2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 17
Anayasa Madde 17: Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 17. maddesi (Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı), bugüne kadar 4.628 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 21.01.2017, 6771 sayılı Kanun. Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 17
Madde metni
Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz. Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz. (…) meşru müdafaa hali, yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, bir ayaklanma veya isyanın bastırılması (…) veya olağanüstü hallerde yetkili merciin verdiği emirlerin uygulanması sırasında silah kullanılmasına kanunun cevaz verdiği zorunlu durumlarda meydana gelen öldürme fiilleri, birinci fıkra hükmü dışındadır.
Değişiklik geçmişi
- 21.01.2017Değişiklik · “, sıkıyönetim” ibaresi6771 sayılı Kanun
Hangi mahkemeler uyguluyor
Anayasa m. 17 veri tabanımızdaki 4.628 kararda anılıyor; en çok Anayasa Mahkemesi kararlarında (yüzde 61). En çok Anayasa Mahkemesi (2.803), Danıştay 10. Daire (245) ve Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu (156) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1963, en yeni karar 04.06.2026 tarihli.
- Anayasa Mahkemesi2.803
- Danıştay736
- Yargıtay618
- İlk derece mahkemeleri253
- Bölge adliye mahkemeleri164
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
Anayasa m. 17 bugüne kadar 4.628 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Evlenen kadının nüfus kaydının zorunlu olarak kocasının hanesine taşınmasının Anayasa'ya aykırılığı sorunu
AYM · E. 2025/216 · K. 2026/128 · 04.06.2026
- TMK m. 175/1'de yer alan yoksulluk nafakasının 'süresiz olarak' istenebileceğine dair kuralın iptali talebi
AYM · E. 2025/156 · K. 2026/131 · 04.06.2026
- TMK m. 40'ta düzenlenen cinsiyet değişikliği izin şartlarının Anayasa'ya aykırı olup olmadığı
AYM · E. 2025/163 · K. 2026/67 · 26.03.2026
- Boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayanların ölüm aylığının kesilmesini öngören kuralın Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/210 · K. 2026/70 · 26.03.2026
- Kanun değişikliklerinin Anayasa'ya aykırılığı ve iptal kararının yürürlüğünün ertelenmesi koşulları
AYM · E. 2025/18 · K. 2026/66 · 26.03.2026
- Bölge adliye mahkemesince verilen beraat kararının temyiz incelemesi
Yargıtay 4. CD · E. 2024/1049 · K. 2026/3487 · 16.02.2026
- 7529 sayılı Kanun ile getirilen bazı tüketici ve e-ticaret düzenlemelerinin Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2024/229 · K. 2026/35 · 12.02.2026
- TMK m. 166/4'teki eylemli ayrılık süresinin bir yıla indirilmesine ilişkin kuralın Anayasa'ya aykırılığı
AYM · E. 2025/203 · K. 2026/39 · 12.02.2026
- OHAL döneminde TÜBİTAK'taki işten çıkarılmaya ilişkin yargısal denetimin etkililiği ve adil yargılanma hakkı
AİHM · E. 30906/19 · 03.02.2026
- İtiraz konusu kanun hükümlerinin Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla yapılan iptal başvurusu
AYM · E. 2026/2 · K. 2026/3 · 15.01.2026
Anayasa m. 17 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.