Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 74

Anayasa Madde 74: Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 74. maddesi (Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı), bugüne kadar 249 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 07.05.2010, 5982 sayılı Kanun. Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir.

Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr

Bu maddeye atıf

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 74

Madde metni

Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin, dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. (Mülga üçüncü fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Kamu Başdenetçisi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla dört yıl için seçilir. İlk iki oylamada üye tamsayısının üçte iki ve üçüncü oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır; dördüncü oylamada en fazla oy alan aday seçilmiş olur. (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Bu maddede sayılan hakların kullanılma biçimi, Kamu Denetçiliği Kurumunun kuruluşu, görevi, çalışması, inceleme sonucunda yapacağı işlemler ile Kamu Başdenetçisi ve kamu denetçilerinin nitelikleri, seçimi ve özlük haklarına ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.

Değişiklik geçmişi

  1. 07.05.2010Ekleme · fıkra5982 sayılı Kanun
  2. 07.05.2010Değişiklik · madde5982 sayılı Kanun
  3. 07.05.2010Yürürlükten kaldırma · üçüncü fıkra5982 sayılı Kanun
  4. 03.10.2001Ekleme · “sonucu” ibaresi4709 sayılı KanunYürürlük: 17.10.2001
  5. 03.10.2001Ekleme · “Vatandaşlar” ibaresi4709 sayılı KanunYürürlük: 17.10.2001

Hangi mahkemeler uyguluyor

Anayasa m. 74 veri tabanımızdaki 249 kararda anılıyor; en çok Yargıtay kararlarında (yüzde 50). En çok Yargıtay 8. Ceza Dairesi (96), Anayasa Mahkemesi (65) ve Yargıtay 4. Ceza Dairesi (11) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1963, en yeni karar 25.12.2025 tarihli.

  • Yargıtay124
  • Anayasa Mahkemesi65
  • Danıştay47
  • İlk derece mahkemeleri5
  • AİHM4

Birlikte en çok anılan maddeler

Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:

Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

Anayasa m. 74 bugüne kadar 249 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:

Anayasa m. 74 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.