Hukuk Muhakemeleri Kanunu

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Madde 31

HMK Madde 31: Hâkimin davayı aydınlatma ödevi

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesi (Hâkimin davayı aydınlatma ödevi), bugüne kadar 5.918 mahkeme kararında anıldı. Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.

Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr

Bu maddeye atıf

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 31

Madde metni

(1) Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.

Hangi mahkemeler uyguluyor

HMK m. 31 veri tabanımızdaki 5.918 kararda anılıyor; en çok Yargıtay kararlarında (yüzde 41). En çok Danıştay 5. Daire (618), Yargıtay 10. Hukuk Dairesi (592) ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (342) uyguluyor. Bilinen ilk karar 2010, en yeni karar 11.06.2026 tarihli.

  • Yargıtay2.442
  • İlk derece mahkemeleri1.582
  • Bölge adliye mahkemeleri1.227
  • Danıştay656
  • Anayasa Mahkemesi8

Birlikte en çok anılan maddeler

Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:

Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

HMK m. 31 bugüne kadar 5.918 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:

HMK m. 31 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.