Hukuk Muhakemeleri Kanunu

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Madde 42

HMK Madde 42: Ret talebinin incelenmesi

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 42. maddesi (Ret talebinin incelenmesi), bugüne kadar 244 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 22.07.2020, 7251 sayılı Kanun. Hâkimin reddi talebine ilişkin karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak da verilebilir. (2) Ret sebebi sabit olmasa bile, merci bunu muhtemel görürse, ret talebini kabul edebilir. (3) Ret sebepleri hakkında yemin teklif olunamaz.

Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr

Bu maddeye atıf

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 42

Madde metni

(1) Hâkimin reddi talebine ilişkin karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak da verilebilir.

(2) (Ek:22/7/2020-7251/5 md.) Ret sebebi sabit olmasa bile, merci bunu muhtemel görürse, ret talebini kabul edebilir.

(3) (Ek:22/7/2020-7251/5 md.) Ret sebepleri hakkında yemin teklif olunamaz.

(4) Reddi istenen hâkim, ret hakkında merci tarafından karar verilinceye kadar o davaya bakamaz. Şu kadar ki, gecikmesinde sakınca bulunan iş ve davalar bunun dışındadır. Daha önce hakkındaki ret talebi mercice reddolunan hâkimin, aynı durum ve olaylara dayanarak yeniden reddedilmesi hâli, hâkimin davaya bakmasına engel oluşturmaz.

(5) Ret talebinin merci tarafından kabul edilmemesi hâlinde, reddi istenen hâkim davaya bakmaya devam eder.

(6) Ret talebinin, kötüniyetle yapıldığının anlaşılması ve esas yönünden kabul edilmemesi hâlinde, talepte bulunanların her biri hakkında beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına hükmolunur.

(7) Hâkim hakkında aynı davada aynı tarafça ileri sürülen ret talebinin reddi hâlinde verilecek disiplin para cezası, bir önceki disiplin para cezasının iki katından az olamaz.

(8) Disiplin para cezasının tahsili için, davaya bakan mahkeme, dosyanın geliş tarihinden başlayarak iki hafta içinde gereğini yapar.

Değişiklik geçmişi

  1. 22.07.2020Ekleme · (2) numaralı fıkra7251 sayılı KanunYürürlük: 28.07.2020
  2. 22.07.2020Değişiklik · fıkra7251 sayılı KanunYürürlük: 28.07.2020

Hangi mahkemeler uyguluyor

HMK m. 42 veri tabanımızdaki 244 kararda anılıyor; en çok Bölge adliye mahkemeleri kararlarında (yüzde 53). En çok Yargıtay 20. Hukuk Dairesi (69), Anayasa Mahkemesi (10) ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (6) uyguluyor. Bilinen ilk karar 2012, en yeni karar 20.04.2026 tarihli.

  • Bölge adliye mahkemeleri129
  • Yargıtay91
  • İlk derece mahkemeleri11
  • Anayasa Mahkemesi10
  • Danıştay3

Birlikte en çok anılan maddeler

Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:

Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

HMK m. 42 bugüne kadar 244 kararda anıldı.

HMK m. 42 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun

12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.

3 gün ücretsiz, kredi kartı istenmez

Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.

Haftalık mevzuat bülteni

Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişiklikleri, ekler, mülga ve iptal edilen maddeler haftada bir e-postanızda. Ücretsiz, üyelik istenmez, tek tıkla çıkarsınız.