2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 161
Anayasa Madde 161: Bütçe ve kesinhesap
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 161. maddesi (Bütçe ve kesinhesap), bugüne kadar 268 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 21.01.2017, 6771 sayılı Kanun. Kamu idarelerinin ve kamu iktisadî teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 161
Madde metni
(Değişik: 21/1/2017-6771/15 md.)Kamu idarelerinin ve kamu iktisadî teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır. Malî yıl başlangıcı ile merkezi yönetim bütçesinin hazırlanması, uygulanması ve kontrolü ile yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller kanunla düzenlenir. Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz. Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmişbeş gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar. Bütçe teklifi Bütçe Komisyonunda görüşülür. Komisyonun ellibeş gün içinde kabul edeceği metin Genel Kurulda görüşülür ve malî yılbaşına kadar karara bağlanır. Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Genel Kurulda kamu idare bütçeleri hakkında düşüncelerini her bütçenin görüşülmesi sırasında açıklarlar, gider artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerilerde bulunamazlar. Genel Kurulda kamu idare bütçeleri ile değişiklik önergeleri, üzerinde ayrıca görüşme yapılmaksızın okunur ve oylanır. Merkezî yönetim bütçesiyle verilen ödenek, harcanabilecek tutarın sınırını gösterir. Harcanabilecek tutarın Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle aşılabileceğine dair bütçe kanununa hüküm konulamaz. Carî yıl bütçesindeki ödenek artışını öngören değişiklik teklifleri ile carî ve izleyen yılların bütçelerine malî yük getiren tekliflerde, öngörülen giderleri karşılayabilecek malî kaynak gösterilmesi zorunludur. Merkezî yönetim kesinhesap kanunu teklifi, ilgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak en geç altı ay sonra Cumhurbaşkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Sayıştay genel uygunluk bildirimini, ilişkin olduğu kesinhesap kanun teklifinin verilmesinden başlayarak en geç yetmişbeş gün içinde Meclise sunar. Kesinhesap kanunu teklifi ve genel uygunluk bildiriminin Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olması, ilgili yıla ait Sayıştayca sonuçlandırılamamış denetim ve hesap yargılamasını önlemez ve bunların karara bağlandığı anlamına gelmez. Kesinhesap kanunu teklifi, yeni yıl bütçe kanunu teklifiyle birlikte görüşülür ve karara bağlanır.
Değişiklik geçmişi
- 21.01.2017Değişiklik · madde6771 sayılı Kanun
- 21.01.2017Değişiklik6771 sayılı Kanun
- 07.05.2004Yürürlükten kaldırma5170 sayılı Kanun
Hangi mahkemeler uyguluyor
Anayasa m. 161 veri tabanımızdaki 268 kararda anılıyor; en çok Anayasa Mahkemesi kararlarında (yüzde 61). En çok Anayasa Mahkemesi (164), Yargıtay 10. Hukuk Dairesi (57) ve Yargıtay 21. Hukuk Dairesi (22) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1984, en yeni karar 08.09.2026 tarihli.
- Anayasa Mahkemesi164
- Yargıtay91
- Danıştay13
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
Anayasa m. 161 bugüne kadar 268 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Üniversiteler için CBK ile kadro ihdas edilmesinin Anayasa'ya uygun olup olmadığı
AYM · E. 2026/50 · K. 2026/49 · 26.02.2026
- Siber Güvenlik Başkanlığı kadrolarının CBK ile yeniden düzenlenmesinin Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2026/18 · K. 2026/26 · 12.02.2026
- Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kadro ihdası ve iptali yapılmasının Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2026/17 · K. 2026/24 · 12.02.2026
- Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Danışma Kurulu oluşumunun düzenlenmesinin Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/40 · K. 2025/261 · 11.12.2025
- 7351 sayılı Kanun'la getirilen kur korumalı mevduat desteğine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Cumhurbaşkanı'na verilmesinin anayasallığı
AYM · E. 2022/32 · K. 2025/67 · 06.03.2025
- Emeklilere 5.000 TL ikramiye ödenmesi için Cumhurbaşkanına ödenek ekleme yetkisi veren kuralın Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2023/175 · K. 2024/184 · 05.11.2024
Anayasa m. 161 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.