Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

AİHM Komite · E. 9118/24 · 10.07.2025

Yargıtay hakimliği görevinin sona ermesine ilişkin yargılamanın aşırı uzun sürmesi

AİHM Komite, 10.07.2025 tarihli kararında (E. 9118/24) şu meseleyi çözdü: Yargıtay hakimliği görevinin sona ermesine ilişkin yargılamanın aşırı uzun sürmesi. Ulusal düzeyde tek yargı derecesinde yedi yıldan fazla süren yargılamaların toplam süresi makul değildir ve Sözleşme'nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğini ortaya koymaktadır.

Özet güncelleme:

Mahkemenin vardığı sonuç

Ulusal düzeyde tek yargı derecesinde yedi yıldan fazla süren yargılamaların toplam süresi makul değildir ve Sözleşme'nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğini ortaya koymaktadır.

Belirleyici olgular

  • Yargıtay hakimliği görevinin erken sona erdirilmesi davası.
  • Yargılamanın tek yargı derecesinde 7 yıldan fazla sürmesi.
  • Anayasa Mahkemesi önündeki yargılamanın uzunluğu.

Karardan

“Bu başvuruda, hukuk yargılamasının aşırı uzun sürmesi nedeniyle Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlal edildiğine;”

Özet yapay zekâ ile karar metninden çıkarılmıştır; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu karara atıf

AİHM Komite, E. 9118/24, T. 10.07.2025

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Karar metni

Kaynak: AİHM HUDOC veri tabanı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

AKARSU / TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 9118/24)

İHLAL KARARI

STRAZBURG 10 Temmuz 2025

İşbu karar kesinleşmiş olup, bazı şekli değişikliklere tabi tutulabilir.

Akarsu / Türkiye davasında,

Başkan,Gediminas Sagatys,Hakimler,Stéphane Pisani,Juha Lavapuro, ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 19 Haziran 2025 tarihinde yapılan kapalı müzakereler sonucunda,

Aynı tarihte kabul edilen aşağıdaki kararı vermiştir:

USUL

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 1. Davanın temelinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca, 18 Mart 2024 tarihinde, Türkiye aleyhine Mahkemeye yapılmış olan başvuru bulunmaktadır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 2. Başvuru Türk Hükümetine (“Hükümet”) tebliğ edilmiştir.

OLAY VE OLGULAR

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 3. Başvurana ilişkin ayrıntılar ve başvuruyla ilgili bilgiler ekli tabloda yer almaktadır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 4. Başvuran, 6723 sayılı Kanun uyarınca, Yargıtay hakimliği görevinin erken sona erdirilmesine ilişkin Anayasa Mahkemesindeki hukuk yargılamalarının aşırı uzun sürmesinden şikayetçi olmuştur.

HUKUK

SÖZLEŞME’NİN 6 § 1 MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 5. Başvuran şirket, söz konusu hukuk davasının süresinin, “makul süre” koşuluyla bağdaşmadığı konusunda şikayette bulunmuştur. Başvuran, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesine dayanmıştır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 6. Mahkeme, öncelikle, 6. maddenin 1. fıkrasının, medeni hukuk yönünden söz konusu davaya uygulanabilir olduğunu belirtmektedir (bk. Sözen/Türkiye, no. 73532/16, § 60, 9 Nisan 2024).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 7. Mahkeme ayrıca, yargılama süresinin makul olup olmadığının, davanın koşulları ışığında ve davanın karmaşıklığı, başvuranın ve ilgili makamların davranışları ve uyuşmazlıkta başvuran açısından neyin söz konusu olduğu gibi kriterler dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini yinelemektedir (bk. Frydlender/Fransa [BD], no. 30979/96, § 43, AİHM 2000-VII).

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 8. Mahkeme, Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012), Demirtürk/Türkiye (no. 31345/05, 19 Ocak 2010) ve Yılmaz/Türkiye (no. 36607/06, 4 Haziran 2019) öncü davalarında, somut davadaki hususlara benzer hususlar bakımından ihlal tespit etmiştir.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 9. 21 Temmuz 2016 tarihinden 19 Temmuz 2018 tarihine kadar yaklaşık iki yıl süren olağanüstü hal ilanına, Türk Anayasa Mahkemesinin artan iş yüküne, COVID-19 salgınına ve ana kararı beklemek üzere yargılamaların ertelenmesine ilişkin Hükümetin argümanları da dahil olmak üzere kendisine sunulan tüm bilgi ve belgeleri inceleyen Mahkeme, ulusal düzeyde tek yargı derecesinde yedi yıldan fazla süren yargılamaların toplam süresini haklı gösterebilecek herhangi bir olgu veya argüman bulamamıştır (bk. gerekli değişikliklerle, Şahin Alpay/Türkiye, no. 16538/17, § 75, 20 Mart 2018; Bieliński/Polonya, no. 48762/19, § 44, 21 Temmuz 2022; Q ve R/Slovenya, no. 19938/20, § 80, 8 Şubat 2022; Kavala/Türkiye, no. 28749/18, § 195, 10 Aralık 2019). Konuya ilişkin Mahkeme içtihadı göz önünde bulundurulduğunda, Mahkeme somut davada yargılamaların uzunluğunun aşırı olduğu ve “makul süre” koşulunu karşılamadığı kanısındadır.

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 10. Dolayısıyla, bu şikayet kabul edilebilir olup, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğini ortaya koymaktadır.

SÖZLEŞME’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI

SEQ level0 \*arabic \* MERGEFORMAT 11. Mahkeme, elindeki belgeleri ve içtihatlarını (bk. özellikle Ümmühan, yukarıda anılan) dikkate alarak, ekli tabloda belirtilen tutarın ödenmesinin makul olacağı kanısındadır.

BU GEREKÇELERLE, MAHKEME, OY BİRLİĞİYLE,

Başvurunun kabul edilebilir olduğuna;

Bu başvuruda, hukuk yargılamasının aşırı uzun sürmesi nedeniyle Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlal edildiğine;

Davalı Devlet tarafından, üç ay içinde, davalı Devletin para birimine çevrilmek üzere, ekli tabloda belirtilen meblağın ödenmesine;

Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren, ödeme gününe kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranda, yukarıda bahsedilen meblağa basit faiz uygulanmasına karar vermiştir.

İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiş ve Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3. maddesi uyarınca 10 Temmuz 2025 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

Viktoriya Maradudina Gediminas Sagatys

Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan

EK

Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetlere konu başvuru (hukuk yargılamalarının aşırı uzunluğu)

Başvuru no.

Başvuru tarihi

Başvuranın adı

Doğum Yılı

Yargılamaların başlangıç tarihi

Yargılamaların bitiş tarihi

Toplam süre

Yargı dereceleri

Anayasa Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat (avro cinsinden)

Dosya no.

Anayasa Mahkemesinin nihai kararı

Tarih

Her başvuran başına hükmedilen maddi ve manevi tazminat

(avro cinsinden)

9118/24 18 Mart 2024

Mustafa AKARSU 1969

19 Ağustos 2016

5 Ekim 2023

7 yıl, 1 ay, 17 gün

Tek yargı derecesi

2016/14964

0 5 Ekim 2023 4.000

Bu konudaki diğer kararlar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının tümü →

Bu konudaki tüm kararları ve kendi olayınıza uyan emsalleri görün

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Karar metni AİHM HUDOC veri tabanı kaynağındaki anonimleştirilmiş hâliyle verilmiştir; özet ve bağlantılar bilgilendirme amaçlıdır.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.