2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 125
Anayasa Madde 125: Yargı yolu
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesi (Yargı yolu), bugüne kadar 13.879 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 21.01.2017, 6771 sayılı Kanun. İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların milli veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülebilir.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 125
Madde metni
İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. (Ek hüküm: 13/8/1999-4446/2 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların milli veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülebilir. Milletlerarası tahkime ancak yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar için gidilebilir. (…) (Ek cümle: 7/5/2010-5982/11 md.) (…) Yüksek Askerî Şûranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açıktır. İdari işlemlere karşı açılacak davalarda süre, yazılı bildirim tarihinden başlar. (Değişik birinci cümle: 7/5/2010-5982/11 md.) Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez. İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe gösterilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir. Kanun, olağanüstü hallerde, (…) seferberlik ve savaş halinde ayrıca milli güvenlik, kamu düzeni, genel sağlık nedenleri ile yürütmenin durdurulması kararı verilmesini sınırlayabilir. İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.
Değişiklik geçmişi
- 21.01.2017Değişiklik · “sıkıyönetim,” ibaresi6771 sayılı Kanun
- 07.05.2010Ekleme · cümle5982 sayılı Kanun
- 07.05.2010Değişiklik · birinci cümle5982 sayılı Kanun
- 13.08.1999Ekleme4446 sayılı KanunYürürlük: 14.08.1999
Hangi mahkemeler uyguluyor
Anayasa m. 125 veri tabanımızdaki 13.879 kararda anılıyor; en çok Danıştay kararlarında (yüzde 68). En çok Danıştay 10. Daire (2.872), Uyuşmazlık Mahkemesi (2.778) ve Danıştay 12. Daire (1.627) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1963, en yeni karar 15.06.2026 tarihli.
- Danıştay9.409
- Uyuşmazlık Mahkemesi2.778
- Anayasa Mahkemesi733
- Yargıtay428
- İlk derece mahkemeleri232
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
Anayasa m. 125 bugüne kadar 13.879 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Subayların uyarma ve kınama disiplin cezalarının yargı denetimi dışında bırakılmasının Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/212 · K. 2026/127 · 04.06.2026
- Boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayanların ölüm aylığının kesilmesini öngören kuralın Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/210 · K. 2026/70 · 26.03.2026
- Disiplin uyarısı işleminin iptali davasının icrai işlem olmadığı gerekçesiyle reddinin mahkemeye erişim hakkını ihlali
AYM · E. 2022/47812 · 29.01.2026
- Spor Tahkim Kurulunun bağımsızlığı ve yargı denetiminin yeterliliği yönünden adil yargılanma hakkının ihlali iddiası
AİHM · E. 9570/23 · 06.01.2026
- Uzlaşma sonucunda verilen Rekabet Kurulu kararlarına karşı dava açılamayacağını öngören kuralın Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/185 · K. 2025/258 · 11.12.2025
- Göreve iade edilenlerin ihraç nedeniyle tazminat talep edemeyeceğine dair kuralın Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/233 · K. 2025/225 · 26.11.2025
- Göreve iade edilenlerin tazminat talep edemeyeceğine dair kuralın Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/223 · K. 2025/214 · 06.11.2025
- Göreve iade edilenlerin kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı tazminat talep edememesi kuralının Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/224 · K. 2025/215 · 06.11.2025
- İdari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali davasında görevli yargı yerinin belirlenmesi
Uyuşmazlık Mahkemesi · E. 2025/410 · 22.09.2025
- 3095 sayılı Kanun'un 1. maddesindeki kanuni faiz oranının Anayasa'ya aykırılığı iddiası
AYM · E. 2024/24 · K. 2025/164 · 22.07.2025
Anayasa m. 125 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.