6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Madde 109
HMK Madde 109: Kısmi dava
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 109. maddesi (Kısmi dava), bugüne kadar 6.035 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 16.07.2026, 7589 sayılı Kanun. Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 109
Madde metni
(1) Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir.
(2) (Mülga: 1/4/2015-6644/4 md.) (3) Dava açılırken, talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında, kısmi dava açılması, talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiği anlamına gelmez.
(4) (Ek:16/7/2026-7589/20 md.) Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
Değişiklik geçmişi
- 16.07.2026Ekleme · (4) numaralı fıkra7589 sayılı KanunYürürlük: 31.07.2026
- 01.04.2015Yürürlükten kaldırma · (2) numaralı fıkra6644 sayılı KanunYürürlük: 11.04.2015
Hangi mahkemeler uyguluyor
HMK m. 109 veri tabanımızdaki 6.035 kararda anılıyor; en çok Yargıtay kararlarında (yüzde 66). En çok Yargıtay 22. Hukuk Dairesi (2.590), Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (550) ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (398) uyguluyor. Bilinen ilk karar 2011, en yeni karar 22.05.2026 tarihli.
- Yargıtay4.000
- İlk derece mahkemeleri1.367
- Bölge adliye mahkemeleri642
- Anayasa Mahkemesi13
- Uyuşmazlık Mahkemesi13
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
HMK m. 109 bugüne kadar 6.035 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Belirsiz alacak davasında kısmi davaya ilişkin HMK m. 109 hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı sorunu
AYM · E. 2025/169 · K. 2025/157 · 22.07.2025
- Kısmi davaya ilişkin HMK m. 109 hükümlerinin iptali talebiyle yapılan itiraz başvurusunun usul yönünden incelenmesi
AYM · E. 2025/72 · K. 2025/63 · 06.03.2025
- HMK m. 107/1'deki 'asgari bir' ibaresinin iptali talebiyle yapılan itiraz başvurusunun incelenmesi
AYM · E. 2025/76 · K. 2025/64 · 06.03.2025
- Duyuma dayalı, görgüye dayanmayan ve akraba tanık beyanlarıyla ziynet eşyası alacağının ispatı
Yargıtay 2. HD · E. 2022/10387 · K. 2023/3353 · 20.06.2023
- Kira bedelinin tespiti davalarında ıslah yoluyla talep edilen miktarın artırılıp artırılamayacağı
Yargıtay HGK · E. 2017/2792 · K. 2021/267 · 16.03.2021
- Kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarında belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı
Yargıtay 22. HD · E. 2016/25043 · K. 2016/27057 · 13.12.2016
- Kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının belirsiz alacak davasına konu edilip edilemeyeceği ve hukuki yarar yokluğu
Yargıtay 22. HD · E. 2016/25046 · K. 2016/27060 · 13.12.2016
- Kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının belirsiz alacak davasına konu edilip edilemeyeceği
Yargıtay 22. HD · E. 2016/25045 · K. 2016/27059 · 13.12.2016
- Kıdem ve ihbar tazminatının belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı
Yargıtay 22. HD · E. 2016/25044 · K. 2016/27058 · 13.12.2016
- Kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı
Yargıtay 22. HD · E. 2016/25041 · K. 2016/27055 · 13.12.2016
HMK m. 109 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.