2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 129
Anayasa Madde 129: Görev ve sorumlulukları, disiplin kovuşturulmasında güvence
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 129. maddesi (Görev ve sorumlulukları, disiplin kovuşturulmasında güvence), bugüne kadar 4.703 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 07.05.2010, 5982 sayılı Kanun. Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 129
Madde metni
Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler. Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez. (Değişik üçüncü fıkra: 7/5/2010-5982/13 md.) Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz. Silahlı Kuvvetler mensupları ile hakimler ve savcılar hakkındaki hükümler saklıdır. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir. Memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturması açılması, kanunla belirlenen istisnalar dışında, kanunun gösterdiği idari merciin iznine bağlıdır.
Değişiklik geçmişi
- 07.05.2010Değişiklik · üçüncü fıkra5982 sayılı Kanun
Hangi mahkemeler uyguluyor
Anayasa m. 129 veri tabanımızdaki 4.703 kararda anılıyor; en çok Danıştay kararlarında (yüzde 78). En çok Danıştay 5. Daire (2.402), Danıştay 12. Daire (701) ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (322) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1969, en yeni karar 22.07.2026 tarihli.
- Danıştay3.678
- Yargıtay599
- Anayasa Mahkemesi290
- Uyuşmazlık Mahkemesi55
- AİHM32
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
Anayasa m. 129 bugüne kadar 4.703 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Subayların uyarma ve kınama disiplin cezalarının yargı denetimi dışında bırakılmasının Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/212 · K. 2026/127 · 04.06.2026
- Noterlik Kanunu'nun taşınmaz satış sözleşmelerinden doğan zararlara ilişkin sorumluluk hükmünün Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2025/209 · K. 2025/276 · 25.12.2025
- 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesindeki öğrenci disiplin soruşturması ve savunma hakkına ilişkin kuralların iptali talebi
AYM · E. 2025/79 · K. 2025/257 · 11.12.2025
- Gösteride yaralanmaya yol açan polis müdahalesinin planlanması ve sorumlular hakkında soruşturma yürütülmemesi
AİHM · E. 62611/17 · 25.11.2025
- Sözleşmeli erin sözleşmesinin feshi işleminin disiplin cezası niteliği ve savunma hakkı yönünden incelenmesi
Danıştay 12. D. · E. 2023/4536 · K. 2025/4378 · 13.10.2025
- 7407 sayılı Kanun ile Bankacılık Kanunu ve 6758 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklerin Anayasa'ya uygunluğu
AYM · E. 2022/88 · K. 2025/166 · 22.07.2025
- Verilen emre itiraz eden memura kınama cezası verilmesini öngören kuralın Anayasa'ya aykırılığı meselesi
AYM · E. 2025/56 · K. 2025/124 · 03.06.2025
- Sözleşmeli erin disiplinsizlik ve eylemleri nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesi işleminin hukuka uygunluğu
Danıştay 12. D. · E. 2022/3119 · K. 2025/2564 · 20.05.2025
- 7351 sayılı Kanun'la getirilen kur korumalı mevduat desteğine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Cumhurbaşkanı'na verilmesinin anayasallığı
AYM · E. 2022/32 · K. 2025/67 · 06.03.2025
- İstanbul Finans Merkezi Kanunu'nun 7. maddesindeki ortak düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı olup olmadığı
AYM · E. 2022/106 · K. 2025/68 · 06.03.2025
Anayasa m. 129 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.