6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu · Madde 420
TBK Madde 420: Ceza koşulu ve ibra
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi (Ceza koşulu ve ibra), bugüne kadar 1.218 mahkeme kararında anıldı. Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 420
Madde metni
Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir. İşçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir. Bu hâlde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması zorunludur. İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri, destekten yoksun kalanlar ile işçinin diğer yakınlarının isteyebilecekleri dâhil, hizmet sözleşmesinden doğan bütün tazminat alacaklarına da uygulanır.
Hangi mahkemeler uyguluyor
TBK m. 420 veri tabanımızdaki 1.218 kararda anılıyor; en çok Yargıtay kararlarında (yüzde 78). En çok Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (626), Yargıtay 22. Hukuk Dairesi (100) ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesi (96) uyguluyor. Bilinen ilk karar 2012, en yeni karar 13.04.2026 tarihli.
- Yargıtay944
- İlk derece mahkemeleri157
- Bölge adliye mahkemeleri112
- Anayasa Mahkemesi4
- Danıştay1
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
TBK m. 420 bugüne kadar 1.218 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- İş sözleşmelerinde ibra süresine ilişkin kanun hükmünün iptali talebiyle yapılan itiraz başvurusunun usulü
AYM · E. 2025/70 · K. 2025/55 · 06.03.2025
- Geçersiz ihtiyari arabuluculuk anlaşmasının hak düşürücü/bağlayıcı etkisi
Yargıtay 9. HD · E. 2024/13060 · K. 2025/347 · 13.01.2025
- Rekabet yasağının ihlali iddiasına dayalı cezai şart ve tazminat talebinin ispatı
Yargıtay 11. HD · E. 2022/7449 · K. 2024/4142 · 21.05.2024
- İhtiyari arabuluculuk tutanağının iptali ve işçilik alacakları davasında dava şartı arabuluculuk yokluğu
Yargıtay 9. HD · E. 2023/9198 · K. 2023/11633 · 11.09.2023
- İhtiyari arabuluculuk tutanağının iptali ve işçilik alacakları davasında dava şartı arabuluculuk yokluğu
Yargıtay 9. HD · E. 2023/9205 · K. 2023/11634 · 11.09.2023
- İş sözleşmesinde yer alan cezai şartın geçerlilik şartları ve TBK 420 kapsamında karşılıklılık ilkesinin uygulanması
Yargıtay 9. HD · E. 2020/8218 · K. 2020/19592 · 22.12.2020
- Karşılıklı olarak düzenlenen cezai şartta işçinin yükümlülüğünün işverenin sorumluluğunu aşamayacağı ve geçerlilik koşulları
Yargıtay 7. HD · E. 2013/17692 · K. 2014/7270 · 02.04.2014
TBK m. 420 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.