Yargıtay 6. Hukuk Dairesi · E. 2015/8722 · K. 2016/4183 · 26.05.2016
5 yılı aşan kira sözleşmelerinde hak ve nesafete göre kira bedelinin tespiti usulü ve eski kiracı indirimi
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 26.05.2016 tarihli kararında (E. 2015/8722, K. 2016/4183) şu meseleyi çözdü: 5 yılı aşan kira sözleşmelerinde hak ve nesafete göre kira bedelinin tespiti usulü ve eski kiracı indirimi. 5 yıldan sonra boş rayiç bedel belirlenip, davalının eski kiracı olduğu gözetilerek hakkaniyete uygun bir miktarda indirim yapılarak hak ve nesafete göre kira bedeli belirlenmelidir.
Özet güncelleme:
Mahkemenin vardığı sonuç
5 yıldan sonra boş rayiç bedel belirlenip, davalının eski kiracı olduğu gözetilerek hakkaniyete uygun bir miktarda indirim yapılarak hak ve nesafete göre kira bedeli belirlenmelidir.
Kararın sonucu: Bozma
Belirleyici olgular
- Taraflar arasında 18.02.2004 başlangıçlı kira sözleşmesi bulunmaktadır.
- Dava tarihi itibarıyla 5 yıllık süre geçmiştir.
- Mahkemece gerekçesiz şekilde ara bir miktara hükmedilmiştir.
Karardan
“hak ve nesafete uygun bir kira bedelinin tespiti gerekirken bilirkişinin raporunda belirttiği/tespit ettiği 795,83 TL ile 7.2014 TL arasında, nedeni belirtilmeden 4.000 TL'ye hükmedilmesi hukuk ve yasaya aykırıdır.”
İlgili mevzuat
Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu karardan sonra değişen maddeler
Kararın dayandığı bir madde karar tarihinden (26.05.2016) sonra değişti:
- TBK m. 344: değiştirildi, yürürlük 17.01.2019 (7161 sayılı Kanun); karardan sonra toplam 2 değişiklik
Kararı emsal olarak kullanmadan önce maddenin güncel metnine bakın.
Bu karara atıf
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/8722, K. 2016/4183, T. 26.05.2016
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Karar metni
Kaynak: Yargıtay Karar Arama
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Kira bedelinin tespiti
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, kira parasının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece,18.02.2014 tarihinden itibaren aylık kira parasının brüt 4.000 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, aylık net 600 TL olan kira parasının 18.02.2014'den itibaren aylık net 7.000 'ye yükseltilmesi istemiştir. Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece bilirkişi raporu hükme esas alınarak aylık kiranın brüt 4.000 TL olarak tespitine tespitine karar verilmiştir.
Kira parasının tespitine ilişkin 6098 sayılı TBK'nun 344 maddesinde "Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir” düzenlemesi getirilmiştir. Şartlar değişmediği ve özel nedenlerin varlığı iddia ve ispat edilmediği sürece, kira sözleşmesinde olağan rayice uygun olarak kararlaştırılan kira parasına, Üretici fiyat Endeksinin dört yıl için artırımı esas alınarak bulunacak kira parasının o dönemin hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Dört yıldan sonra ise, taşınmazın boş olarak yeniden kiralanması halinde getirebileceği kira parası bilirkişi marifetiyle belirlenerek, hakimce bu miktar gözönünde bulundurulup hak ve nesafete uygun bir kira parası takdir edilmelidir.
Hak ve nesafete uygun kira belirlenirken en son ödenen aylık kira bedeline endekse (ÜFE) göre artış yapılarak belirlenen kiradan daha düşük olmayacak şekilde taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği brüt kira bedelinden, davalının eski kiracı olduğu gözetilerek hakkaniyete uygun bir miktarda indirim yapılması gerekmektedir.
Taraflar arasında imzalanan 18.02.2004 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı dava dilekçesinde aylık kira bedelinin net 7.000 TL olarak tespitini istemiştir. Tespiti istenen dönem itibariyle son ödenen kira bedelinin aylık net 600 TL, brüt 750 TL olduğu tarafların kabulündedir.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde aylık brüt 7.2014 TL kira parası getirebileceği; Endeks yoluyla tespit edilen kira bedelinin ise brüt 795,83 TL olduğu bildirilmiştir. Bu durumda Mahkemece, yeniden bilirkişi incelemesi yapılarak hak ve nesafete uygun bir kira bedelinin tespiti gerekirken bilirkişinin raporunda belirttiği/tespit ettiği 795,83 TL ile 7.2014 TL arasında, nedeni belirtilmeden 4.000 TL'ye hükmedilmesi hukuk ve yasaya aykırıdır.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ;Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 26/05/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu konudaki diğer kararlar
- 5 yılı aşan kira ilişkisinde hak ve nesafete göre kira bedeli belirlenirken izlenecek yöntem ve hakkaniyet indirimi
Yargıtay 3. HD · E. 2017/6354 · K. 2019/2415 · 21.03.2019
- Beş yıldan uzun süreli kira sözleşmesinde hakkaniyet indirimi uygulanmadan kira tespiti yapılması
Yargıtay 6. HD · E. 2015/805 · K. 2015/2181 · 04.03.2015
- 5 yıllık kira süresi sonunda brüt rayiç bedel üzerinden eski kiracı indirimi yapılarak kira tespiti yapılması gerekliliği
Yargıtay 6. HD · E. 2014/1099 · K. 2014/9005 · 07.07.2014
- 5 yıldan uzun süreli kira ilişkilerinde kiracının kira bedelinin indirilmesi/tespiti talebinde uygulanacak esaslar
Yargıtay HGK · E. 2013/633 · K. 2014/154 · 26.02.2014
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Yargıtay Karar Arama kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.