6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Madde 38
HMK Madde 38: Ret usulü
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 38. maddesi (Ret usulü), bugüne kadar 148 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 22.07.2020, 7251 sayılı Kanun. Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 38
Madde metni
(1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez.
(2) Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir.
(3) Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir.
(4) Ret talebi geri alınamaz.
(5) Hâkimi reddeden taraf, dilekçesini karşı tarafa tebliğ ettirir. Karşı taraf bir hafta içinde cevap verebilir. Bu süre geçtikten sonra yazı işleri müdürü tarafından ret dilekçesi, varsa karşı tarafın cevabı ve ekleri, dosya ile birlikte reddi istenen hâkime verilir. Hâkim bir hafta içinde dosyayı inceler ve ret sebeplerinin kanuna uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildirerek, dosyayı hemen merciine gönderilmek üzere yazı işleri müdürüne verir.
(6) (Mülga:22/7/2020-7251/4 md.) (7) (Mülga:22/7/2020-7251/4 md.) (8) Hâkimi çekilmeye davet, hâkimin reddi hükmündedir.
(9) (Mülga:22/7/2020-7251/4 md.)
Değişiklik geçmişi
- 22.07.2020Yürürlükten kaldırma · (6) numaralı fıkra7251 sayılı KanunYürürlük: 28.07.2020
Hangi mahkemeler uyguluyor
HMK m. 38 veri tabanımızdaki 148 kararda anılıyor; en çok Bölge adliye mahkemeleri kararlarında (yüzde 43). En çok Danıştay 12. Daire (12), Danıştay 8. Daire (7) ve Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu (6) uyguluyor. Bilinen ilk karar 2012, en yeni karar 30.03.2026 tarihli.
- Bölge adliye mahkemeleri64
- Danıştay39
- İlk derece mahkemeleri30
- Yargıtay15
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
HMK m. 38 bugüne kadar 148 kararda anıldı.
HMK m. 38 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.