6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Madde 190
HMK Madde 190: İspat yükü
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesi (İspat yükü), bugüne kadar 15.544 mahkeme kararında anıldı. İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 190
Madde metni
(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.
Hangi mahkemeler uyguluyor
HMK m. 190 veri tabanımızdaki 15.544 kararda anılıyor; en çok İlk derece mahkemeleri kararlarında (yüzde 48). En çok Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (2.933), Yargıtay 1. Hukuk Dairesi (1.503) ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (369) uyguluyor. Bilinen ilk karar 2012, en yeni karar 16.07.2026 tarihli.
- İlk derece mahkemeleri7.435
- Yargıtay5.513
- Bölge adliye mahkemeleri2.579
- Danıştay10
- Anayasa Mahkemesi6
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
HMK m. 190 bugüne kadar 15.544 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Bononun teminat senedi olduğu iddiasının ispatı ve tanık beyanının ispata etkisi
Ankara BAM 25. HD · E. 2025/241 · K. 2026/1008 · 20.05.2026
- Muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davasında muvazaanın hukuki niteliği ve tespiti
Yargıtay HGK · E. 2024/562 · K. 2025/644 · 22.10.2025
- Ziynet alacağı davalarında ispat yükü ve TMK 220 uyarınca kişisel mal kavramı
Yargıtay 2. HD · E. 2025/2115 · K. 2025/3346 · 08.04.2025
- Muris muvazaası iddiasıyla açılan tazminat davasında, vekalet görevinin kötüye kullanılması ve mal kaçırma olgusu
Yargıtay 1. HD · E. 2023/5965 · K. 2024/6284 · 14.11.2024
- Kira tespit davası dışındaki tek taraflı kira belirlemelerinin tarafları bağlayıp bağlamayacağı
Yargıtay 3. HD · E. 2023/4440 · K. 2024/3353 · 30.10.2024
- Değer artış payı düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden katılma alacağı hesaplanması gerekliliği
Yargıtay 2. HD · E. 2023/8759 · K. 2024/7880 · 24.10.2024
- Ortak konutun kilidini değiştirerek eşi eve almayan kadının boşanmadaki kusur durumu
Yargıtay 2. HD · E. 2023/9856 · K. 2024/7307 · 14.10.2024
- Düğün fotoğraflarıyla takıldığı sabit olan ziynetlerin erkek tarafından alındığının ispatı usulü
Yargıtay 2. HD · E. 2024/803 · K. 2024/7093 · 09.10.2024
- Boşanma davasında tarafların kusur durumunun belirlenmesi ve tazminat taleplerinin değerlendirilmesi
Yargıtay 2. HD · E. 2023/9778 · K. 2024/5977 · 17.09.2024
- Sahte vekaletname ile yapılan taşınmaz satışına dayalı tapu iptali ve tescil talebinde zamanaşımı ve iyiniyet değerlendirmesi
Yargıtay 1. HD · E. 2023/971 · K. 2024/4752 · 11.09.2024
HMK m. 190 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.