2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 105
Anayasa Madde 105: Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 105. maddesi (Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu), bugüne kadar 42 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 21.01.2017, 6771 sayılı Kanun. Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 105
Madde metni
(Değişik: 21/1/2017-6771/9 md.)Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir. Meclis, önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir. Soruşturma açılmasına karar verilmesi halinde, Meclisteki siyasi partilerin, güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından her siyasi parti için ayrı ayrı ad çekme suretiyle kurulacak onbeş kişilik bir komisyon tarafından soruşturma yapılır. Komisyon, soruşturma sonucunu belirten raporunu iki ay içinde Meclis Başkanlığına sunar. Soruşturmanın bu sürede bitirilememesi halinde, komisyona bir aylık yeni ve kesin bir süre verilir. Rapor Başkanlığa verildiği tarihten itibaren on gün içinde dağıtılır, dağıtımından itibaren on gün içinde Genel Kurulda görüşülür. Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı alabilir. Yüce Divan yargılaması üç ay içinde tamamlanır, bu sürede tamamlanamazsa bir defaya mahsus olmak üzere üç aylık ek süre verilir, yargılama bu sürede kesin olarak tamamlanır. Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçim kararı alamaz. Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi sona erer. Cumhurbaşkanının görevde bulunduğu sürede işlediği iddia edilen suçlar için görevi bittikten sonra da bu madde hükmü uygulanır.
Değişiklik geçmişi
- 21.01.2017Değişiklik · madde6771 sayılı Kanun
- 21.01.2017Değişiklik6771 sayılı Kanun
Hangi mahkemeler uyguluyor
Anayasa m. 105 veri tabanımızdaki 42 kararda anılıyor; en çok Anayasa Mahkemesi kararlarında (yüzde 93). En çok Anayasa Mahkemesi (39), Yargıtay 11. Ceza Dairesi (1) ve Yargıtay 16. Ceza Dairesi (1) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1965, en yeni karar 26.02.2026 tarihli.
- Anayasa Mahkemesi39
- Yargıtay2
- AİHM1
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
Anayasa m. 105 bugüne kadar 42 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Üniversiteler için CBK ile kadro ihdas edilmesinin Anayasa'ya uygun olup olmadığı
AYM · E. 2026/50 · K. 2026/49 · 26.02.2026
- Bakanlığın görev ve yetkilerini düzenleyen CBK kurallarının Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/202 · K. 2026/10 · 15.01.2026
- Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Danışma Kurulu oluşumunun düzenlenmesinin Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/40 · K. 2025/261 · 11.12.2025
- Milli Savunma Üniversitesi kadrolarının Cumhurbaşkanı kararı ile yeniden düzenlenmesinin Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2024/215 · K. 2025/238 · 26.11.2025
- Spor Toto Teşkilat Başkanlığı Yönetim Kurulu üyelerinin atanma usulünün CBK ile düzenlenmesinin Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/20 · K. 2025/198 · 08.10.2025
- Adli Tıp Kurumu kadrolarına atama şartlarının CBK ile düzenlenmesinin Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2024/214 · K. 2025/197 · 08.10.2025
Anayasa m. 105 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.