6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Madde 46
HMK Madde 46: Devletin sorumluluğu ve rücu
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 46. maddesi (Devletin sorumluluğu ve rücu), bugüne kadar 833 mahkeme kararında anıldı. Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir: a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 46
Madde metni
(1) Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:
a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.
ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.
d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.
e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.
(2) Tazminat davasının açılması, hâkime karşı bir ceza soruşturmasının yapılması yahut mahkûmiyet şartına bağlanamaz.
(3) Devlet, ödediği tazminat nedeniyle, sorumlu hâkime ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde rücu eder.
Hangi mahkemeler uyguluyor
HMK m. 46 veri tabanımızdaki 833 kararda anılıyor; en çok Yargıtay kararlarında (yüzde 95). En çok Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (731), Yargıtay 12. Ceza Dairesi (20) ve Yargıtay Büyük Genel Kurulu (17) uyguluyor. Bilinen ilk karar 2011, en yeni karar 11.03.2026 tarihli.
- Yargıtay792
- Bölge adliye mahkemeleri14
- Anayasa Mahkemesi9
- İlk derece mahkemeleri9
- Uyuşmazlık Mahkemesi7
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
HMK m. 46 bugüne kadar 833 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- 466 ve 5271 sayılı Kanun kapsamındaki haksız tutuklama tazminatlarında hak düşürücü süre ve zamanaşımı nasıl uygulanır?
Yargıtay CGK · E. 2017/700 · K. 2021/318 · 29.06.2021
- Yargısal faaliyet nedeniyle tazminat davası açma süresinin başlangıcı
Yargıtay Büyük Genel Kurulu · E. 2013/19 · K. 2014/25 · 01.12.2014
- Hâkimlerin yargısal faaliyetinden dolayı açılan tazminat davasında hak düşürücü süre
Yargıtay Büyük Genel Kurulu · E. 2014/11 · K. 2014/24 · 21.11.2014
HMK m. 46 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.