suretiyle genel hükümler uyarınca yargılamaya devam edilebilir.
(7) Basit yargılama usulü, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik hâlleri ile soruşturma veya kovuşturma yapılması izne ya da talebe bağlı olan suçlar hakkında uygulanmaz.
(8) Basit yargılama usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde uygulanmaz."
Aynı Kanun'un basit yargılama usulünde itiraz başlıklı 252 nci maddesinde ise;
(1) 251. madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir.
(2) İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223. madde uyarınca hüküm verilebilir. Taraflara gönderilecek davetiyede bu husus yazılır. Duruşmadan önce itirazdan vazgeçilmesi hâlinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır.
(3) Mahkeme, ikinci fıkra uyarınca hüküm verirken, 251. madde kapsamında basit yargılama usulüne göre verdiği hükümle bağlı değildir. Ancak, itirazın sanık dışındaki kişiler tarafından yapıldığı hâllerde 251. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca yapılan indirim korunur.
(4) İtiraz üzerine verilen hükmün sanık lehine olması hâlinde, bu hususların itiraz etmemiş olan diğer sanıklara da uygulanma olanağı varsa bu sanıklar da itiraz etmiş gibi verilen kararlardan yararlanır.
(5) İkinci fıkra uyarınca verilen hükümlere karşı genel hükümlere göre kanun yoluna başvurulabilir.
(6) Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru ... bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268. maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir." hükümleri yer almaktadır.
Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; sanık hakkında hakaret suçundan açılan kamu davasının basit yargılama usulüne göre yürütülerek 1.120,00 TL adli para cezasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilerek itiraz yolunun açık olduğunun belirtildiği ve usulüne uygun yapılan tebligatlar sonucunda sanığın süresi içinde itiraz talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Yapılan itiraz üzerine 5271 sayılı Kanun'un 252 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hükmü veren Mahkemece duruşma açılıp sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın ilk hükmü veren Mahkemeye iadesi yerine itirazın reddine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.11.2021 tarihli ve 2021/1811 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 3. Aynı Kanun maddesinin 4 (a) fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.05.2024 tarihinde karar verildi.
Bu konudaki diğer kararlar
- Basit yargılama usulüyle verilen karara karşı şikayetçinin itiraz hakkının bulunup bulunmadığı
Yargıtay 4. CD · E. 2025/1388 · K. 2025/8054 · 30.04.2025
- Basit yargılama usulüyle verilen karara itiraz üzerine duruşma açılıp genel hükümlere göre yargılama yapılması usulü
Yargıtay 1. CD · E. 2022/758 · K. 2022/1305 · 21.02.2022
- CMK m. 251 uyarınca basit yargılama usulünün uygulanma şartları ve duruşma günü belirlenmesinden sonraki usul
Yargıtay 4. CD · E. 2021/30833 · K. 2021/28223 · 01.12.2021
- Basit yargılama usulünde katılan sıfatının kazanılması ve usul kurallarına uyulmaması nedeniyle kararın kanun yararına bozulması
Yargıtay 4. CD · E. 2023/1464 · K. 2023/18113 · 09.05.2023
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Yargıtay Karar Arama kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.