Diğer yargı mercileri

Uyuşmazlık Mahkemesi · E. 2018/475 · 24.09.2018

Rögar kapağının etrafının asfaltlanmaması sonucu oluşan zararlar nedeniyle açılan tazminat davasında görevli yargı kolunun tespiti

Uyuşmazlık Mahkemesi, 24.09.2018 tarihli kararında (E. 2018/475) şu meseleyi çözdü: rögar kapağının etrafının asfaltlanmaması sonucu oluşan zararlar nedeniyle açılan tazminat davasında görevli yargı kolunun tespiti. İdarenin hizmet kusuruna dayanan rögar kapağı kaynaklı zararların tazmini istemiyle açılan davalar idari yargı yerinde (tam yargı davası olarak) görülmelidir.

Özet güncelleme:

Mahkemenin vardığı sonuç

İdarenin hizmet kusuruna dayanan rögar kapağı kaynaklı zararların tazmini istemiyle açılan davalar idari yargı yerinde (tam yargı davası olarak) görülmelidir.

Belirleyici olgular

  • Araç, rögar kapağı çevresinin asfaltlanmaması nedeniyle çukura düşerek hasar görmüştür.
  • Davacı idareden tazminat istemiyle adli yargıda dava açmıştır.

Karardan

“Hatay İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Kırıkhan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 28.03.2017 gün ve E:2016/412, K:2017/149 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA”

İlgili mevzuat

KTK m. 1 · KTK m. 110 · Anayasa m. 2 · Anayasa m. 125 · Anayasa m. 155 · Anayasa m. 158 · 2247 sayılı Kanun m. 27 · 2247 sayılı Kanun m. 19

Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu karardan sonra değişen maddeler

Kararın dayandığı bir madde karar tarihinden (24.09.2018) sonra değişti:

  • KTK m. 110: Anayasa Mahkemesince iptal edildi, yürürlük 18.04.2024 (Anayasa Mahkemesi kararı)

Kararı emsal olarak kullanmadan önce maddenin güncel metnine bakın.

Bu karara atıf

Uyuşmazlık Mahkemesi, E. 2018/475, T. 24.09.2018

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Karar metni

Kaynak: Uyuşmazlık Mahkemesi Kararlar

T.C.

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018 / 475

KARAR NO : 2018 / 552

KARAR TR : 24.09.2018

ÖZET : Rögar kapağı çevresinin asfaltlanmaması sebebiyle meydana geldiği ileri sürülen trafik kazasında uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davanın, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi kapsamında ADLİ

YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

K ARAR

Davacı : S. K.

Vekili : Av. B. E.

Davalı

: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı

O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait aracın 24/10/2016 tarihinde seyir halinde iken yoldaki rögar kapağının çevresinin asfaltlanmaması sonucu oluşan çukur nedeniyle kaza geçirdiğini, araç sürücüsünün hiçbir kusuru bulunmadığını, Ankara Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığınca yapılan asfaltlama çalışması esnasında rögar kapağının yükseltilip etrafının asfaltlanmadığının açıkça görüldüğünü, Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/42 D.iş sayılı dosyası ile araçta oluşan zararın 17.380,00 TL olarak tespit edildiğini, bu tespit davasında toplam 852,20 TL yargılama gideri yapıldığını, müvekkilinin bu şekilde 18.232,20 TL zarara uğradığını belirterek bu bedelin dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsili istemiyle 29/05/2017 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.

ANKARA 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:

06.06.2017 gün ve E:2017/251, K:2017/330 sayılı dosyada "Dava; davalı idarenin yolda rögar kapağının çevresinin asfaltlanmaması sonucu oluşan çukur nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın tazmini istemine ilişkindir.

Eldeki dava; davalı idarenin yol çalışmasında gerekli önlemlerin alınmaması, işaretlemelerin gerektiği gibi yapılmaması neticesinde, davacıya ait ve oğlunun kullanımındaki aracın kaza yapması sonucu ile hasarlandığı iddiasına ve dolayısıyla davalı idarenin hizmet kusuru işlediği iddiasına dayalı olup idari yargının görevine giren davalardandır.

