Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

AİHM Komite · E. 15884/20 · 15.05.2025

Hukuk yargılamalarının aşırı uzun sürmesinin adil yargılanma hakkını ihlal edip etmediği

AİHM Komite, 15.05.2025 tarihli kararında (E. 15884/20) şu meseleyi çözdü: hukuk yargılamalarının aşırı uzun sürmesinin adil yargılanma hakkını ihlal edip etmediği. Ulusal düzeydeki yargılamaların toplam uzunluğunu haklı kılacak bir gerekçe bulunmadığından, yargılama süresinin makul olmadığı ve Sözleşme'nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

Özet güncelleme:

Mahkemenin vardığı sonuç

Ulusal düzeydeki yargılamaların toplam uzunluğunu haklı kılacak bir gerekçe bulunmadığından, yargılama süresinin makul olmadığı ve Sözleşme'nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

Belirleyici olgular

  • Yargılamanın toplamda 7 yıl 2 ay 10 gün sürmüş olması
  • Yargılamanın 2 yargı aşamasından oluşması
  • Anayasa Mahkemesi tarafından tazminata hükmedilmemiş olması

Karardan

“İşbu başvurunun, hukuk yargılamalarının aşırı uzun olması hususunda Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğini ortaya koyduğuna;”

Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu karara atıf

AİHM Komite, E. 15884/20, T. 15.05.2025

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Karar metni

Kaynak: AİHM HUDOC veri tabanı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KIR / TÜRKİYE (Başvuru no. 15884/20)

KARAR

STRAZBURG 15 Mayıs 2025

İşbu karar kesin olup, bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.

Kır / Türkiye davasında,

BaşkanGediminas Sagatys,HâkimlerStéphane Pisani,Juha Lavapuro, ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 24 Nisan 2025 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından,

Aynı tarihte kabul edilen aşağıdaki kararı vermiştir:

USUL

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 1. Davanın temelinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesine uygun olarak 20 Şubat 2020 tarihinde Türkiye aleyhine yapılmış olan bir başvuru bulunmaktadır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 2. Başvuran, Gaziantep Barosuna bağlı Avukat M.F. İçer tarafından temsil edilmiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 3. Başvuru Türk Hükümetine (“Hükümet”) iletilmiştir.

OLAY VE OLGULAR

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 4. Başvuran hakkındaki detaylar ve başvuruya ilişkin bilgiler ekteki tabloda yer almaktadır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 5. Başvuran, idare mahkemeleri önündeki hukuk yargılamalarının aşırı uzun sürmesinden şikâyet etmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

SÖZLEŞME’NİN 6 § 1 MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 6. Başvuran, söz konusu hukuk yargılamalarının uzunluğunun “makul süre” koşuluyla bağdaşmadığı konusunda şikâyette bulunmuştur. Başvuran, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesine dayanmıştır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 7. Mahkeme, yargılamaların uzunluğunun makul olup olmadığına dair değerlendirmenin davanın koşullarının yanı sıra, davanın karmaşıklığı, başvuran ve ilgili makamların davranışları ve uyuşmazlıkta başvuran için neyin söz konusu olduğu ölçütleri dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiğini hatırlatır (bk. Frydlender/Fransa [BD], no. 30979/96, § 43, AİHM 2000-VII).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 8. Mahkeme hâlihazırda Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012), Demirtürk/Türkiye (no. 31345/05, 19 Ocak 2010) ve Yılmaz/Türkiye (no. 36607/06, 4 Haziran 2019) öncü davalarında mevcut davadakine benzer meselelere ilişkin olarak ihlal tespit etmiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 9. Hükümetin 21 Temmuz 2016 tarihinden 19 Temmuz 2018 tarihine kadar yaklaşık iki yıl süren olağanüstü hâl ilan edilmesi ve COVID-19 pandemisine ilişkin argümanlarının yanı sıra kendisine sunulan tüm bilgi ve belgeleri inceleyen Mahkeme, ulusal düzeyde yürütülen yargılamaların toplam uzunluğunu haklı kılabilecek herhangi bir olgu veya argüman tespit etmemiştir (bk. bu davaya uygulanabildiği ölçüde, Şahin Alpay/Türkiye, no. 16538/17, § 75, 20 Mart 2018; Bieliński/Polonya, no. 48762/19, § 44, 21 Temmuz 2022; Q ve R/Slovenya, no. 19938/20, § 80, 8 Şubat 2022; ve Kavala/Türkiye, no. 28749/18, § 195, 10 Aralık 2019). Mahkeme konuya ilişkin içtihadını göz önünde bulundurarak, mevcut davada yargılamaların uzunluğunun aşırı olduğu ve “makul süre” koşulunu karşılamadığı görüşündedir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 10. Dolayısıyla işbu şikâyet kabul edilebilir olup, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğini ortaya koymaktadır.

SÖZLEŞME’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 11. Mahkeme, elindeki belgeleri ve içtihadını (bk. özellikle, yukarıda anılan Ümmühan Kaplan) dikkate alarak, ekli tabloda belirtilen miktarlara hükmedilmesini makul görmektedir.

BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OY BİRLİĞİYLE,

Başvurunun kabul edilebilir olduğuna;

İşbu başvurunun, hukuk yargılamalarının aşırı uzun olması hususunda Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğini ortaya koyduğuna;

Davalı Devlet tarafından üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin ulusal para birimine çevrilmek üzere başvurana ekli tabloda belirtilen miktarların ödenmesine;

Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktarlara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz uygulanmasına karar vermiştir.

İşbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiş ve Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca 15 Mayıs 2025 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

Viktoriya Maradudina Gediminas Sagatys

Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan

EK

Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetleri konu alan başvuru (hukuk yargılamalarının aşırı uzunluğu)

Başvuru no.

Başvuru tarihi

Başvuranın adı

Doğum Yılı

Avukatın adı ve görev yaptığı yer

Yargılamaların başlangıç tarihi

Yargılamaların bitiş tarihi

Toplam süre

Yargı aşamaları

Anayasa Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat (avro cinsinden)

Dosya numarası

Anayasa Mahkemesinin nihai kararı

Tarih

Maddi ve manevi tazminat olarak her bir başvuran için hükmedilen meblağ (avro cinsinden)

Masraf ve giderlere karşılık her bir başvuru için hükmedilen meblağ (avro cinsinden)

15884/20 20 Şubat 2020

Oğuzhan KIR 1974

Fatih İçer Mehmet

Gaziantep 29 Kasım 2016 7 Şubat 2024 7 yıl, 2 ay, 10 gün 2 yargı aşaması 0

2019/26298 31 Aralık 2019 3,000 250

Bu konudaki diğer kararlar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının tümü →

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni AİHM HUDOC veri tabanı kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.