2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 135
Anayasa Madde 135: Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 135. maddesi (Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları), bugüne kadar 721 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 23.07.1995, 4121 sayılı Kanun. ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 135
Madde metni
ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalışanların meslek kuruluşlarına girme mecburiyeti aranmaz. (Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/13 md.) Bu meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar. (Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/13 md.) Bu meslek kuruluşları ve üst kuruluşları organlarının seçimlerinde siyasi partiler aday gösteremezler. (Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/13 md.) Bu meslek kuruluşları üzerinde Devletin idari ve mali denetimine ilişkin kurallar kanunla düzenlenir. (Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/13 md.) Amaçları dışında faaliyet gösteren meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevine, kanunun belirlediği merciin veya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilir ve yerlerine yenileri seçtirilir. (Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/13 md.) Ancak, milli güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, kanunla bir merci, meslek kuruluşlarını veya üst kuruluşlarını faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin kararı, yirmidört saat içerisinde görevli hakimin onayına sunulur. Hakim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, bu idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Değişiklik geçmişi
- 23.07.1995Değişiklik · fıkra4121 sayılı KanunYürürlük: 26.07.1995
Hangi mahkemeler uyguluyor
Anayasa m. 135 veri tabanımızdaki 721 kararda anılıyor; en çok Danıştay kararlarında (yüzde 70). En çok Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu (168), Anayasa Mahkemesi (114) ve Danıştay 8. Daire (113) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1963, en yeni karar 12.02.2026 tarihli.
- Danıştay505
- Anayasa Mahkemesi114
- Yargıtay40
- Uyuşmazlık Mahkemesi27
- Bölge adliye mahkemeleri16
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
Anayasa m. 135 bugüne kadar 721 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- 7351 sayılı Kanun'la getirilen kur korumalı mevduat desteğine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Cumhurbaşkanı'na verilmesinin anayasallığı
AYM · E. 2022/32 · K. 2025/67 · 06.03.2025
- Türk Tabipleri Birliği Kanunu'nun disiplin cezalarını düzenleyen 39. maddesinin Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2024/177 · K. 2025/40 · 11.02.2025
- Endüstri Bölgeleri Kanunu'ndaki bazı değişikliklerin Anayasa'ya aykırılığı iddiası
AYM · E. 2022/158 · K. 2024/206 · 05.12.2024
- Meslek birliği yönetmelik taslakları için Bakanlıktan uygun görüş alınması şartının Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2024/71 · K. 2024/147 · 23.07.2024
- Atatürk Orman Çiftliği'ndeki tahsis kararının iptali davasında adil yargılanma hakkının ihlal edilip edilmediği
AİHM · E. 46514/15 · 11.06.2024
Anayasa m. 135 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.