5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · Madde 196
CMK Madde 196: Sanığın duruşmadan bağışık tutulması
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 196. maddesi (Sanığın duruşmadan bağışık tutulması), bugüne kadar 3.057 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 01.02.2018, 7078 sayılı Kanun. Mahkemece sorgusu yapılmış olan sanık veya bu hususta sanık tarafından yetkili kılındığı hâllerde müdafii isterse, mahkeme sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 196
Madde metni
(1) Mahkemece sorgusu yapılmış olan sanık veya bu hususta sanık tarafından yetkili kılındığı hâllerde müdafii isterse, mahkeme sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir.
(2) Sanık, alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, istinabe suretiyle sorguya çekilebilir. Sorgu için belirlenen gün, Cumhuriyet savcısı ile sanık ve müdafiine bildirilir. Cumhuriyet savcısı ile müdafiin sorgu sırasında hazır bulunması zorunlu değildir. Sorgusundan önce sanığa, ifadesini esas mahkemesi huzurunda vermek isteyip istemediği sorulur.
(3) Sorgu tutanağı duruşmada okunur.
(4) (Değişik: 15/8/2017-KHK-694/147 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/142 md.) Hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda, aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğinin kullanılması suretiyle yurt içinde bulunan sanığın sorgusu yapılabilir veya duruşmalara katılmasına karar verilebilir.
(5) Hastalık veya disiplin önlemi ya da zorunlu diğer nedenlerle yargılamanın yapıldığı yargı çevresi dışındaki bir hastahane veya tutukevine nakledilmiş olan sanığın, sorgusu yapılmış olmak koşuluyla, hazır bulundurulmasına gerek görülmeyen oturumlar için getirilmemesine mahkemece karar verilebilir.
(6) Yurt dışında bulunan sanığın, belirlenen duruşma tarihinde hazır bulunmasının zorluğu halinde, bu tarihten önce duruşma açılarak veya istinabe suretiyle sorgusu yapılabilir.
Değişiklik geçmişi
- 01.02.2018Değişiklik7078 sayılı KanunYürürlük: 08.03.2018
- 15.08.2017Değişiklik · (4) numaralı fıkraKHK-694 sayılı KanunYürürlük: 25.08.2017
Hangi mahkemeler uyguluyor
CMK m. 196 veri tabanımızdaki 3.057 kararda anılıyor; en çok Yargıtay kararlarında (yüzde 95). En çok Yargıtay 2. Ceza Dairesi (768), Yargıtay 3. Ceza Dairesi (393) ve Yargıtay 6. Ceza Dairesi (360) uyguluyor. Bilinen ilk karar 2008, en yeni karar 01.07.2026 tarihli.
- Yargıtay2.917
- Anayasa Mahkemesi128
- Danıştay12
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
CMK m. 196 bugüne kadar 3.057 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- İstinaf mahkemesinin kanunda öngörülen haller dışında bozma kararı vererek temyiz hakkını engellemesinin hukuka aykırılığı
Yargıtay 2. CD · E. 2023/16086 · K. 2025/18094 · 15.10.2025
- İstinaf Dairesinin kanuna aykırı bozma kararı sonrasındaki usuli işlemlerin hukuki değeri ve usulüne uygun duruşma açılması zorunluluğu
Yargıtay 2. CD · E. 2023/27490 · K. 2025/18093 · 15.10.2025
- İstinaf Dairesince kanunda sınırlı sayılan bozma nedenleri dışına çıkılarak bozma kararı verilmesi ve savunma hakkı kısıtlaması
Yargıtay 2. CD · E. 2023/16070 · K. 2025/18095 · 15.10.2025
- Yurt dışındaki sanığın istinabe yoluyla sorgulanmasının duruşmada hazır bulunma hakkını ihlal edip etmediği
AYM · E. 2024/217 · K. 2025/180 · 10.09.2025
- Sanığın SEGBİS ile savunmasının alınmasında usul ve savunma hakkı kısıtlaması
Yargıtay CGK · E. 2020/142 · K. 2021/630 · 14.12.2021
- Başka suçtan tutuklu SSÇ'nin hazır edilmeden yargılamaya devam edilmesi savunma hakkının kısıtlanmasıdır
Yargıtay 13. CD · E. 2017/2090 · K. 2018/8739 · 04.06.2018
- Önceki kasıtlı suç mahkumiyetinin HAGB kararı verilmesine engel teşkil edip etmeyeceği
Yargıtay 2. CD · E. 2008/26485 · K. 2009/28969 · 16.06.2009
CMK m. 196 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.