2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 38
Anayasa Madde 38: Suç ve cezalara ilişkin esaslar
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 38. maddesi (Suç ve cezalara ilişkin esaslar), bugüne kadar 11.438 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 07.05.2004, 5170 sayılı Kanun. Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 38
Madde metni
Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez. Suç ve ceza zamanaşımı ile ceza mahkumiyetinin sonuçları konusunda da yukarıdaki fıkra uygulanır. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur. Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz. Hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz. (Ek fıkra: 3/10/2001-4709/15 md.) Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular, delil olarak kabul edilemez. Ceza sorumluluğu şahsidir. (Ek fıkra: 3/10/2001-4709/15 md.) Hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz. (Ek fıkra: 3/10/2001-4709/15 md; Mülga fıkra: 7/5/2004-5170/5 md.) (Değişik onuncu fıkra: 7/5/2004-5170/5 md.) Ölüm cezası ve genel müsadere cezası verilemez. İdare, kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamaz. Silahlı Kuvvetlerin iç düzeni bakımından bu hükme kanunla istisnalar getirilebilir. (Değişik son fıkra: 7/5/2004-5170/5 md.) Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş, suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez.
Değişiklik geçmişi
- 07.05.2004Yürürlükten kaldırma · fıkra5170 sayılı KanunYürürlük: 22.05.2004
- 07.05.2004Değişiklik · onuncu fıkra5170 sayılı KanunYürürlük: 22.05.2004
- 03.10.2001Ekleme · fıkra4709 sayılı KanunYürürlük: 17.10.2001
Hangi mahkemeler uyguluyor
Anayasa m. 38 veri tabanımızdaki 11.438 kararda anılıyor; en çok Yargıtay kararlarında (yüzde 51). En çok Anayasa Mahkemesi (1.501), Yargıtay 5. Hukuk Dairesi (1.487) ve Yargıtay 4. Ceza Dairesi (1.341) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1962, en yeni karar 19.08.2026 tarihli.
- Yargıtay5.887
- Danıştay3.981
- Anayasa Mahkemesi1.501
- İlk derece mahkemeleri26
- Bölge adliye mahkemeleri17
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
Anayasa m. 38 bugüne kadar 11.438 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Teminatın süresinde verilmemesi halinde teminat tutarı kadar özel usulsüzlük cezası kesilmesinin Anayasa'ya aykırılığı
AYM · E. 2026/32 · K. 2026/129 · 04.06.2026
- Mal bildiriminde bulunmamanın disiplin cezasıyla yaptırıma bağlanmasının Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/265 · K. 2026/84 · 16.04.2026
- Noterlik Kanunu'nun noter katiplerine yönelik disiplin cezalarını düzenleyen 148. maddesinin iptali talebi
AYM · E. 2026/86 · K. 2026/76 · 16.04.2026
- Gümrük Kanunu'ndaki ikincil düzenlemelere aykırılık halinde usulsüzlük cezası uygulanması kuralının Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/269 · K. 2026/72 · 26.03.2026
- Özel öğretim kurumlarında bazı fiillerin tekrarı halinde idari para cezasının beş kat artırılarak uygulanmasının Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/187 · K. 2026/53 · 26.02.2026
- Dava zamanaşımı gerçekleştiğinde beraat kararı verilip verilemeyeceği
Yargıtay CGK · E. 2025/562 · K. 2026/106 · 18.02.2026
- İptali istenen kanun hükmünün daha önce iptal edilmiş olması durumunda itiraz başvurusu hakkında ne karar verilmelidir?
AYM · E. 2026/14 · K. 2026/23 · 12.02.2026
- HAGB kararı verilmiş olmasının lisansüstü öğrenim kıdemi verilmemesine gerekçe yapılmasının Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2024/131 · K. 2026/41 · 12.02.2026
- İtiraz başvurusunda usulüne uygun belgelerin eksik olmasının başvurunun kabul edilebilirliğine etkisi
AYM · E. 2026/11 · K. 2026/22 · 12.02.2026
- Elektronik tebligat altyapısı kurma ve zorunluluk getirme yetkisinin Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/94 · K. 2026/11 · 15.01.2026
Anayasa m. 38 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.