Anayasa Mahkemesi

Anayasa Mahkemesi · E. 2024/174 · K. 2024/169 · 17.10.2024

TMK m. 734/2'deki önalım bedeli ve tapu giderlerine ilişkin ibarenin Anayasa'ya aykırılığı iddiası

Anayasa Mahkemesi, 17.10.2024 tarihli kararında (E. 2024/174, K. 2024/169) şu meseleyi çözdü: TMK m. 734/2'deki önalım bedeli ve tapu giderlerine ilişkin ibarenin Anayasa'ya aykırılığı iddiası. Başvuru karar tutanağının onaylı örneğinin gönderilmemesi nedeniyle başvurunun yöntemine uygun olmadığı ve ayrıca aynı kural hakkında verilen esastan ret kararının üzerinden on yıl geçmediği gerekçesiyle reddi gerekir.

Özet güncelleme:

Mahkemenin vardığı sonuç

Başvuru karar tutanağının onaylı örneğinin gönderilmemesi nedeniyle başvurunun yöntemine uygun olmadığı ve ayrıca aynı kural hakkında verilen esastan ret kararının üzerinden on yıl geçmediği gerekçesiyle reddi gerekir.

Belirleyici olgular

  • İtiraz yoluna başvuran mahkeme başvuru tutanağını onaylı göndermemiştir.
  • İtiraz konusu kural hakkında daha önce esastan ret kararı verilmiştir.
  • Önceki esastan ret kararının üzerinden on yıllık süre geçmemiştir.

Karardan

“başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE”

İlgili mevzuat

TMK m. 734 · Anayasa m. 13 · Anayasa m. 17 · Anayasa m. 35 · 6216 sayılı Kanun m. 40

Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu karardan sonra değişen maddeler

Kararın dayandığı bir madde karar tarihinden (17.10.2024) sonra değişti:

  • TMK m. 734: değiştirildi, yürürlük 25.12.2025 (7571 sayılı Kanun)

Kararı emsal olarak kullanmadan önce maddenin güncel metnine bakın.

Bu karara atıf

Anayasa Mahkemesi, E. 2024/174, K. 2024/169, T. 17.10.2024

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Karar metni

Kaynak: Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2024/174

Karar Sayısı : 2024/169

Karar Tarihi : 17/10/2024

R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 734. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “…satış bedeli ile alıcıya düşen tapu giderlerini,…” ibaresinin

Anayasa’nın 13., 17. ve 35. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Kanuni ön alım hakkına dayanılarak açılan tapu iptal ve tescil davasında itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 734. maddesi şöyledir:

“c. Kullanılması

Madde 734

Önalım hakkı, alıcıya karşı dava açılarak kullanılır.

Önalım hakkı sahibi, adına payın tesciline karar verilmeden önce, satış bedeli ile alıcıya düşen tapu giderlerini, hâkim tarafından belirlenen süre içinde hâkimin belirleyeceği yere nakden yatırmakla yükümlüdür.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Elif

ÇELİKDEMİR ANKITCI tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini

Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği belirtilmiş; anılan fıkranın (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği”

Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4)

numaralı fıkrasında ise yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa

Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.

3. İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a)

bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa

Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.

4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2)

numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.

5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli kararla itiraz yoluna başvurduğu ancak gönderilen belgeler arasında başvuru kararına ilişkin düzenlenen tutanağın onaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.

7. Kaldı ki Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi” başlıklı 152. maddesinin dördüncü fıkrasında “Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.” denilmiştir.

6216 sayılı Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığını taşıyan 41.

maddesinin (1) numaralı fıkrasında da “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

8. Anayasa Mahkemesinin 8/11/2023 tarihli ve E.2023/77,

K.2023/190 sayılı kararıyla itiraz konusu kuralda yer alan “… satış bedeli…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verilmiş ve bu karar 12/12/2023 tarihli ve 32397 sayılı

Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Anayasa

Mahkemesince itiraz başvurusu üzerine işin esasına girilerek reddedilen anılan ibare hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararın Resmî

Gazete’de yayımlandığı 12/12/2023 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre de henüz dolmamıştır.

III. HÜKÜM

22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 734. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “...satış bedeli ile alıcıya düşen tapu giderlerini,...” ibaresinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 17/10/2024 tarihinde

OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

Kadir ÖZKAYA

Başkanvekili

Hasan Tahsin GÖKCAN

Başkanvekili

Basri BAĞCI

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Rıdvan GÜLEÇ

Üye

Recai AKYEL

Üye

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Üye

Yıldız SEFERİNOĞLU

Üye

Selahaddin MENTEŞ

Üye

İrfan FİDAN

Üye

Kenan YAŞAR

Üye

Muhterem İNCE

Üye

Yılmaz AKÇİL

Üye

Ömer ÇINAR

Üye

Metin KIRATLI

Bu konudaki diğer kararlar

Anayasa Mahkemesi kararlarının tümü →

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.