2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · Madde 51
Anayasa Madde 51: Sendika kurma hakkı
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 51. maddesi (Sendika kurma hakkı), bugüne kadar 1.295 mahkeme kararında anıldı. Son değişiklik: 07.05.2010, 5982 sayılı Kanun. Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir.
Metin kontrolü: 14.11.2026 · Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye atıf
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 51
Madde metni
(Değişik: 3/10/2001-4709/20 md.)Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir. Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz. Sendika kurma hakkı ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir. Sendika kurma hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir. (Mülga dördüncü fıkra: 7/5/2010-5982/5 md.) İşçi niteliği taşımayan kamu görevlilerinin bu alandaki haklarının kapsam, istisna ve sınırları gördükleri hizmetin niteliğine uygun olarak kanunla düzenlenir. Sendika ve üst kuruluşlarının tüzükleri, yönetim ve işleyişleri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarına aykırı olamaz.
Değişiklik geçmişi
- 07.05.2010Yürürlükten kaldırma · dördüncü fıkra5982 sayılı Kanun
- 03.10.2001Değişiklik4709 sayılı KanunYürürlük: 17.10.2001
Hangi mahkemeler uyguluyor
Anayasa m. 51 veri tabanımızdaki 1.295 kararda anılıyor; en çok Danıştay kararlarında (yüzde 58). En çok Danıştay 5. Daire (606), Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (256) ve Anayasa Mahkemesi (208) uyguluyor. Bilinen ilk karar 1977, en yeni karar 11.03.2026 tarihli.
- Danıştay750
- Yargıtay335
- Anayasa Mahkemesi208
- AİHM2
Birlikte en çok anılan maddeler
Bu maddeyi uygulayan kararlarda en sık şu maddeler de anılıyor:
Sayılar İçtihad AI veri tabanındaki kararlardan hesaplanmıştır (20.11.2026); veri tabanı her mahkemenin bütün kararlarını içermez.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
Anayasa m. 51 bugüne kadar 1.295 kararda anıldı. Sitede yayımlananlardan bazıları:
- Bölge adliye mahkemeleri arasındaki içtihat farklılığının adil yargılanma hakkını ihlal edip etmediği
AİHM · E. 51194/19 · 19.11.2024
Anayasa m. 51 ile ilgili kendi olayınıza uyan emsalleri bulun
12.000.000+ karar arasında olayınızı anlatarak arayın, kararın kimin lehine olduğunu ve sonraki sürecini görün, dilekçenize ekleyin.
Bu bir hukuki görüş değildir. Madde metni mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden alınmıştır; bağlayıcı olan Resmî Gazete'de yayımlanan metindir.