Anayasa Mahkemesi · E. 2025/85 · K. 2025/79 · 27.03.2025
İtiraz başvurusunda iptali istenen kuralın ve talebin sınırlarının belirsiz olması durumunda yapılacak işlem
Anayasa Mahkemesi, 27.03.2025 tarihli kararında (E. 2025/85, K. 2025/79) şu meseleyi çözdü: itiraz başvurusunda iptali istenen kuralın ve talebin sınırlarının belirsiz olması durumunda yapılacak işlem. İptali istenen kuralın fıkranın tamamı mı yoksa belirli bir ibaresi mi olduğunun belirsiz olması ve gerekçelendirmenin yetersizliği nedeniyle başvuru yöntemine uygun olmadığından reddedilmelidir.
Özet güncelleme:
Mahkemenin vardığı sonuç
İptali istenen kuralın fıkranın tamamı mı yoksa belirli bir ibaresi mi olduğunun belirsiz olması ve gerekçelendirmenin yetersizliği nedeniyle başvuru yöntemine uygun olmadığından reddedilmelidir.
Belirleyici olgular
- Emekli hakim ek tazminat talebiyle dava açmıştır.
- İdare mahkemesi kanun hükmünün iptali için AYM'ye başvurmuştur.
- Başvuruda iptali istenen ibare ile fıkra bütünü belirsizdir.
Karardan
“başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE”
İlgili mevzuat
Anayasa m. 2 · Anayasa m. 9 · Anayasa m. 10 · Anayasa m. 35 · Anayasa m. 49 · Anayasa m. 138 · 5536 sayılı Kanun m. 3 · 7524 sayılı Kanun m. 58
Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu karara atıf
Anayasa Mahkemesi, E. 2025/85, K. 2025/79, T. 27.03.2025
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Karar metni
Kaynak: Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2025/85
Karar Sayısı : 2025/79
Karar Tarihi : 27/3/2025
R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ edildi.
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 17. İdare Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU: 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 29/6/2006 tarihli ve 5536 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 106.
maddesinin 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanun’un 58. maddesiyle değiştirilen altıncı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…fiilen görev yapan…” ibaresinin Anayasa’nın 2., 9., 10., 35., 49. ve 138. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: Birinci sınıf hâkim olarak görev yapmakta iken emekli olan davacı tarafından ek tazminat ödenmesine ilişkin düzenlemeden yararlandırılması talebiyle yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan
Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 106. maddesinin altıncı fıkrası şöyledir;
“(Ek fıkra:
2/12/2014-6572/29 md.) (Değişik altıncı fıkra:28/7/2024-7524/58 md.) Yargıtay
Birinci Başkanı, Danıştay Başkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştay
Başsavcısı, Yargıtay Birinci başkanvekilleri, Danıştay başkanvekilleri,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay ve Danıştay daire başkanları,
Yargıtay ve Danıştay üyeleri ile Adalet Bakanlığı Müsteşarına (40.000); birinci sınıf hâkim ve savcılardan 103 üncü maddedeki aylık ödeme oranı % 86 olanlara ve Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu ile Hâkimler ve Savcılar Kurulu Teftiş
Kurulunda fiilen görev yapan müfettişlere (35.000); diğer birinci sınıf hâkim ve savcılara (30.000); birinci sınıfa ayrılmış hâkim ve savcılara (26.000); diğer hâkim ve savcılara ise (22.500) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ek tazminat ödenir. Bu Kanuna tabi olan hâkim ve savcılardan Anayasa Mahkemesinde görev yapanlara ödenen aylık ek ödenek ve Uyuşmazlık Mahkemesinde görev yapanlara ödenen ödenek ile bu fıkrada belirlenen ek tazminattan yalnızca biri ve yüksek olanı ödenir.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cem GÜNDOĞDU tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde de “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuran
Mahkemenin gerekçeli kararında; Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de
Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede başvuru kararında itirazın konusu olarak 2802 sayılı Kanun’un 106. maddesinin altıncı fıkrasının metninin tümüne “…fiilen görev yapan…” ibaresinin koyu yazılması suretiyle yer verildiği, gerekçede ise ek tazminat ödenmesi için fiilen çalışma şartı getirilmesinin Anayasa’ya aykırı olduğunun ileri sürüldüğü, “Sonuç ve İstem” bölümünde de “…fiilen görev yapan…” ibaresi nedeniyle emekli hâkim ve savcılara ödeme yapılamadığı belirtildikten sonra tekrar fıkranın tümüne yer verilerek Anayasa’ya aykırılık iddiasında bulunulduğu görülmüştür. Bu itibarla anılan fıkranın tamamının mı yoksa fıkrada yer alan “…fiilen görev yapan…” ibaresinin mi iptalinin talep edildiğinin belirsiz olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.
III. HÜKÜM
24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar
Kanunu’nun 29/6/2006 tarihli ve 5536 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 106. maddesinin 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanun’un 58. maddesiyle değiştirilen altıncı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…fiilen görev yapan…” ibaresinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından REDDİNE 27/3/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Kadir ÖZKAYA
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Basri BAĞCI
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
İrfan FİDAN
Üye
Kenan YAŞAR
Üye
Muhterem İNCE
Üye
Yılmaz AKÇİL
Üye
Ömer ÇINAR
Üye
Metin KIRATLI
Bu konudaki diğer kararlar
- Arabuluculuk Kanunu'nun 5/3 maddesinin birinci cümlesinin iptali talebiyle yapılan itiraz başvurusunun usule uygunluğu
AYM · E. 2025/107 · K. 2025/96 · 22.04.2025
- İtiraz başvurusunda ara karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişkinin usulden red gerektirip gerektirmediği
AYM · E. 2024/159 · K. 2024/152 · 05.09.2024
- İtiraz başvurusunda iptali istenen kuralların belirsiz olmasının başvuru usulüne etkisi
AYM · E. 2026/60 · K. 2026/59 · 26.03.2026
- HMK m. 119/1-b'deki '...adresleri.' ibaresinin iptali talebiyle yapılan itiraz başvurusunun usule uygunluğu
AYM · E. 2025/261 · K. 2025/263 · 25.12.2025
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.