Hukuk Muhakemeleri Kanunu

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Madde 190

HMK Madde 190: İspat yükü

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesi (İspat yükü), bugüne kadar 15.544 mahkeme kararında anıldı. İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır.

Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr

Bu maddeye atıf

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 190

Madde metni

(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.

Hangi mahkemeler uyguluyor

HMK m. 190 veri tabanımızdaki 15.544 kararda anılıyor; en çok İlk derece mahkemeleri kararlarında (yüzde 48). En çok Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (2.933), Yargıtay 1. Hukuk Dairesi (1.503) ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (369) uyguluyor. Bilinen ilk karar 2012, en yeni karar 16.07.2026 tarihli.

  • İlk derece mahkemeleri7.435
  • Yargıtay5.513
  • Bölge adliye mahkemeleri2.579
  • Danıştay10
  • Anayasa Mahkemesi6

Birlikte en çok anılan maddeler

Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:

Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

HMK m. 190 bugüne kadar 15.544 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:

HMK m. 190 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.