Anayasa Mahkemesi · E. 2024/143 · K. 2024/137 · 23.07.2024
Daha önce esastan reddedilen kanun hükmünün on yıl geçmeden yeniden Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla iptali talebi
Anayasa Mahkemesi, 23.07.2024 tarihli kararında (E. 2024/143, K. 2024/137) şu meseleyi çözdü: daha önce esastan reddedilen kanun hükmünün on yıl geçmeden yeniden Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla iptali talebi. Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün iptali için yeniden itiraz başvurusunda bulunulamaz.
Özet güncelleme:
Mahkemenin vardığı sonuç
Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün iptali için yeniden itiraz başvurusunda bulunulamaz.
Belirleyici olgular
- TBK m. 347/1-3'ün iptali talep edilmiştir.
- Aynı kural 2016'da esastan reddedilmiştir.
- Önceki ret kararından sonra 10 yıl geçmemiştir.
Karardan
“başvurunun Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince reddi gerekir.”
İlgili mevzuat
TBK m. 347 · Anayasa m. 152 · Anayasa m. 10 · Anayasa m. 13 · Anayasa m. 35 · Anayasa m. 48 · BK m. 347 · 6216 sayılı Kanun m. 41
Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu karara atıf
Anayasa Mahkemesi, E. 2024/143, K. 2024/137, T. 23.07.2024
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Karar metni
Kaynak: Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2024/143
Karar Sayısı : 2024/137
Karar Tarihi : 23/7/2024
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kandıra Sulh Hukuk Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 347. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinin Anayasa’nın 10., 13., 35. ve 48. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Kiralananın tahliyesine ilişkin davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 347. maddesi şöyledir:
“1. Genel olarak
MADDE 347- Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.
Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde, kiracı her zaman, kiraya veren ise kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra, genel hükümlere göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebilirler.
Genel hükümlere göre fesih hakkının kullanılabileceği durumlarda, kiraya veren veya kiracı sözleşmeyi sona erdirebilir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hilal YAZICI tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi” başlıklı 152. maddesinin dördüncü fıkrasında “Anayasa
Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.” denilmiştir. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığını taşıyan 41. maddesinin (1)
numaralı fıkrasında da “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.” hükmüne yer verilmiştir.
3. 6098 sayılı Kanun’un 347. maddesinin birinci fıkrasının itiraz konusu üçüncü cümlesi, başka bir itiraz başvurusunun konusu olarak esastan incelenmiş ve anılan cümleye yönelik iptal talebi Anayasa
Mahkemesinin 7/9/2016 tarihli ve E.2015/102, K.2016/151 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Söz konusu karar 18/10/2016 tarihli ve 29861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek reddedilen itiraz konusu kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararın
Resmî Gazete’de yayımlandığı 18/10/2016 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.
4. Açıklanan nedenle başvurunun Anayasa’nın 152.
maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince reddi gerekir.
III. HÜKÜM
11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 347. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesine yönelik itiraz başvurusunun
Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince REDDİNE 23/7/2024 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Bu konudaki diğer kararlar
- Daha önce esastan reddedilen kanun hükmünün on yıl geçmeden yeniden iptalinin istenip istenemeyeceği
AYM · E. 2025/99 · K. 2025/94 · 22.04.2025
- Daha önce esastan reddedilen kanun hükmünün on yıl geçmeden yeniden Anayasa Mahkemesi önüne getirilip getirilemeyeceği
AYM · E. 2025/127 · K. 2025/113 · 03.06.2025
- Daha önce esastan reddedilen kanun hükmünün on yıl geçmeden yeniden iptalinin istenip istenemeyeceği
AYM · E. 2026/42 · K. 2026/46 · 26.02.2026
- Daha önce esastan reddedilen kanun hükmünün on yıl geçmeden yeniden iptal davasına konu edilip edilemeyeceği
AYM · E. 2025/81 · K. 2025/74 · 27.03.2025
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.