Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

AİHM Komite · E. 57407/19 · 28.11.2023

Başvuranların yazışmalarının UYAP sistemine kaydedilmesinin özel hayata saygı hakkını ihlal edip etmediği

AİHM Komite, 28.11.2023 tarihli kararında (E. 57407/19) şu meseleyi çözdü: başvuranların yazışmalarının UYAP sistemine kaydedilmesinin özel hayata saygı hakkını ihlal edip etmediği. Mahkeme, başvuranların yazışmalarının UYAP Bilişim Sistemine kaydedilmesi nedeniyle Sözleşme'nin 8. maddesinde güvence altına alınan özel hayata ve haberleşmeye saygı hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

Özet güncelleme:

Mahkemenin vardığı sonuç

Mahkeme, başvuranların yazışmalarının UYAP Bilişim Sistemine kaydedilmesi nedeniyle Sözleşme'nin 8. maddesinde güvence altına alınan özel hayata ve haberleşmeye saygı hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

Belirleyici olgular

  • Başvuranların yazışmaları UYAP sistemine kaydedilmiştir.
  • Başvurular Sözleşme'nin 8. maddesi kapsamındadır.
  • Mahkeme masraf ve giderlerin ödenmesine hükmetmiştir.

Karardan

“Davalı Devletin, karar ekinde B listesinde yer alan başvuranların her birine, masraf ve giderler için 500 EUR ödemekle yükümlü olduğuna”

Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu karara atıf

AİHM Komite, E. 57407/19, T. 28.11.2023

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Karar metni

Kaynak: AİHM HUDOC veri tabanı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

BURGAÇ VE DİĞERLERİ/TÜRKİYE DAVASI (Başvuru No. 57407/19 ve diğer 17 başvuru - bk. ekte yer alan liste)

KARAR

STRAZBURG 28 Kasım 2023

İşbu karar kesinleşmiştir. Bazı şekli düzeltmelere tabi tutulabilir.

Burgaç ve diğerleri/Türkiye davasında,

Başkan

Pauliine Koskelo,

Hâkimler

Lorraine Schembri Orland,

Davor Derenčinović, ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Dorothee von Arnim’in katılımıyla, Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, isim ve bilgileri ile Mahkemeye başvuru tarihleri karar ekinde yer alan A listesinde belirtilen on sekiz Türk vatandaşı (“başvuranlar”) tarafından İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca sunulan başvuruları,

Başvuranların yazışmalarının, UYAP Bilişim Sistemine kaydedilmesiyle ilgili olarak sunulan Sözleşme’nin 8. maddesine ilişkin şikâyetin, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmesine ve başvuruların geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna ilişkin kararları,

Tarafların görüşlerini,

Hükümetin, başvuruların bir komite tarafından incelenmesine ilişkin itirazının, Mahkeme tarafından reddedildiği kararı dikkate alarak, 7 Kasım 2023 tarihinde kapalı oturumda gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aynı tarihte aşağıdaki kararı vermiştir:

DAVANIN KONUSU

SEQ level0 \*arabic \r1 1. Mevcut başvurular, başvuranların tutuklu bulundukları sırada, yazışmalarının UYAP Bilişim Sistemine (“Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi”) kaydedilmesi ile ilgilidir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 2. Başvuranlar, olayların meydana geldiği dönemde, Türkiye’de farklı ceza infaz kurumlarında tutuklu bulunuyorlardı.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 3. Başvuranlar, tutuklu bulundukları sırada, - hem göndermek istedikleri hem de kendilerine gönderilen - yazışmaların sistematik olarak UYAP sistemine kaydedilmesine dayanan uygulamaya son verilmesini talep etmek için yetkili ulusal makamlara (Ceza İnfaz Hâkimliği ve Ağır Ceza Mahkemesi) başvurmuşlardır (bu uygulama hakkında daha fazla bilgi için bk. Nuh Uzun ve diğerleri/Türkiye, no. 49341/18 ve diğer 13 başvuru, §§ 11-26, 29 Mart 2022).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 4. Ulusal mahkemeler başvuranların bu taleplerini reddetmişlerdir. Ardından Anayasa Mahkemesi, diğer kanaatleri arasında, başvuranların aile hayatına ve/veya özel hayata saygı hakkına ilişkin şikâyetlerinin açıkça dayanaktan yoksun olduğu kanaatine vararak, başvuranlar tarafından sunulan bireysel başvuruları reddetmiştir.

MAHKEMENİN DEĞERLENDİRMESİ

BAŞVURULARIN BİRLEŞTİRİLMESİ

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 5. Mahkeme, başvuruların konusunun benzer olduğunu dikkate alarak, bunların tek bir kararda birlikte incelenmesinin uygun olduğu kanaatine varmaktadır.

