Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2016/13384 · K. 2019/5599 · 31.10.2019
Muris muvazaası iddiasıyla açılan tapu iptal ve tescil davasında araştırmanın kapsamı
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 31.10.2019 tarihli kararında (E. 2016/13384, K. 2019/5599) şu meseleyi çözdü: muris muvazaası iddiasıyla açılan tapu iptal ve tescil davasında araştırmanın kapsamı. Mirasbırakanın taşınmazı oğluna satış göstererek devretmesinde, gerçek iradesinin mirastan mal kaçırma mı yoksa semen karşılığı satış mı olduğunun tereddüde yer vermeyecek şekilde araştırılması gerekir.
Özet güncelleme:
Mahkemenin vardığı sonuç
Mirasbırakanın taşınmazı oğluna satış göstererek devretmesinde, gerçek iradesinin mirastan mal kaçırma mı yoksa semen karşılığı satış mı olduğunun tereddüde yer vermeyecek şekilde araştırılması gerekir.
Kararın sonucu: Bozma
Belirleyici olgular
- Mirasbırakan babanın taşınmazını satış gösterip oğluna devretmesi
- Davacının mirastan mal kaçırma iddiasıyla tapu iptali istemesi
- Davalının bedeli ödediğini ve bakım masraflarını karşıladığını savunması
Karardan
“Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA”
İlgili mevzuat
TMK m. 6 · HMK m. 190 · HUMK m. 428
Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bu karara atıf
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, E. 2016/13384, K. 2019/5599, T. 31.10.2019
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Karar metni
Kaynak: Yargıtay Karar Arama
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ :TAPU İPTALİ VE TESCİL
Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
-KARAR-
Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
Davacı, mirasbırakan babası ...'in 55 parsel sayılı taşınmazını 02.03.2011 tarihinde satış göstermek suretiyle oğlu olan davalı ...'ye devrettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, taşınmazı bedeli karşılığında satın aldığını, babasının tedavi masraflarını karşılayabilmek amacıyla dava konusu taşınmazını sattığını, temlikin davacının bilgisi ve rızası dahilinde yapıldığını bildirmiş, aşamada 193 parsel sayılı taşınmazın da davalıya verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, temlikin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1927 doğumlu mirasbırakan ...Maden'in 13.09.2012 tarihinde ölümü ile mirasçı olarak davacı kızı Hava ve davalı oğlu Şemsi ile dava dışı oğlu Şinasi'nin kaldıkları, mirasbırakan Sadık'ın çekişme konusu 55 parsel sayılı taşınmazını 02.03.2011 tarihinde satış suretiyle davalı olan oğlu Şemsi'ye temlik ettiği anlaşılmaktadır.
Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.
Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.
Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.
Bilindiği ve Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesinde düzenlendiği üzere "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Yine 6100 sayılı HMK'nun 190/1. maddesi gereğince "ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
Somut olaya gelince; dinlenen davacı tanıkları muvazaaya ilişkin bilgileri olmamakla birlikte temlikin mal kaçırma amacıyla yapıldığı yönünde beyanda bulunmamışlardır. Tarafların kardeşi davalı tanığı Şinasi ise, davalı kardeşi Şemsi'nin dava konusu taşınmazı babasından satın aldığını ifade etmiştir. Bu durumda mirasbırakanın mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı temlik yaptığı ispatlanmış değildir.
Hal böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.
Davalının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 31/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu konudaki diğer kararlar
- Murisin taşınmazını satış göstererek oğluna devretmesinde muris muvazaasının varlığı ve tapu iptal tescil koşulları
Yargıtay 1. HD · E. 2016/8563 · K. 2019/2205 · 27.03.2019
- Muris muvazaası iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil davasında eksik incelemeyle karar verilmesi
Yargıtay 1. HD · E. 2014/19727 · K. 2017/1024 · 02.03.2017
- Muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil talebi
Yargıtay 1. HD · E. 2016/15491 · K. 2021/171 · 14.01.2021
- Ara şahıs kullanılmak suretiyle gerçekleştirilen muris muvazaası nedeniyle tapu iptal ve tescil talebi
Yargıtay 1. HD · E. 2010/5854 · K. 2010/9116 · 21.09.2010
Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni Yargıtay Karar Arama kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.