Anayasa Mahkemesi · E. 2025/24 · K. 2025/24 · 11.02.2025
İtiraz konusu kuralların somut davada uygulanma imkanının bulunup bulunmadığı ve mahkemenin yetkisi
Anayasa Mahkemesi, 11.02.2025 tarihli kararında (E. 2025/24, K. 2025/24) şu meseleyi çözdü: itiraz konusu kuralların somut davada uygulanma imkanının bulunup bulunmadığı ve mahkemenin yetkisi. Bakılmakta olan davadaki hakaret suçu ön ödeme kapsamına alınmadığından, ön ödemeye ilişkin geçici maddenin davada uygulanma imkanı yoktur ve başvuru yetkisizlikten reddedilmelidir.
Özet güncelleme:
Mahkemenin vardığı sonuç
Bakılmakta olan davadaki hakaret suçu ön ödeme kapsamına alınmadığından, ön ödemeye ilişkin geçici maddenin davada uygulanma imkanı yoktur ve başvuru yetkisizlikten reddedilmelidir.
Belirleyici olgular
- Dava basit hakaret suçuna ilişkindir.
- Basit hakaret suçu ön ödeme kapsamı dışında tutulmuştur.
- İtiraz konusu kural ön ödemenin zaman bakımından uygulamasını düzenler.
Karardan
“başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE”
İlgili mevzuat
TCK m. 75 · CMK m. 253 · TCK m. 125 · Anayasa m. 2 · Anayasa m. 13 · Anayasa m. 38 · TCK m. 73 · 7531 sayılı Kanun m. 15
Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu karardan sonra değişen maddeler
Kararın dayandığı 2 madde karar tarihinden (11.02.2025) sonra değişti:
- TCK m. 75: değiştirildi, yürürlük 25.12.2025 (7571 sayılı Kanun)
- CMK m. 253: değiştirildi, yürürlük 18.08.2026 (7593 sayılı Kanun); karardan sonra toplam 4 değişiklik
Kararı emsal olarak kullanmadan önce maddenin güncel metnine bakın.
Bu karara atıf
Anayasa Mahkemesi, E. 2025/24, K. 2025/24, T. 11.02.2025
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Karar metni
Kaynak: Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/24
Karar Sayısı : 2025/24
Karar Tarihi : 11/2/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Dörtyol 6. Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla...”, “...kovuşturma evresinde bulunan dosyalar bakımından...” ve “...5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz.” ibarelerinin Anayasa’nın 2., 13.
ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.
OLAY: Hakaret ve tehdit suçlarından açılan davada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun’un itiraz konusu kuralların yer aldığı geçici 7.
maddesi şöyledir:
“Geçici Madde 7- (Ek:7/11/2024-7531/18 md.)
(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 5237 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalar bakımından uygulanmaz.
(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresinde bulunan dosyalar bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik ve 5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 253 üncü maddenin üçüncü fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(3) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 253 üncü maddenin yirmidördüncü fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan uzlaştırmacı yazılı sınavlarında başarılı olanlar hakkında uygulanmaz. Bu kişiler, diğer koşulları taşımaları halinde uzlaştırmacı siciline ve listelerine kaydedilebilir.
(4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 254 üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen dosyalar bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla 254 üncü maddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz. Bu dosyalar, 254 üncü maddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükümlerine göre sonuçlandırılır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet Hakan
SOYTÜRK tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükümleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini
Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.
3. 5271 sayılı Kanun’un geçici 7. maddesinin (2) numaralı fıkrasının itiraz konusu kuralların da yer aldığı birinci cümlesinde 7531 sayılı Kanun’la 5271 sayılı Kanun’un 253. maddesinin (3) numaralı fıkrasında ve 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesinin (6)
numaralı fıkrasında yapılan değişikliklerin 5271 sayılı Kanun’un geçici 7.
maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalar bakımından uygulanmayacağı öngörülmektedir.
4. 7531 sayılı Kanun’la 5237 sayılı Kanun’un 75. maddesinin (6) numaralı fıkrasının (a) bendine (2)
numaralı alt bent eklenmiştir. Buna göre anılan Kanun’un 125. maddesinin (2)
numaralı fıkrasında düzenlenen, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenen hakaret suçları ön ödeme kapsamına alınmıştır. Söz konusu fıkrada düzenlenen hakaret suçunun aynı maddenin (3) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentlerindeki nitelikli hâller kapsamında ve/veya (4) numaralı fıkra uyarınca alenen işlenmesi hâlinde de ön ödeme hükümleri uygulanacaktır. Hakaret suçunun basit hâlinin düzenlendiği (1) numaralı fıkra ile suçun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesinin nitelikli hâl olarak düzenlendiği (3) numaralı fıkranın (a) bendi ise ön ödeme kapsamı dışında tutulmuştur.
5. Bakılmakta olan davaya konu fiilin 5237 sayılı Kanun’un 125. maddesinin (1) numaralı fıkrasına ilişkin olduğu dikkate alındığında anılan Kanun’un 75. maddesinin (6)
numaralı fıkrasında 7531 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle yapılan değişikliğin başvuruya konu yargılamada ön ödeme kurumunun hüküm ve sonuçları bakımından herhangi bir farklılığa yol açmayacağı anlaşılmaktadır. Bu itibarla 5237 sayılı
Kanun’un 125. maddesinin (1) numaralı fıkrası kapsamındaki hakaret suçu ön ödeme kapsamına alınmadığından mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenen hakaret suçlarında ön ödeme kurumuna ilişkin normun zaman bakımından uygulamasını düzenleyen itiraz konusu kurallar bakılmakta olan davadaki uyuşmazlığın çözümünde olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte değildir.
6. Açıklanan nedenle bakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmayan kurallara ilişkin başvurunun
Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
III. HÜKÜM
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanunu’na 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’un 18. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla...”, “...kovuşturma evresinde bulunan dosyalar bakımından...” ve “...5237 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik uygulanmaz.” ibarelerinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE 11/2/2025 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI
Atıflar
Bu karara bugüne kadar 1 karar atıf yaptı.
Bu konudaki diğer kararlar
- İtiraz konusu HMK hükümlerinin somut davada uygulanma imkanının bulunup bulunmadığı ve mahkemenin yetkisi
AYM · E. 2025/159 · K. 2025/144 · 10.07.2025
- İtiraz konusu İYUK hükümlerinin somut davada uygulanma imkanının bulunup bulunmadığı ve AYM'nin yetkisi
AYM · E. 2025/268 · K. 2025/268 · 25.12.2025
- İtiraz konusu HMK hükümlerinin somut uyuşmazlıkta uygulanma imkanının bulunup bulunmadığı sorunu
AYM · E. 2025/160 · K. 2025/145 · 10.07.2025
- İtiraz konusu kanun hükümlerinin somut davada uygulanacak kural olup olmadığı ve mahkemenin başvuru yetkisi
AYM · E. 2025/38 · K. 2025/34 · 11.02.2025
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.