Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 15

Anayasa Madde 15: Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 15. maddesi (Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması), bugüne kadar 7.876 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 21.01.2017, 6771 sayılı Kanun. Savaş, seferberlik (…) veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir.

Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr

Bu maddeye atıf

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 15

Madde metni

Savaş, seferberlik (…) veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir. Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler (…) dışında, kişinin yaşama hakkına, maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.

Değişiklik geçmişi

  1. 21.01.2017Değişiklik · “, sıkıyönetim” ibaresi6771 sayılı Kanun

Hangi mahkemeler uyguluyor

Anayasa m. 15 veri tabanımızdaki 7.876 kararda anılıyor; en çok Danıştay kararlarında (yüzde 83). En çok Danıştay 5. Daire (5.765), Anayasa Mahkemesi (966) ve Danıştay 8. Daire (322) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1964, en yeni karar 22.07.2026 tarihli.

  • Danıştay6.564
  • Anayasa Mahkemesi966
  • Yargıtay260
  • AİHM29
  • Bölge adliye mahkemeleri29

Birlikte en çok anılan maddeler

Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:

Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

Anayasa m. 15 bugüne kadar 7.876 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:

Anayasa m. 15 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.