6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu · Madde 138
TBK Madde 138: Aşırı ifa güçlüğü
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 138. maddesi (Aşırı ifa güçlüğü), bugüne kadar 896 mahkeme kararında anıldı. Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 138
Madde metni
Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır. Bu madde hükmü yabancı para borçlarında da uygulanır.
Hangi mahkemeler uyguluyor
TBK m. 138 veri tabanımızdaki 896 kararda anılıyor; en çok İlk derece mahkemeleri kararlarında (yüzde 54). En çok Yargıtay 3. Hukuk Dairesi (57), Yargıtay 6. Hukuk Dairesi (39) ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi (22) uyguluyor. Bilinen ilk karar 2011, en yeni karar 22.07.2026 tarihli.
- İlk derece mahkemeleri488
- Bölge adliye mahkemeleri227
- Yargıtay169
- Danıştay11
- Diğer1
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
TBK m. 138 bugüne kadar 896 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Kira sözleşmesindeki kira artış oranının TÜFE 12 aylık ortalamasına göre uyarlanması talebi
Yargıtay 3. HD · E. 2025/487 · K. 2025/5461 · 19.11.2025
- Kira tespit ve uyarlama davalarında hakkaniyet indirimi ve uygulanacak ilkelerin belirlenmesi
Yargıtay HGK · E. 2020/687 · K. 2022/1259 · 05.10.2022
- 15 yıl süreli kira sözleşmesinde döviz bazlı kira bedelinin aşırı ifa güçlüğü gerekçesiyle artırılarak uyarlanması talebi
36. HD · E. 2017/2876 · K. 2019/895 · 06.05.2019
- Kira bedelinin uyarlanması şartlarının oluşup oluşmadığı ve hak ve nesafet ilkesine göre kira tespiti
Yargıtay 6. HD · E. 2014/8505 · K. 2014/11919 · 05.11.2014
- Kira sözleşmesinde rayiç değerlerin altında kalan kira bedelinin TBK 138 uyarlama şartları oluşmadan uyarlanıp uyarlanamayacağı
Yargıtay 6. HD · E. 2013/5302 · K. 2013/15984 · 27.11.2013
TBK m. 138 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.