SÖZLEŞME’NİN 8. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 6. Başvuranlar, yazışmalarının UYAP Bilişim Sistemine kaydedilmesinin, Sözleşme’nin 8. maddesiyle güvence altına alınan haklarını ihlal ettiğini iddia etmektedirler.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 7. Hükümet, daha önce Nuh Uzun ve diğerleri (yukarıda anılan, §§ 2934) ve Dağlı ve diğerleri/Türkiye ([Komite], no. 25820/18 ve diğer 89 başvuru, §§ 78, 26 Eylül 2023) davalarında sunduğu itirazlarla aynı ilk itirazları ileri sürmektedir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 8. Hükümet ayrıca, başvuruların, Türkiye tarafından 21 Temmuz 2016 tarihinde Sözleşme’nin 15. maddesi bağlamında sunulan yükümlülüklerin askıya alınması bildirimi göz önünde bulundurularak incelenmesi gerektiğini belirtmektedir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 9. Mahkeme, Hükümetin ilk itirazlarıyla ilgili olarak, daha önce Nuh Uzun ve diğerleri (yukarıda anılan, §§ 40-44 ve 82) ve Dağlı ve diğerleri (yukarıda anılan, §§ 1013 ve bu kararda atıfta bulunulan davalar) davalarında aynı itirazları reddetmiş olduğunu hatırlatmaktadır. Mahkeme, somut olayda, yukarıda belirtilen davalarda vardığı sonuçların bertaraf edilmesi için hiçbir sebep görmemektedir. Dolayısıyla Mahkeme, Hükümetin ilk itirazlarını reddetmektedir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 10. Mahkeme diğer taraftan, bu şikâyetlerin, açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ve Sözleşme’nin 35. maddesinde belirtilen başka bir gerekçeyle kabul edilemez olmadığını tespit ederek, kabul edilebilir olduğuna karar vermektedir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 11. Mahkeme, şikâyetlerin esasına ilişkin olarak, daha önce, tutukluların yazışmalarının UYAP Bilişim Sistemine kaydedilmesinin, Sözleşme’nin 8. maddesi anlamında “kanunla öngörülmüş” bir uygulama olduğu kanaatine varılamayacağı gerekçesiyle (Nuh Uzun ve diğerleri, yukarıda anılan, §§ 79-99), Sözleşme’nin 8. maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatmaktadır. Mahkeme, kendi değerlendirmesine sunulan bütün unsurları inceledikten sonra, somut olayda farklı bir sonuca ulaşmak için herhangi bir sebep görmemektedir. Son olarak Mahkeme, Hükümetin, Sözleşme’nin 15. maddesi bağlamında sunulan yükümlülüklerin askıya alınması bildirimine ilişkin iddiasıyla ilgili olarak, “kanunla öngörülmüş” olmayan ihtilaf konusu tedbirin, olağanüstü halin özel koşulları bakımından haklı gösterilmediği kanaatine varmaktadır (bu davaya uygulanabildiği ölçüde (mutatis mutandis) bk. Baş/Türkiye, no. 66448/17, § 161, 3 Mart 2020 ve Pişkin/Türkiye, no. 33399/18, § 229, 15 Aralık 2020).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 12. Bu nedenle, Sözleşme’nin 8. maddesi ihlal edilmiştir.

SÖZLEŞME’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI

SEQ level0 \*arabic 13. Başvuranlar, maruz kaldıklarını düşündükleri maddi ve/veya manevi zarar ile ulusal mahkemeler ve Mahkeme önünde yaptıklarını söyledikleri masraf ve giderler bağlamında çeşitli miktarlar talep etmektedirler.

SEQ level0 \*arabic 14. Hükümet, bu taleplere itiraz etmektedir.

SEQ level0 \*arabic 15. Mahkeme, tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasında herhangi bir illiyet bağı görmemektedir. Dolayısıyla, Mahkeme bu bağlamda ileri sürülen talepleri reddetmektedir. Mahkeme ayrıca, mevcut kararla yapılan ihlal tespitinin, tek başına, başvuranlar tarafından maruz kalınan her türlü manevi zarar için yeterli bir adil tazmin sağladığı kanaatindedir (ayrıca bk. yukarıda anılan Nuh Uzun ve diğerleri, § 111).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 16. Son olarak Mahkeme, kendisine sunulan belgeleri dikkate alarak, masraf ve giderler bağlamında, belirlenen miktar üzerinden vergi olarak doğabilecek her türlü miktar hariç olmak üzere, karar ekinde bulunan B listesinde yer alan başvuranların her birine, bütün masraf ve giderleri için toplam 500 avro (EUR) ödenmesinin makul olduğuna hükmetmektedir (ayrıca bk. yukarıdaki karar (ibid.), § 114). Buna karşın, başvuranlar tarafından masraf ve giderler bağlamında sunulan diğer taleplerin, ilgili kanıtlayıcı belgelerin bulunmaması sebebiyle, reddedilmesi gerekmektedir.

BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OY BİRLİĞİYLE,

Başvuruların birleştirilmesine;

Başvuruların kabul edilebilir olduğuna;

Sözleşme’nin 8. maddesinin ihlal edildiğine,

İhlal tespitinin, başvuranların maruz kaldığı her türlü manevi zarar için tek başına yeterli bir adil tazmin teşkil ettiğine, a) Davalı Devletin, karar ekinde B listesinde yer alan başvuranların her birine, üç aylık bir süre içinde, belirlenen miktar üzerinden ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere ve ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilmek üzere, masraf ve giderler için 500 EUR (beş yüz avro) ödemekle yükümlü olduğuna;

Söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme tarihine kadar, bu miktara, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına,

Başvurunun geri kalan kısmı için adil tazmin taleplerinin reddine karar vermiştir.

İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca, 28 Kasım 2023 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

Dorothee von Arnim Pauliine KoskeloYazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan

EK

Başvuruların Listesi

No.

Başvuru No.

Davanın Adı

Başvuru tarihi

BaşvuranınDoğum Tarihi İkâmet Yeri

Temsilci 1.

57407/19

Burgaç/Türkiye 27.09.2019

Mustafa BURGAÇ1975Osmaniye

D. ERTUNÇ 2.

9853/20

Aksoy/Türkiye 30.01.2020

Murat AKSOY1974Konya

M. ÖNCÜ 3.

34551/20

Avcı/Türkiye 14.07.2020

Aytekin AVCI1988Osmaniye

D. ERTUNÇ 4.

48561/20

Sarıbey/Türkiye 17.09.2020

Ali SARIBEY1984Osmaniye

5.

51093/20

Ilıkan/Türkiye 5.11.2020

Akın Hamit ILIKAN1976Kocaeli

F.A. ARSLAN 6.

52113/20

Dibek/Türkiye 13.11.2020

Mehmet Emin DİBEK1976Adana

A. SIRKINTI 7.

52870/20

Sıdar/Türkiye 18.11.2020

Oğuz Cabbar SIDAR1981Adana

D. ERTUNÇ 8.

7646/21

Çetin/Türkiye 22.01.2021

Önder ÇETİN1983Nevşehir

E. AKARYILDIZ 9.

7781/21

Yıldırım/Türkiye 15.01.2021

Mustafa YILDIRIM1968Erzurum

M. YILMAZ 10.

8022/21

Özyurt/Türkiye 20.01.2021

Sadık ÖZYURT1981Istanbul

E. AKARYILDIZ 11.

8041/21

Akelma/Türkiye 25.01.2021

Enes AKELMA1974Diyarbakır

H. AKELMA 12.

8043/21

Çakır/Türkiye 21.01.2021

Burhanettin ÇAKIR1986Osmaniye

M. YELBEY 13.

8172/21

Çelik/Türkiye 15.01.2021

Celal ÇELİK1978Istanbul

A. KAHRAMAN 14.

8590/21

Acar/Türkiye 10.12.2020

İsmail ACAR1965İzmir

E. AKARYILDIZ 15.

8944/21

Gökçe/Türkiye 28.12.2020

İbrahim GÖKÇE1981Istanbul

E. AKARYILDIZ 16.

9567/21

Sancılı/Türkiye 11.01.2021

Ömer SANCILI1986Tokat

E. AKARYILDIZ 17.

11488/21

Hamza/Türkiye 12.02.2021

Muharrem HAMZA1977Bingöl

M. EKİNOĞLU 18.

39179/21

Kaygas/Türkiye 06.07.2021

Mustafa KAYGAS1988Antalya

EK: B LİSTESİ

Mahkemenin, masraf ve giderler için yukarıda belirtilen toplam miktarın ödenmesine karar verdiği başvuranların listesi

No.

Başvuru No.

Başvuran 1.

9853/20

Murat AKSOY 2.

51093/20

Akın Hamit ILIKAN 3.

52113/20

Mehmet Emin DİBEK 4.

7646/21

Önder ÇETİN 5.

8022/21

Sadık ÖZYURT 6.

8590/21

İsmail ACAR 7.

8944/21

İbrahim GÖKÇE 8.

9567/21

Ömer SANCILI

Bu konudaki diğer kararlar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının tümü →

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni AİHM HUDOC veri tabanı kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.