6100 sayılı HMK.nun 114/1-b md.sine göre "yargı yolunun caiz olması dava şartıdır." Bu davaya bakmak İdari

Yargının görevine girmektedir" şeklindeki gerekçesiyle Yargı yolu caiz olmadığından davanın Reddine dair verdiği istinaf edilmeyen kararın 06/07/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili aynı taleple 18/07/2017 tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.

ANKARA 18. İDARE MAHKEMESİ:

04.06.2018 gün ve E:2017/2026 sayı ile "2918 sayılı Karayolları

Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı 2.

maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri bunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir.

Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı

Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.

Dava konusu somut olay ile yukarıda zikredilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davacının oğlunun sevk ve idaresinde bulunan davacıya ait aracın Ankara İli Altındağ, Yeşil Kuşak Caddesinde seyir halindeyken yolda bulunan rögar kapağının çevresinin asfaltlanmaması sonucu oluşan çukur nedeniyle kaza geçirmesinden dolayı maddi tazminat istemine ilişkin uyuşmazlığın, 2918 sayılı Kanun'un 110. maddesi uyarınca görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın adli yargının görev alanına girdiği sonucuna varıldığından, 2247 sayılı Uyuşmazlık

Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye

kadar ertelenmesine" karar vererek her iki dava dosyasını 12.06.2018 tarih ve 2017/2026 E. Sayılı üst yazı ile

Mahkememize göndermiş, başvuru 22.06.2018 tarihinde kaydedilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE :

Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler; Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol

SONER, Süleyman Hilmi AYDIN Aydemir TUNÇ ve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıyla yapılan 24.09.2018 günlü toplantısında:

I-İLK İNCELEME:

Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının, ekindeki adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU’nun, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay

Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava davalı Belediyenin sorumluluk alanında meydana gelen maddi hasarlı kaza sebebiyle, davalı Belediyenin kusurlu olduğu ileri sürülerek, maddi tazminat istemiyle açılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;

“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri bunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarında uygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmanın, gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanın Belediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir.

Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı

Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.

Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de “Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreve ilişkin hükmü, yürürlüğe girdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz” denilmiştir.

2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve

Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oy birliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa

Mahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargı ayırımına gidilmemiş ve idari uyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergi mahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanına giren bir uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.

Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gereken idari bir uyuşmazlığın çözümü, haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklı yargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıda görüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davaların aynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarak davaların görülmesi ve çözümlenmesinin hızlandırıldığı, bu suretle kısa sürede sonuç alınmasının olanaklı kılındığı ve bunun söz konusu davaların adli yargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamu yararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayolu şeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanan sorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda bir tartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamu gücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması söz konusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynı seyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risk üreten araçlar arasında özel-kamu ayırımı yapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155. maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir…” (Any.

Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165 sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.)

Anayasa’nın 158 inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevine giren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesinin Anayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargı organları bakımından da uyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.

Bu durumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin

işaret edilen kararı gözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden, Ankara 18. İdare

Mahkemesinin Başvurusunun Kabulü ile Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 06.06.2017 gün ve E:2017/251,

K:2017/330 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

S O N U Ç : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleHatay İdare

Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile

Kırıkhan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 28.03.2017 gün ve

E:2016/412, K:2017/149 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 24.09.2018 gününde Üye

Turgay Tuncay VARLI’nın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Başkan

Hicabi

DURSUN

Üye

Şükrü

BOZER

Üye

Mehmet

AKSU

Üye

Birol

SONER

Üye

Süleyman Hilmi

AYDIN

Üye

Aydemir

TUNÇ

Üye

Turgay Tuncay Varlı

KARŞI OY 03.11.2015 tarih ve 29521 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 28.09.2015 gün ve

E:2015/670, K:2015/671 sayılı kararında belirtilmiş olan düşünce doğrultusunda sayın çoğunluğun görüşüne katılamıyorum. 24.09.2018

ÜYE

Turgay Tuncay VARLI

Bu konudaki diğer kararlar

Diğer yargı mercileri kararlarının tümü →

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Uyuşmazlık Mahkemesi Kararlar kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.