2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 148
Anayasa Madde 148: Görev ve yetkileri
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 148. maddesi (Görev ve yetkileri), bugüne kadar 5.503 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 21.01.2017, 6771 sayılı Kanun. Anayasa Mahkemesi, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler ve bireysel başvuruları karara bağlar.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 148
Madde metni
Anayasa Mahkemesi, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler ve bireysel başvuruları karara bağlar. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler. Ancak, olağanüstü hallerde (…) ve savaş hallerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla, Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz. Kanunların şekil bakımından denetlenmesi, son oylamanın, öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı; Anayasa değişikliklerinde ise, teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususları ile sınırlıdır. Şekil bakımından denetleme, Cumhurbaşkanınca veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin beşte biri tarafından istenebilir. Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren on gün geçtikten sonra, şekil bozukluğuna dayalı iptal davası açılamaz; def'i yoluyla da ileri sürülemez. (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır. (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz. (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Bireysel başvuruya ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir. Anayasa Mahkemesi Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay (…) Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hakimler ve Savcılar (…) Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılar. (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları (…) da görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divanda yargılanırlar. Yüce Divanda, savcılık görevini Cumhuriyet Başsavcısı veya Cumhuriyet Başsavcıvekili yapar. (Değişik beşinci fıkra: 7/5/2010-5982/18 md.) Yüce Divan kararlarına karşı yeniden inceleme başvurusu yapılabilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdiği kararlar kesindir. Anayasa Mahkemesi, Anayasa ile verilen diğer görevleri de yerine getirir.
Değişiklik geçmişi
- 21.01.2017Değişiklik · “Yüksek” ibaresi6771 sayılı Kanun
- 21.01.2017Değişiklik · “sıkıyönetim,” ibaresi6771 sayılı Kanun
- 21.01.2017Değişiklik · “, Askerî Yargıtay, Askerî Yüksek İdare Mahkemesi” ibaresi6771 sayılı Kanun
- 21.01.2017Değişiklik · “Bakanlar Kurulu üyelerini” ibaresi6771 sayılı Kanun
- 21.01.2017Değişiklik · “ile Jandarma Genel Komutanı” ibaresi6771 sayılı Kanun
- 07.05.2010Değişiklik · beşinci fıkra5982 sayılı Kanun
- 07.05.2010Ekleme · fıkra5982 sayılı Kanun
- 07.05.2010Ekleme · birinci fıkra, “ve bireysel başvuruları karara bağlar” ibaresi5982 sayılı Kanun
- 07.05.2010Ekleme · “Cumhurbaşkanını,” ibaresi5982 sayılı Kanun
Hangi mahkemeler uyguluyor
Anayasa m. 148 veri tabanımızdaki 5.503 kararda anılıyor; en çok Anayasa Mahkemesi kararlarında (yüzde 80). En çok Anayasa Mahkemesi (4.379), Yargıtay 10. Hukuk Dairesi (211) ve Danıştay 10. Daire (157) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1962, en yeni karar 20.05.2026 tarihli.
- Anayasa Mahkemesi4.379
- Danıştay542
- Yargıtay326
- Bölge adliye mahkemeleri201
- İlk derece mahkemeleri30
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
Anayasa m. 148 bugüne kadar 5.503 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Kolluğun provokasyonuyla elde edilen delillere dayanılarak mahkumiyet verilmesinin hakkaniyete uygun yargılanma hakkını ihlal edip etmediği
AYM · E. 2021/50710 · 16.12.2025
- Ceza davasında esaslı iddiaların karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edilip edilmediği
AYM · E. 2022/47459 · 02.10.2025
- Gözaltı/tutuklama tedbirleri ve soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlali iddiası
AYM · E. 2017/20801 · 19.11.2020
- Terör örgütleriyle iltisaklı/irtibatlı olanların noter, arabulucu ve bilirkişi olamayacağına dair kuralın anayasallığı
AYM · E. 2018/89 · K. 2019/84 · 14.11.2019
Anayasa m. 148 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.