Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

AİHM Kabul Edilebilirlik (Komite) · E. 18518/21 · 21.11.2024

Hukuk davalarının aşırı uzun sürmesi şikayetiyle yapılan başvurunun tek taraflı deklarasyon nedeniyle düşürülmesi

AİHM Kabul Edilebilirlik (Komite), 21.11.2024 tarihli kararında (E. 18518/21) şu meseleyi çözdü: hukuk davalarının aşırı uzun sürmesi şikayetiyle yapılan başvurunun tek taraflı deklarasyon nedeniyle düşürülmesi. Hükümetin tek taraflı deklarasyonundaki tazminat teklifi ve ikrarlar ışığında, insan haklarına saygı açısından başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından davanın düşürülmesine karar verilmiştir.

Özet güncelleme:

Mahkemenin vardığı sonuç

Hükümetin tek taraflı deklarasyonundaki tazminat teklifi ve ikrarlar ışığında, insan haklarına saygı açısından başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından davanın düşürülmesine karar verilmiştir.

Belirleyici olgular

  • Başvuranlar hukuk davalarının aşırı uzunluğundan şikayet etmiştir.
  • Hükümet tek taraflı deklarasyon sunarak tazminat ödemeyi önermiştir.
  • Önerilen tazminat miktarı benzer davalardaki miktarlarla tutarlıdır.

Karardan

“Başvurunun, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.”

Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu karara atıf

AİHM Kabul Edilebilirlik (Komite), E. 18518/21, T. 21.11.2024

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Karar metni

Kaynak: AİHM HUDOC veri tabanı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI

Başvuru No. 18518/21Mustafa ÇETİNKAYA ve Diğerleri / Türkiye (Bk. ekli tablo)

BaşkanDavor Derenčinović,HâkimlerGediminas Sagatys,Stéphane Pisani, ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla 21 Kasım 2024 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 31 Mart 2021 tarihinde yapılan yukarıda anılan başvuruyu dikkate alarak,

Başvurunun kayıttan düşürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından gönderilen deklarasyonu göz önüne alarak,

Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:

OLAYLAR VE USUL

Başvuranların listesi ekteki tabloda yer almaktadır.

Başvuranlar, Antalya Barosuna bağlı Avukat S. Aksarı tarafından temsil edilmişlerdir.

Başvuranların Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası kapsamında hukuk davalarının aşırı uzunluğuna ilişkin şikâyetleri Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Hükümet, dostane çözüm müzakerelerin olumsuz sonuçlanmasının ardından, başvuruda ileri sürülen şikâyetlerin çözülmesi amacıyla tek taraflı bir deklarasyon sunmayı önerdiğini Mahkemeye bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvurunun kayıttan düşürülmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Hükümet, hukuk davalarının aşırı uzun sürdüğünü kabul etmiştir. Hükümet, ekli tabloda belirtilen miktarın başvuranlara müştereken ödenmesini teklif etmiş ve Mahkemeyi Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca başvurunun düşürülmesine karar vermeye davet etmiştir. Söz konusu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme kararının tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda belirtilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmiştir.

Bu ödeme ile dava nihai çözüme kavuşturulacaktır.

Bu karardan birkaç hafta önce, Hükümetin tek taraflı deklarasyon şartları başvuranlara gönderilmiştir. Mahkeme, başvuranlardan deklarasyon şartlarını kabul ettiklerine dair bir cevap almamıştır.

Mahkeme, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendinin, aşağıdaki halde davayı kayıttan düşürmesine imkân verdiğini gözlemlemektedir:

“Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse”.

Bu sebeple Mahkeme, başvuranların davasının incelenmesine devam edilmesini istemesine rağmen davalı Hükümet tarafından yapılan tek taraflı deklarasyona dayanarak başvuruları Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürebilir (bk. özellikle, Tahsin Acar/Türkiye (ilk itirazlar) [BD] kararı, no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).

Mahkeme, hukuk davalarının aşırı uzun sürmesiyle ilgili şikâyetlere ilişkin açık ve kapsamlı bir içtihat oluşturmuştur (bk. örneğin, Ümmühan Kaplan/Türkiye, no. 24240/07, 20 Mart 2012).

Mahkeme, teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra, Hükümetin sunduğu deklarasyon metni kapsamında yer alan ikrarların mahiyetini kaydederek; başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe bulunmadığı kanaatindedir (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi).

Mahkeme, yukarıdaki hususlar ışığında, Sözleşme ve Protokollerinde tanımlanan insan haklarına saygının, başvurunun incelenmeye devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısındadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi (in fine)).

Mahkeme, son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen şartlara uymaması halinde, başvurunun, Sözleşme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (bk. Josipović/Sırbistan (k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davanın kayıttan düşürülmesi uygun görülmektedir.

Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,

Davalı Hükümetin sunduğu deklarasyon metninde yer alan şartlara ve yine aynı metin içerisinde sunulan taahhütlere uyulması amacıyla öngörülen yöntemleri dikkate alarak;

Başvurunun, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.

İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiş olup, 12 Aralık 2024 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

Viktoriya Maradudina Davor Derenčinović Yazı işleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan

EK

Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası kapsamında yapılan şikâyetlere ilişkin başvuru (Hukuk davalarının aşırı uzunluğu)

Başvuru No.Başvuru Tarihi

Başvuranın Adı

Doğum Yılı

Avukatın Adı ve Görev Yaptığı Yer

Hükümet Deklarasyonunun Alındığı Tarih

Başvuranın Görüşlerinin Alındığı Tarih

Maddi ve Manevi Tazminat ile Masraf ve Giderler Olarak Her Bir Hane Halkı İçin Hükmedilen Meblağ (avro cinsinden)

18518/21 31.03.2021 (9 başvuran)

Hane Halkı

Mustafa ÇETİNKAYA 1972

Arda ÇETİNKAYA 2010

Azra ÇETİNKAYA 2004

Beyza ÇETİNKAYA 2008

Zeynep TÜNGÜŞLÜ 1975

Ümmü DEDE 1983

İsmail DAĞ 1941

Sultan KIPÇAK 1955

İsmail DAĞ 1979

Aksarı Said

Antalya 4.06.2024 25.06.2024 6.435

Bu konudaki diğer kararlar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının tümü →

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni AİHM HUDOC veri tabanı kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.